Brett Farley (46) loopt jasje-dasje door het hoofdkwartier van het aartsbisdom Oklahoma City. ‘Ik heb over dertig minuten weer een volgend interview’, zegt de conservatieve lobbyist, zichtbaar trots. Zo vaak komt het niet voor dat er groot nieuws is in Oklahoma, een staat in het religieuze midwesten van de Verenigde Staten. Laat stáán over de kerk.
Maandag werd bekend dat Oklahoma, als eerste staat in de VS, een katholieke school opent die door de belastingbetaler zal worden gefinancierd. ‘Dit is een enorme overwinning voor godsdienstvrijheid en religieuze vrijheid’, reageerde de Republikeinse gouverneur Kevin Stitt maandag. ‘Ouders krijgen meer zeggenschap over de opvoeding van hun kinderen.’
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Het besluit wordt gezien als een enorme overwinning voor christelijk-rechts Amerika, die de strikte scheiding tussen kerk en staat in de VS weer een stukje hebben geslecht. ‘Er is geen duidelijkere schending van godsdienstvrijheid van belastingbetalers en openbare scholen in Oklahoma te bedenken’, zei Rachel Laser, die leiding geeft aan belangengroep Americans United for Separation of Church and State. ‘Dit is een aardverschuiving voor de Amerikaanse democratie.’
In de VS zijn zo’n zesduizend katholieke scholen. Die worden grotendeels gefinancierd door religieuze instellingen. Maar de St. Isidore moet een zogenoemde ‘charter school’ worden: openbaar en dus uit belastinggeld betaald. Normaal worden dit soort verzoeken van religieuze instellingen afgewezen door het schoolbestuur van de staat. Maar in Oklahoma werd die maandag plots goedgekeurd.
‘Ik heb een bescheiden biertje gedronken in een Ierse kroeg’, zegt Farley. Twee jaar lang werkte hij aan dit initiatief. Hij wordt een van de bestuurders van de St. Isidore of Seville Catholic Virtual School, die eind 2024 de deuren zal openen. ‘Het echte feest moet nog beginnen.’
Conservatieve, christelijke Amerikanen zijn door heel de VS een kruistocht begonnen voor meer religieus onderwijs. Sinds de uitbraak van de coronapandemie bemoeien Amerikaanse ouders zich meer met het onderwijs van hun kinderen: door het thuisonderwijs kregen ze een beter idee van hoe hun kinderen leren op school. Veel conservatieve ouders werden daar niet vrolijk van.
Bezorgde ouders trekken samen op om boeken over racisme en seksuele identiteit te verbieden. Kinderen moeten op de nieuwe katholieke school leren dat God de mens heeft geschapen, en dat een gezin wordt geleid door een man en een vrouw. Zo’n 80 procent van de 4 miljoen inwoners in Oklahoma is religieus – zo’n 10 procent katholiek.
Religieus onderwijs wordt in conservatieve staten aantrekkelijker gemaakt voor ouders. Twee weken terug heeft de gouverneur van Oklahoma een wet ondertekend die belastingvoordeel geeft aan ouders die religieus onderwijs willen voor hun kind. In Florida, Iowa en Arkansas zijn soortgelijke maatregelen genomen.
‘Sinds de pandemie eisen ouders meer opties’, zegt Farley. Hij heeft plaatsgenomen op een bank in een van de achterkamers van de parochie boven Oklahoma City. Op het tafeltje naast hem staat een koperen plakkaat van een Jezus die aan het kruis hangt. ‘Vooral op het platteland is er behoefte aan goed katholiek onderwijs’, zegt hij. ‘Maar omdat de populatie klein is, is het te duur om die op veel plekken te gaan bouwen.’
Vandaar dat de school de lessen uitsluitend online zal aanbieden. De school is voor kinderen van 4 jaar tot 17 jaar en wil met zo’n vijfhonderd leerlingen beginnen. Tegenstanders hebben al gezegd dat ze de school juridisch gaan aanvechten vanwege een clausule in de grondwet.
Dat geldt ook voor meer gematigde Republikeinen. ‘De goedkeuring is in strijd met de wetten van Oklahoma en niet in het belang van de belastingbetaler’, zei Gentner Drummond, de procureur-generaal van Oklahoma, een Republikein. Burgerrechtenbeweging ACLU heeft ook al laten weten juridische stappen te willen ondernemen.
Daarom viert Brett Farley zijn succes van deze week nog niet al te uitbundig. ‘Ik reken op een juridische strijd die nog drie of vier jaar kan duren’, zegt hij, vlak voor hij doorgaat naar zijn volgende interview. De kans is aanwezig dat de zaak zo hoog oploopt dat het Hooggerechtshof zich erover zal buigen. Daar voelt Farley zich goed over: momenteel zitten er veel conservatieve en katholieke opperrechters in het Hof. ‘We weten dat we het momentum mee hebben’, zegt hij. ‘We gooien van alles tegen de muur en zien wat plakt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden