Oekraïne claimt bewijs te hebben dat Rusland de Nova Kachovka-dam eerder deze week heeft opgeblazen. De Oekraïense geheime dienst SBU heeft een geluidsfragment online gezet op Telegram, waarin onderschepte communicatie van Russische militairen te horen zou zijn. De echtheid van het fragment valt op dit moment niet te verifiëren. Het is ook onduidelijk wie er te horen zijn.
Twee mannen voeren een conversatie over het instorten van de dam. Eén militair beschuldigt de Oekraïners ervan de dam te hebben opgeblazen, maar zijn gesprekspartner weerspreekt dat. ‘Zij hebben de dam niet geraakt. Onze sabotagegroep was daar.’ Volgens de militair is het Russische plan niet uitgevoerd zoals gedacht: ‘Ze wilden mensen bang maken met die dam. Het ging niet volgens plan, ze hebben meer gedaan dan gepland.’
Hoewel beide kanten elkaar beschuldigen van het opblazen van de dam, zijn er meer aanwijzingen die richting Rusland wijzen. De dam ligt in door Rusland bezet gebied. Bovendien heeft Rusland meer baat bij het opblazen van de dam. Een Oekraïens tegenoffensief in de regio wordt nu ook bemoeilijkt, omdat de Dnipro-rivier veel breder is geworden. Dat maakt het lastiger de oversteek te maken.
Het opblazen van de dam heeft grootschalige verwoesting veroorzaakt rondom de rivier de Dnipro. Het water uit het stuwmeer heeft tientallen plaatsen langs de Dnipro overstroomd. Mijnen worden meegesleept door het water en komen mogelijk terecht in bewoond gebied. Ook irrigatiekanalen voor landbouw en de drinkwatervoorziening voor Oekraïense steden en dorpen onder controle van Oekraïne en in bezet gebied lopen gevaar. Bovendien is er sprake van ecologische schade.
Joram Bolle
Lees ook deze stukken over de Nova Kachovka-dam:
• Damdoorbraak Oekraïne is ‘ecocide’: lekkende olie, rottende bomen, verdronken dieren
• Na dambreuk moeten Oekraïners op hun dak wachten op hulp: ‘De evacuatie komt maar niet’
• Drinkwatervoorziening honderdduizenden Oekraïners in gevaar door instorten Kachovka-dam
De Verenigde Staten kondigen vrijdag waarschijnlijk een nieuw pakket aan militaire steun aan voor Oekraïne, meldt persbureau Bloomberg. In totaal is er een bedrag van 2 miljard dollar (1,85 miljard euro) mee gemoeid. Het nieuwste steunpakket, het veertigste in totaal, moet Oekraïne van geavanceerde luchtafweerraketten voorzien.
Die raketten zijn bedoeld voor het Patriot-luchtafweersysteem dat recent in gebruik is genomen. Nederland heeft bijgedragen met levering van een deel van een Patriot-batterij. De VS gaat Oekraïne onder meer de PAC-3-raket leveren, zegt Bloomberg.
De oudere PAC-2 raket explodeert in de buurt van een object, waarbij de brokstukken het vijandelijke explosief uitschakelen. De modernere PAC-3-raket is ontworpen om direct tegen een object aan te knallen en het zo te vernietigen. Daardoor is die raket effectiever. Bovendien is de PAC-3 kleiner, waardoor er meer op een lanceerinstallatie geplaatst kunnen worden.
Oekraïne moet ook GEM-T-raketten krijgen voor de Patriot. Ook dat is een verbetering ten opzicht van de PAC-2, bijvoorbeeld omdat de GEM-T preciezer op een doel afgeschoten kan worden. Daarnaast willen de VS Oekraïne extra HAWK-luchtafweersystemen leveren. Dat systeem is de voorganger van het Patriot-systeem.
Joram Bolle
Rusland heeft afgelopen nacht opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in Oekraïne. Dat zegt het Oekraïense leger. Onduidelijk is waar de Russische aanvallen precies op gericht waren. Het Oekraïense leger spreekt van ‘militaire faciliteiten en kritieke civiele infrastructuur’, maar geeft geen nadere details over de doelwitten.
Wel zegt Oekraïne dat de Russen in totaal zestien drones en zes kruisraketten hebben afgevuurd. Veertien drones en vier kruisraketten zijn uit de lucht geschoten, aldus het leger. Het is onbekend welke schade de objecten die niet zijn vernietigd hebben aangericht.
Joram Bolle
Oekraïne heeft veel van zijn luchtafweer gekregen uit het Westen, zoals Gepard-geschut uit Duitsland en het Amerikaanse Patriot-systeem. Daarmee kan het bijna alle Russische luchtaanvallen afslaan. Lees deze analyse van onze defensiespecialist Stieven Ramdharie over hoe gevaarlijk de Russische luchtaanvallen nog zijn.
In tegenstelling tot wat eerder werd bericht kan de kerncentrale Zaporizja nog wel worden gekoeld met water uit het stuwmeer van de Dnipro-rivier. Het waterpeil zakt door de damdoorbraak van dinsdag en kwam donderdag tot onder de 12,7 meter, het minimum dat eerder voor de koeling werd vastgesteld. De beheerder van de Kachovka-dam meldde dat de kerncentrale daarom moest overschakelen op een koelwaterreservoir, maar het Internationaal Atoomagentschap zegt dat dat nog niet nodig is.
Het IAEA, dat permanent aanwezig is bij de kerncentrale, schat dat de koeling nog kan doorgaan tot het waterpeil rond de 11 meter staat, mogelijk zelfs nog lager. Eerder meldde het atoomagentschap al dat er sowieso geen acuut gevaar is, omdat er genoeg koelwater is voor een aantal maanden. Het koelwaterreservoir bij de nucleaire faciliteit is namelijk nog volledig gevuld.
Wel maakt het IAEA zich zorgen over de veiligheid van dat reservoir vanwege de beschietingen rond de centrale. De reactoren zouden ook nog gebruik kunnen maken van het watersysteem van de nabijgelegen stad Enerhodar en in geval van nood zou de brandweer water kunnen brengen. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van donderdag 8 juni:
• Met aanvallen op meerdere fronten is het Oekraïense tegenoffensief definitief losgebarsten. De Oekraïners stuiten op stevig verzet en lijden verliezen, maar boeken ook terreinwinst.
• Als gevolg van de opgeblazen dam en overstromingen in Cherson zijn zeker negen doden gevallen, onder wie acht in door Rusland bezet gebied. Ruim 6.500 mensen zijn geëvacueerd.
• Vanwege het gezakte waterpeil achter de dam krijgt de kerncentrale van Zaporizja geen water meer. De centrale kan nog een paar maanden putten uit een hoger gelegen vijver.
Lees hier het hele liveblog van donderdag 8 juni terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden