N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Actrice Carice van Houten heeft last van mentale klachten door de klimaatverandering. Zij werd recent na het bijwonen van een lezing van protestgroep Extinction Rebellion (XR) in één klap klimaatactivist. Ze was bang en verdrietig. En dus moest ze iets doen.
De klimaatbeweging lijkt wanhopiger, vocaler en radicaler te worden: de mens zorgt al in de nabije toekomst voor de ondergang van de aarde, bedrijven die niet direct stoppen met fossiel moeten geboycot worden. De acties van wegblokkeerders en schilderijbesmeurders zorgen voor een nieuwe splijtzwam in de samenleving: mensen staan te juichen of ergeren zich kapot.
Van Houten is niet de enige die aan een klimaatdepressie lijdt. Een bij XR aangesloten psycholoog vertelde in december 2019 in Nieuwsuur dat ze zogeheten rouwcirkels had georganiseerd om mensen te ondersteunen bij negatieve gevoelens opgeroepen door klimaatverandering. Wie een verslaving heeft, aan straatangst of andere stoornissen lijdt, wacht overigens soms maandenlang om bij een erkende psycholoog langs te kunnen. Het tekort aan medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg wordt ieder jaar groter.
Ook mijn dochtertje werd enkele jaren geleden getroffen door klimaatwanhoop, nadat haar yogajuf de groep verteld had dat het eten van vissen tot vernietiging van de aarde leidt. Door er niet dagelijks aandacht aan te besteden en vooral het woord ‘vernietigen’ anders uit te leggen dan in de doorsnee tekenfilm, lukte het me haar er weer uit te trekken.
Zouden Nederlanders die halverwege de maand geen geld meer hebben voor de boodschappen of al jaren geen woning kunnen vinden ook zijn lamgeslagen door klimaatwanhoop, vraag ik me wel eens af. Als ik de beelden zie van een geblokkeerde Utrechtsebaan kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het een aandoening is die voornamelijk het geprivilegieerde deel van de bevolking treft.
Uit bezorgdheid in beweging komen is natuurlijk verre te prefereren boven de zorg belasten met wanhopige gedachten. Maar de vraag is of de acties van klimaatactivisten zin hebben. Haalt dat actievoeren daadwerkelijk wat uit, of is het vooral een bonbon voor de eigen ziel?
Waarom gaan aanhangers van Extinction Rebellion niet massaal werken bij Shell, Tata Steel of in de luchtvaartsector? Om die organisaties maximaal te laten innoveren en zo bij te dragen aan de transitie, in plaats van onmiddellijke opheffing te eisen waardoor onze samenleving volledig in zou storten? Waarom verspreiden ze zich niet als zendelingen over de rest van de wereld om kennis, ervaring en een positieve klimaathouding te delen vanaf het enige continent dat serieus werk maakt van CO2-reductie: Europa?
De meeste landen en bedrijven in Europa lijken de (hoge) emissiedoelstellingen echt te gaan halen. Waarom die bedrijven niet als voorbeeld stellen – en eventueel vriendelijk vragen om nóg meer te proberen – in plaats van ze te boycotten, te verbieden geld aan musea te doneren of te eisen dat verzekeraars en pensioenfondsen zich eruit terugtrekken. Samen de schouders eronder, dat gevoel. Polarisatie in de samenleving komt het klimaat op lange termijn niet ten goede, vrees ik.
Als je echt wilt bijdragen aan klimaat en milieu, stimuleer jongeren dan een technische opleiding te doen. Zó kun je maximaal bijdragen aan het verbeteren van zonnecellen, windenergie, elektrificatie en de waterstofeconomie. Zó kun je goede alternatieven zoeken voor het plastic waar we van af willen. Zó kun je werken aan echte emissiearme stallen. En zó kun je bijdragen aan de transitie naar een ecologische landbouw die de natuur veel minder belast, zonder dat de gewasopbrengst per hectare sterk daalt. Kortom, klimaatactivist, schud die radicale gedachten van je af, laat die lijmpot voortaan staan en draag positief bij aan een nieuwe wereld.
Aylin Bilic is headhunter en publicist.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC