De gewone burger – ik las ergens dat Frank Lammers in de Jumbo-reclame daarvan het ideale rolmodel is, hoewel de Vermeer-bezoeker met een zelf betaald kaartje ook niet misstaat – heeft niets te zeggen over de besteding van zijn belastinggeld.
Niemand krijgt korting op de aanslag, omdat hij of zij het er niet mee eens is dat dit kabinet daar Leopards voor koopt in Zwitserland, om die vervolgens door te voeren naar Oekraïne. En iemand in Doetinchem die in zijn hele leven slechts één keer naar Amsterdam is geweest voor het roken van een stickie en een rondje over de Wallen, kan er ook niets tegen doen dat een deel van zijn belastinggeld naar de Nationale Opera gaat. Dat 3,5 miljard aan ontwikkelingsgeld naar asielopvang gaat, is geen excuus om de btw niet te betalen. Er zijn weleens principiële pacifisten geweest die weigerden hun volledige aanslag te betalen omdat ze tegen wapens waren. Maar die kregen meteen een incassobureau aan de deur.
Alleen de rijken hebben dat prerogatief. Via ingenieuze constructies betalen ze zo weinig mogelijk belasting aan de staat. En de opbrengst besteden ze via giften aan doelen die naar hun eigen goeddunken geschikt zijn. Dat kan een stichting zijn die bepaalde ziekten bestrijdt, of een museum dat vooral oude meesters koestert. Warren Buffett, de rijkste investeerder ter aarde, betaalt minder belastingen dan zijn secretaresse, maar heeft inmiddels wel 50 miljard dollar weggegeven aan allerlei goede doelen.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columns reflecteren niet per se de mening van de redactie.
Afgelopen zaterdag stond in deze krant een verhaal over de familie Van der Vorm, waarvan de leden zich ook manifesteren als superieure investeerders en grote filantropen. De voormalige eigenaren van de Holland-Amerika Lijn zijn via hun vehikel HAL Investments nu in bezit van onder meer Boskalis (bagger), Coolblue (webwinkel), Anthony Veder (rederij) en de FD Mediagroep (radio en krant). Het vehikel wordt bestuurd via een ingewikkeld netwerk met vestigingen in belastingparadijzen als Bermuda, Curaçao en Monaco – ‘een vrij agressieve vorm van belastingontwijking’, aldus een hoogleraar in deze krant.
Maar daar mag niets slechts over worden gezegd, omdat de bespaarde belastingafdrachten naar goede doelen gaan, zoals museums en een bronzen reuzenbeeld in Rotterdam. Zo hebben ze voormalig Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes voor hun karretje weten te spannen en genieten ze de steun van burgemeester Aboutaleb. Maar eigenlijk kleeft aan het beeld meteen een smetje, omdat het mogelijk is gefinancierd met aan de gemeenschap onthouden geld. Eigenlijk zouden overheden, stichtingen en ngo’s alleen donaties mogen accepteren op voorwaarde dat de gevers hun fair share hebben afdragen aan de fiscus.
Zolang ze geven voor stadsmonumenten, hebben de Van der Vorms zelf geen gewetensproblemen met het feit dat ze in Nederland geen 49,5 procent inkomstenbelasting betalen, of de erfbelasting vermijden. Ze beslissen liever zelf over de bestemming van hun geld dan het over te laten aan minister Kaag of de Tweede Kamer.
Misschien willen Frank Lammers en veel Vermeer-bezoekers dat ook, maar die zijn hierin tweederangsburgers.
Source: Volkskrant