Surfers vonden het prachtig, er leek dit voorjaar maar geen einde te komen aan de wind uit het noorden. Waait de wind in april en mei normaal gesproken gemiddeld 23 dagen vanuit het noorden, dit jaar waren dat 37 dagen. Waarna de wind er nog eens een weekje noordelijke stroming aan vast plakte, zodat de eerste zomerse dag nóg langer op zich laat wachten.
Geen nood, benadrukt het KNMI: dit komt vaker voor. In 1980 telden april en mei zelfs 39 dagen met noordenwind, in 1991 en 2010 waren het er 38. Trek een trendlijn door al die noordenwinddagen sinds 1960, en dit is wat je ziet: een lijn die zo vlak is als het IJsselmeer op een windstille dag. Geen toename in noordenwind te zien.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech. Voor zijn coronaverslaggeving werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar.
Althans, nóg niet. Want in theorie zou de klimaatverandering de eerste zomerse dag in Nederland wel degelijk steeds verder vooruit kunnen blazen. Door de opwarming van de aarde verandert het temperatuurverschil tussen noord en zuid en wordt de Atlantische Oceaan warmer, en dat kan invloed hebben op de straalstroom, de ‘snelweg’ van winden die kilometers boven ons hoofd van west naar noord jakkert.
Als de opwarming die snelweg wat verlegt, zo is de gedachte, kan dat leiden tot meer hogedrukgebieden bij Groot-Brittannië. Met als gevolg wind die eromheen krult – en Nederland aanblaast vanuit het noorden, zoals deze lente het geval was.
Toen het KNMI de opwarming van de aarde nabootste in de computer, was meer noordenwind in de lente in elk geval wat men zag, vertelt KNMI-onderzoeker Frank Selten. ‘Maar het ligt subtiel’, benadrukt hij. ‘Turbulente stromingen zoals de straalstroom zijn erg onvoorspelbaar. En kleine veranderingen kunnen grote gevolgen hebben. Zo’n hogedrukgebied hoeft maar iets te verschuiven, en hij kan boven ons land komen te liggen. Dan hebben we juist meer zonnig weer in de lente.’
Voor de zomers is het beeld overigens duidelijker. Die worden in Nederland warmer, doordat meer oostenwind het land bereikt. De hoeveelheid neerslag neemt wat toe, met vooral meer stortbuien. En intussen neemt paradoxaal genoeg ook het risico op droogte toe, omdat de bodem door alle warmte meer uitdroogt. ‘Dat beeld is redelijk consistent’, zegt Selten. ‘Al is er vooral nog onduidelijkheid over het tempo waarin de uitdroging zal gaan.’
Komende dagen laat de noordenwind zijn greep op Nederland in elk geval vieren. Het hogedrukgebied boven Schotland trekt dan westwaarts, richting Denemarken en de Baltische staten. Met als gevolg dat Nederland te maken krijgt met een aanvoer van oostenwind, van lucht die heeft kunnen opwarmen boven land.
Het gevolg: compleet zomer, met temperaturen die in het weekeinde oplopen tot rond of boven de dertig graden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden