Na een eerdere afwijzing, heeft de nog op te richten islamitische middelbare school College Fiducie alsnog groen licht gekregen van het ministerie van Onderwijs. Bestuurder Yusuf Altuntas wil een stabiele school oprichten, zonder interne spanningen. ‘Ons imago staat onder druk.’
In het jaar dat het idee voor College Fiducie ontstond, zo omstreeks 2016, lag het islamitische middelbare onderwijs in Nederland er beroerd bij. Het Rotterdamse Ibn Ghaldoun was na grootschalige examenfraude failliet verklaard. De opvolger, het Avicenna College, viel al snel ten prooi aan interne bestuurlijke twisten. En in Amsterdam belandde het Cornelius Haga Lyceum in een langslepend conflict met de overheid, na zware (en nooit bewezen) beschuldigingen over radicale invloeden.
‘Ouders kwamen naar me toe en vroegen: is het niet mogelijk om een eigen middelbare school op te zetten, zonder interne verdeeldheid en zonder politieke aandacht?’, zegt Yusuf Altuntas (49), die jarenlang voorzitter was van de ISBO, de koepel voor islamitische schoolbesturen, en nu als bestuurder werkzaam is voor Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland (SIO).
Met College Fiducie, dat onder het SIO valt, wil Altuntas een toekomstbestendige school oprichten, waar goed onderwijs op de eerste plaats staat, waar bevlogen leerkrachten werken (‘die niet islamitisch hoeven te zijn’) en waar bestuurders onafhankelijk zijn en binnen een afgesproken termijn weer afzwaaien (‘want daar gaat het vaak mis’).
Als locatie heeft hij Amsterdam-Zuid op het oog. Vier jaar geleden opende Altuntas hier een goedlopende basisschool, Elif, die ook een vestiging heeft in Amsterdam-Noord. Alleen al in Zuid staan er tachtig kinderen op de wachtlijst. Aan animo voor een islamitische middelbare school, waarnaar deze kinderen kunnen doorstromen, is dus geen gebrek.
Dat kwam Altuntas goed uit, want binnen een mum van tijd had hij genoeg handtekeningen verzameld van ouders van potentiële leerlingen: een voorwaarde om onder de nieuwe wet Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen, die in juni 2021 is ingegaan, een school te stichten.
Alleen: zijn aanvraag werd afgewezen, net als vrijwel alle andere aanvragen die werden gedaan voor nieuwe middelbare scholen. De initiatiefnemers, zo motiveerde de beoordelende Onderwijsinspectie, hadden hun plannen voor het wettelijk verplichte burgerschapsonderwijs niet goed genoeg uitgewerkt.
Veel initiatiefnemers, onder wie ook Altuntas, lieten het er niet bij zitten en dienden een nieuwe aanvraag in. Met succes, blijkt uit de brief die dinsdag naar de Kamer is gestuurd: bij de tweede aanvraagronde hebben zes van de twaalf aanvragen in het voortgezet onderwijs groen licht gekregen, waaronder het (eerder afgewezen) Martin Buber in Kerkrade, die al meer dan tien jaar zonder middelbare school zit.
Ook een school voor hoogbegaafde kinderen in Rotterdam, WOW, kan op z'n vroegst in augustus 2024 van start. Net als nog eens drie islamitische initiatieven, waar College Fiducie (mavo/havo) er één van is. De naam is niet toevallig gekozen: ‘We hebben er fiducie in!’
‘We hebben met behulp van een extern bureau onze burgerschapsdoelen geconcretiseerd en meer samenhang aangebracht, zodat duidelijk wordt hoe we het verhaal op papier in de praktijk gaan uitvoeren. Een behoorlijk stuk burgerschapsvorming komt terug in onze godsdienstles, die leerlingen twee uur per week krijgen. Dit heeft bij ons niets te maken met Arabische les of Koranles, maar met verhalen uit de islamitische traditie en omgangsvormen. Hoe maak je goede keuzes? Wanneer ben je een goed mens?’
‘Er zal hoe dan ook concurrentie ontstaan. Een flink deel van de leerlingen die tussen Sloterdijk en Zuid wonen, zullen naar ons komen. De ouders kiezen daarmee ook voor een bepaalde identiteit.’
‘Jongens en meisjes krijgen samen les, kledingvoorschriften hebben we niet. De diversiteit binnen de moslimgemeenschap zie je terug in onze leerlingen- en ouderpopulatie. We hebben zowel de meest orthodoxe als de meest vrijzinnige moslims in huis. Ook zien we een groeiende groep niet-moslims die kiest voor ons onderwijs. Zij krijgen een vrijstelling voor onze godsdienstles.
‘Bij ons op school is alles bespreekbaar, tot de meest controversiële onderwerpen aan toe. Ja, ook homoseksualiteit. Deze kinderen groeien op in een pluriforme samenleving: als het bij ons niet wordt besproken, dan komt het via de straatcultuur het schoolgebouw wel binnen.’
‘In augustus hebben we een uitnodiging verstuurd naar alle schoolbesturen in Amsterdam. Alleen het Haga Lyceum ging daarop in. We hebben toen een beleefdheidsoverleg gehad met de tijdelijke bestuurder.’
‘Nee. Wij liggen mijlenver uit elkaar, niet alleen qua fysieke afstand (het Haga Lyceum bevindt zich aan de andere kant van de stad, red.), maar ook qua visie. Op dit moment is het Haga bovendien geen lid van de ISBO. Dat vinden wij een vereiste om inhoudelijk zaken met elkaar te doen.’
‘Ik kan me voorstellen dat ze hebben gedacht: eerst maar eens zien of ze door de procedure komen. Nu we officieel groen licht hebben gekregen, gaan we een nieuwe poging doen om het gesprek aan te gaan. Dat is ook nodig om een locatie te verkrijgen. Een nieuw gebouw is met de huidige krapte op de woningmarkt niet reëel. We vinden het prima om ons tijdelijk in een bestaand schoolgebouw te vestigen, maar dan moeten schoolbesturen daar wel voor open staan. Als ze zeggen: we hebben onze eigen kleur en profiel, dan ben ik bang dat het een zoektocht in de woestijn gaat worden.’
‘De oorzaak van die segregatie is in mijn optiek niet de kleurrijke samenleving, maar de tweedeling in sociaal-economische klasse. Elk jaar gaan er in Amsterdam wel twee of drie basisscholen dicht, omdat er een witte vlucht is ontstaan. Dat gaat niet op voor islamitische scholen: wij hebben meer dan twintig verschillende nationaliteiten. Van een eenzijdige populatie is dus geen sprake.’
Source: Volkskrant