N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Klimaatverandering Periodes van sterk stijgende voedselprijzen zullen door de opwarming van de aarde vaker voorkomen, zegt ECB-directielid Schnabel.
Het is een van de belangrijke factoren achter het hardnekkig hoge inflatiecijfer in de eurozone, en zeker ook in Nederland: de gestegen voedselprijzen. Voedsel is bijna 13 procent duurder dan een jaar geleden, zo bleek deze week nog uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Vanuit de Europese Centrale Bank komt een weinig geruststellende boodschap: door klimaatverandering zal de voedselinflatie heviger worden. „Op langere termijn kunnen we vaker te maken krijgen met periodes van sterk stijgende voedingsprijzen”, zei Isabel Schnabel, het Duitse directielid bij de ECB, woensdag in een interview met de Belgische zakenkrant De Tijd. „De klimaatverandering is de oorzaak: die leidt tot frequentere droogtes, extreme weersomstandigheden en mislukte oogsten”. De ECB moet deze ontwikkeling „scherp in de gaten houden”, zei Schnabel.
De huidige, hoge voedselinflatie is waarschijnlijk maar voor een klein deel te wijten aan de klimaatopwarming. Een belangrijkere oorzaak is de stijging van de energieprijzen, die doorwerkte in de prijzen van onder meer kunstmest en transport. Dit joeg boeren en tussenproducenten flink op kosten.
Toch is het klimaateffect nu al duidelijk zichtbaar. Delen van de Europese landbouw, zoals de Italiaanse rijstbouw en de Spaanse olijfolieproductie, leden vorig jaar zwaar onder het extreem hete en droge zomerweer.
Uit eerste modelmatige schattingen die ECB-economen eind vorige maand publiceerden, blijkt dat de hitte en droogte in juni, juli en augustus 2022 de voedselinflatie in de eurozone (10,7 procent in 2022) verhoogde met krap 0,7 procentpunt. Het inflatiecijfer als geheel in 2022 (8,4 procent) viel 0,33 procentpunt hoger uit door de hete zomer.
Dit lijken, op de schaal van de totale (voedsel)inflatie, beperkte effecten, maar doorgaans ligt de inflatie veel lager – de voorbije jaren steeds onder de 2 procent. Op zo’n lager inflatiecijfer wordt het relatieve klimaateffect veel groter. Bovendien, stellen de ECB- onderzoekers, zullen de klimaateffecten op de inflatie met de verdere opwarming van de aarde toenemen. De voedselinflatie kan vanaf 2035 met 0,9 tot 3,2 procentpunt per jaar hoger uitvallen en de totale inflatie met 0,3 tot 1,2 procentpunt.
Dit zijn voor de ECB substantiële effecten om rekening mee te houden. De centrale bank streeft naar 2 procent inflatie op de middellange termijn.
Terwijl de ECB zijn vinger achter de effecten van klimaatverandering op de inflatie probeert te krijgen, doemt alweer het volgende milieurisico voor het monetair beleid op: het verlies aan biodiversiteit. De teruggang van de natuur heeft ook impact op de economie, zo onderstreepte een ander ECB-directielid, Frank Elderson, in een interview in de Financial Times. En daarom is dit óók een thema voor de ECB, aldus de Nederlander.
„Vernietig de natuur en je vernietigt de economie”, zegt Elderson in het interview. „Dit is niet een soort flowerpower, boomknuffeloefening . Dit is kerneconomie.” Hij noemt de afname van de insectenpopulatie, die een risico vormt voor zaken zoals de bestuiving van gewassen in de landbouw.
Uit onderzoek dat de ECB deze week publiceerde, blijkt dat 72 procent van de Europese bedrijven afhankelijk zijn van zeker één „natuurgerelateerde dienst”, zoals schoon water, de beschikbaarheid van hout of de gezondheid van de bodem. „Dat is behoorlijk veel”, stelt Elderson. Ook driekwart van de bankkredieten zijn afhankelijk van de staat van de natuur.
In Nederland waarschuwden De Nederlandsche Bank en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in 2020 al dat de financiële sector risico’s loopt als gevolg van biodiversiteitsverlies.
De economie van de eurozone is in het eerste kwartaal van dit jaar met 0,1 procent gekrompen. Dat blijkt uit bijgestelde cijfers van het EU-statistiekbureau Eurostat.
Ook meldt het bureau een krimp van 0,1 procent voor het vierde kwartaal van 2022. Bij krimp in twee kwartalen op rij spreken economen van een recessie. Vooralsnog gaat het om een ‘technische’ recessie, dat wil zeggen om (zeer) milde economische krimp.
De lichte krimp heeft te maken met de gedaalde consumentenbestedingen vanwege de hoge inflatie en lagere overheidsuitgaven, aldus Eurostat. Bij een eerdere raming door Eurostat werd nog een groei van 0,1 procent in het eerste kwartaal gemeld en leek sprake van economische stagnatie in het vierde kwartaal van vorig jaar.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde de afgelopen maand dat de Nederlandse economie in het eerste kwartaal kromp met 0,7 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Het CBS schreef de economische neergang in Nederland vooral toe aan de afzwakkende wereldhandel, waardoor vooral de export afnam.
NieuwsbriefNRC Economie
Krijg elke werkdag om 12 uur een persoonlijke selectie van het economische nieuws van de dag van een van onze redacteuren.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC