Oekraïense strijdkrachten zijn in de afgelopen dagen langs verschillende delen van het front bij Bachmoet 200 tot 1.100 meter opgerukt. Dat schrijft de Oekraïense onderminister van Defensie Hanna Maljar op Telegram. Volgens Maljar zijn de Russen in de verdediging gedrukt en worden er reserves opgetrommeld om de linies te versterken.
Rusland riep op 20 mei de overwinning uit in Bachmoet, maar Oekraïne heeft al die tijd beweerd dat er nog verdedigers in de stad zijn. In de afgelopen weken hebben Oekraïense strijdkrachten terrein gewonnen rondom de stad.
De Oekraïense generaal Oleksandr Syrsky, bevelhebber van de Oekraïense grondtroepen en verantwoordelijk voor de eenheden bij Bachmoet, plaatste vanochtend een video op Telegram van de gevechten daar met als begeleidende tekst: ‘Onze strijdkrachten blijven oprukken op de flanken, de vijand verliest terrein bij Bachmoet.’ De Oekraïense claims zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
Russische militaire bloggers melden dat dat het Oekraïense offensief zich richt op Klisjtsjiivka, ten zuidwesten van de stad, en Berchivka, ten noorden van de stad. Het offensief bij Klisjtsjiivka zou zijn afgeslagen door Russische speciale eenheden, maar bij Berchivka hadden de Oekraïners volgens één blogger wel ‘gedeeltelijk succes’. Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin zei maandag al dat Oekraïne een deel van dat dorp had veroverd.
Maarten Albers
Het leeglopen van het reservoir achter de Kachovkadam heeft grote gevolgen voor de drinkwatervoorziening van honderdduizenden Oekraïners, zegt president Volodymyr Zelensky. Veel omliggende steden en dorpen haalden hun water uit het reservoir, maar dat zal binnenkort niet meer mogelijk zijn.
Autoriteiten in de provincie Dnipropetrovsk hebben inwoners van de districten Kryvy Rih en Nikopol, die voor hun watervoorziening afhankelijk zijn van het reservoir, gevraagd om watervoorraden aan te leggen. In die twee districten woonden voor de oorlog zo’n 1 miljoen mensen. Kryvy Rih, de grootste stad in het gebied, is voor 70 procent afhankelijk van water uit het reservoir. Lokale autoriteiten verzoeken de bewoners dringend om hun watergebruik met 30 procent terug te brengen.
Ook bedrijven in de twee districten zijn gevraagd om hun waterverbruik te beperken. Een staalfabriek van ArcelorMittal heeft een deel van de productielijnen al tijdelijk stilgelegd.
Op sociale media gaan ook foto’s rond van supermarkten in Kryvy Rih, waar klanten nog maar één fles water kunnen kopen tegen sterk gestegen prijzen. Regiohoofd Serhi Lysak doet die foto’s af als ‘vervalsingen’. ‘Ja, er zijn geïsoleerde gevallen waarin ondernemers met de kosten sjoemelen. Maar daar zal tegen opgetreden worden’, schrijft hij op Telegram. ‘Momenteel is de provincie volledig voorzien van drinkwater. Geen paniek.’
Maarten Albers
De Amerikaanse denktank Institute for the Study of War vermoedt dat Rusland achter de verwoesting van de Kachovkadam zit. De denktank velt geen definitief oordeel, maar stelt dat ‘de balans van het bewijs, redenering en retoriek erop wijst dat Rusland de dam doelbewust heeft beschadigd’. Analisten van de denktank waarschuwden in oktober vorig jaar al dat Rusland de dam op zou kunnen blazen om een Oekraïens tegenoffensief te frustreren.
De Russische autoriteiten beschuldigen Oekraïne van het opblazen van de dam. Kyiv zou volgens Rusland zo proberen te verhullen dat zijn tegenoffensief is mislukt. Ook zou Oekraïne op deze manier volgens de Russen zijn eenheden langs de Dnipro kunnen verplaatsen naar de strijd elders in Oekraïne zonder dat Rusland daarvan kan profiteren met een eigen tegenaanval.
Volgens het ISW zijn beide Russische verklaringen ongeloofwaardig, omdat het Oekraïense tegenoffensief nog niet volledig is begonnen en omdat de Russische eenheden langs de Dnipro geen serieuze bedreiging vormen voor Oekraïne.
De Amerikaanse analisten benadrukken dat Oekraïne ‘geen materieel belang’ heeft bij het opblazen van de dam. Het leeglopen van het reservoir zal weliswaar gevolgen hebben voor de watervoorziening op de door Rusland bezette Krim, maar tussen 2014 en 2022 stroomde er ook geen water uit hetzelfde reservoir naar de Krim, zo memoreert het ISW, en toch kreeg het schiereiland toen genoeg water.
Daarentegen is het volgens het ISW helder dat Rusland profiteert van de overstromingen die op gang werden gebracht door het opblazen van de dam. De extra watermassa maakt ‘de rivier de Dnipro wijder en bemoeilijkt Oekraïense tegenaanvallen over de vooraf sowieso ook al uitdagende waterpartij’.
Posities van zowel het Oekraïense als het Russische leger zijn weggespoeld als gevolg van de overstromingen. Aan Russische zijde is dat volgens Oekraïne te wijten aan de ‘chaotische’ wijze waarop de Kachovkadam is opgeblazen.
Ook andere bronnen wijzen met de beschuldigende vinger naar Moskou. NBC News meldt dat de Amerikaanse regering over inlichtingen beschikt die doen vermoeden dat Rusland de dam heeft opgeblazen. Het Witte Huis zou bezig zijn om een deel van de inlichtingen, die nu nog staatsgeheim zijn, vrij te geven.
Ingenieurs en munitiedeskundigen verklaren in The New York Times dat een doelbewuste explosie van binnenuit de meest waarschijnlijke verklaring is voor de damdoorbraak. De Kachovkadam was op het moment van de doorbraak in Russische handen.
Maarten Albers
Lees ook: Dit zijn de gevolgen van het doorbreken van de stuwdam bij Cherson, en zo zien ze eruit
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is dinsdagavond bijeengekomen voor een spoedzitting over het instorten van de Kachovkadam. Zowel Oekraïne als Rusland hadden daarop aangedrongen.
Tijdens de zitting herhaalden beide partijen hun beschuldigingen aan elkaars adres: Oekraïne stelt dat Rusland de dam heeft opgeblazen, volgens de Russen werd hij geraakt door een Oekraïense raket. Tot harde conclusies over de damdoorbraak kwam het bij het spoedberaad niet.
Robert Wood, de Amerikaanse onderambassadeur bij de VN, hoopt dat er ‘in de komende dagen’ meer duidelijk wordt over de toedracht. Op dit moment ziet hij geen bewijs dat naar een van beide partijen wijst.
Wood denkt niet dat Oekraïne verantwoordelijk is. ‘Kom op, waarom zou Oekraïne dit zijn eigen grondgebied en mensen aandoen? Land laten overstromen, tienduizenden mensen hun huis uit jagen – dat slaat nergens op’, zei de Amerikaan voor aanvang van het spoedberaad. Ook de Franse en Britse vertegenwoordigers achten het onwaarschijnlijk dat Oekraïne de dam heeft opgeblazen.
Dat is wel het scenario dat de Russische permanente vertegenwoordiger bij de Veiligheidsraad, Vasili Nebenzja, aanhangt. Nebenzja kon zijn beschuldiging niet staven met bewijzen. De Oekraïense gezant, Serhi Kyslytsja, reageerde dat Rusland ‘spartelt in de modder van leugens’. Het is volgens Kyslytsja ‘fysiek onmogelijk’ om de dam van buitenaf op te blazen.
Afgelopen najaar beschuldigde Oekraïne het Russische leger er al van explosieven in de dam te hebben geplaatst. De Russische beschuldiging jegens Oekraïne past volgens de Oekraïense gezant in een patroon waarbij Rusland ‘de schuld van zijn misdaden overhevelt naar het slachtoffer’.
De Chinese vertegenwoordiger, Zhang Jun, sprak zich niet uit over de toedracht van de damdoorbraak. Beijing maakt zich zorgen over de ‘humanitaire, economische en ecologische gevolgen’ van de damdoorbraak. China drong nogmaals aan op vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne.
Daan de Vries
Lees ook: Dit weten we tot nu toe over het instorten van de Kachovkadam
In het ondergelopen dorp Olesjky, op de door Rusland bezette linkeroever van de Dnipro, zijn met een drone beelden gemaakt van de overstromingen. Te zien is hoe het dorp – dat voor de oorlog in Oekraïne nog zo’n 24 duizend inwoners telde – onder een laag water is komen te staan. In de wijde omgeving zijn velden en akkers overstroomd. Wegen zijn alleen nog te herkennen aan de verkeersborden die boven het water uitsteken.
Source: Volkskrant