‘Wij zorgen dat de huisarts weer huisarts kan zijn’, schrijft huisartsenbedrijf Co-Med op zijn website. In het Brabantse dorpje Reusel betekent dat vooralsnog dat de huisarts is verdwenen. Inwoners kunnen niet meer terecht bij de praktijk, die begin 2021 door Co-Med werd gekocht.
Co-Med is niet het enige bedrijf dat zich op de huisartsenzorg heeft gestort. Nu de animo onder huisartsen om praktijken over te nemen daalt, zien investeerders hun kans schoon. Niet eerder werd een praktijk na de overname gesloten. Co-Med beweert dat er sprake is van overmacht, het heeft niet op tijd een huisarts kunnen vinden, een diepere analyse laat zien dat het bedrijf het onheil grotendeels over zichzelf heeft afgeroepen.
De afgelopen jaren is steeds meer zorg naar de huisartsen overgeheveld, waardoor de gemiddelde praktijk is uitgegroeid tot een ingewikkelde organisatie met tal van disciplines. De huisarts moet niet alleen goed voor zijn patiënten zorgen, maar ook een kundig manager zijn en een goede administratie aanleggen. Veel jonge huisartsen zien dat niet zitten, waardoor huisartsen die met pensioen gaan, in de armen van commerciële organisaties, zoals Co-Med, worden gedreven.
Die brengen niet alleen een zak geld mee, maar beloven ook dat ze de huisartsen zullen verlossen van alle bestuurlijke en administratieve ballast, en dat ze de zorg zullen digitaliseren – met bijvoorbeeld meer zorg op afstand – waardoor het aantal onnodige bezoeken aan de huisarts zal dalen. Een in alle opzichten aantrekkelijk vooruitzicht.
In de praktijk blijken bedrijven als Co-Med al snel ten prooi te vallen aan perverse prikkels. Huisartsen verdienen het meest aan het vaste inschrijftarief dat ze krijgen, ongeacht de zorg die ze verlenen. Het loont dus om spreekuurbezoek te ontmoedigen. Patiënten die toch graag vaak een arts willen zien, zoals chronisch zieken, wijken dan – met een beetje geluk – uit naar andere praktijken, waardoor de winstgevendheid van de praktijk verder stijgt.
Commerciële bedrijven vinden het ook vanzelfsprekend om betaaltermijnen op te rekken of hun marktmacht op andere manieren te misbruiken. Het zijn daardoor geen aantrekkelijke werkgevers.
Als zorg wordt overgelaten aan de markt, is er een sterke stimulans om efficiënter te opereren. Dat kan leiden tot nuttige verbeteringen, maar het risico van de markt is dat in het streven naar winstmaximalisatie de ethiek en de menselijke maat verdwijnen. Voor een organisatie als Co-Med is het makkelijker om een praktijk te sluiten dan voor huisartsen die in de loop der jaren een warme band met hun patiënten hebben opgebouwd. Een arts heeft ook een eed afgelegd, een bedrijf als Co-Med niet.
Dat betekent niet dat de markt helemaal uit de huisartsenzorg moet worden geweerd. Elke huisarts kan hulp gebruiken bij de administratie, bij de onderhandelingen met verzekeraars en bij de digitalisering van de zorg. Er is niets op tegen dat deze hulp geboden wordt door een commerciële organisatie. Er is ook niets op tegen als er joint ventures worden gesloten tussen arts en commercieel bedrijf, om samen een praktijk uit te baten – zolang maar duidelijk is dat de arts eindverantwoordelijk is. De beslissing om al dan niet zorg te verlenen, of om al dan niet een praktijk te sluiten, mag nooit bij een organisatie komen te liggen die winstmaximalisatie na streeft.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden