Nog een kleine week en dan zijn de Zweedse scholen alweer toe aan de zomervakantie. De basisschool van onze oudste houdt op de vroege ochtend van 13 juni de jaarlijkse schoolafsluiting. Om ongeveer 10 uur worden alle leerlingen door het personeel uitgezwaaid. ‘Fijne zomer, Tot 21 augustus!’, zal het klinken.
21 augustus? Maar wacht eens even, hebben de kinderen dan tien weken zomervakantie? Tien?
Toen wij voor het eerst dit zomerschema onder ogen kregen, moesten we ook even slikken. Hoe brei je dit als werkende ouders in vredesnaam aan elkaar?
Bij onze Zweedse vrienden geen enkel teken van stress. De meesten sturen hun kroost nog een weekje naar een sportkamp, waarna zo rond midzomer (21 juni) ook voor hen de zomervakantie begint. Ze vertrekken dan naar hun zomerhuis, dat vaak al een of twee generaties in de familie zit en ergens aan het water ligt. Een week of vijf later – maar langer kan ook – komen ze er weer uit.
De kracht van het zomerhuis zit hem in de beperkingen. Je kunt er zwemmen, spelletjes doen en bosbessen plukken, dat is het wel. Er is ook niet altijd elektriciteit of stromend water. ‘Ik ben pas echt op vakantie als ik een paar dagen niet gedoucht heb’, zei een vader onlangs. Verwacht dus ook niet dat een Zweed mails beantwoordt in deze periode, de out-of-office is heilig. ‘Ik log in vanaf mijn zomerhuis’, hoor je nog weleens, maar als je doorvraagt, blijft van dat werken op afstand weinig over.
De vraag is natuurlijk hoe iedereen al die weken kan wegblijven. Het simpele antwoord: iedereen doet het. Toen we bij aankomst in Zweden onze kinderen wilden inschrijven op een school, bleek ook de afdeling schoolinschrijvingen zes weken dicht te gaan. ‘Begin augustus (vlak voor de start van het schooljaar) hoor je of het gaat lukken. Fijne zomer!’
De traditie van een lange zomervakantie stamt uit begin 20ste eeuw, toen de machtige Zweedse vakbonden bedongen dat fabrieken drie tot vier weken dicht gingen, meestal in de maand juli. Die maand rolde er dan ook geen enkele Scania-vrachtwagen van de band.
Nog altijd hebben Zweden het recht om ’s zomers vier weken achter elkaar vakantie op te nemen en dat is wat de meesten ook doen. Voor instellingen, winkels of horecagelegenheden die niet kunnen of willen sluiten, is een leger werkstudenten beschikbaar. Onze Zweedse krant plaatste onlangs een oproep voor zomerverslaggevers: de eigen journalisten zijn er dan niet.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië. Hij is auteur van het boek Noord-Korea zegt nooit sorry.
Zweden hebben wettelijk vijf weken vakantie, maar veel werkgevers bieden er meer. Vanwege de lange schoolvakanties, maar ook omdat ze er zelf in geloven. Een vriend van ons, die een klein consultancybedrijf leidt, grapte onlangs dat hij het derde kwartaal altijd afschrijft. ‘Het is onmogelijk om iets te doen. Eind mei beginnen mensen zich voor te bereiden op de vakantie en in augustus moet men weer voorzichtig wennen.’
Hij moppert erover, maar stiekem geniet ook hij ervan. Met weemoed spreekt hij in de niet-zomermaanden over de zes zomerweken in de eenvoudige hut op het eiland Gotland.
Op de achtergrond speelt natuurlijk het weer. De winter kachelt hier lang door en pas eind mei trekt het voorjaar een beetje door. In september kan het alweer snel koud worden. De zomer is kort en je moet er met volle teugen van genieten. Bovendien vinden de Zweden hun werk-privébalans belangrijk. Niet te veel overwerken, geen late vergaderingen, een lange zomervakantie.
Je zou denken dat de lange zomerluwte zich doet gelden in economisch opzicht. Maar dat valt wel mee. Zweden is volgens de statistieken niet minder productief dan veel andere Europese landen. Misschien zouden we het in Nederland ook moeten doen. Het zou in elk geval flink helpen bij het overbruggen van de schoolvakantie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden