Joep Schreuder (56) staat bij De Kuip in Rotterdam te roken, een beker afgekoelde tankstationkoffie op het dak van zijn Nissan Qashqai. Over een half uur interviewt hij Feyenoord-directeur Dennis te Kloese, een paar kilometer verderop, in het trainingscomplex van de landskampioen. Nu wacht hij zichtbaar ongeduldig op een fotograaf en een journalist die twee minuten na de afgesproken tijd de parkeerplaats opdraaien.
Hij zegt er niets van. Eerst een boks – Schreuder is net hersteld van corona, waardoor hij het laatste speelweekend van de eredivisie moest missen – dan door. Op de bijrijdersstoel van zijn auto ligt een boterham met kaas in een plastic zakje. ‘Ga je dat allemaal noteren? Mag hoor.’
Over de auteur
Gidi Heesakkers is redacteur van de Volkskrant. Ze volgt sinds 2018 stand-upcomedy en cabaret, ook schrijft ze regelmatig over populaire cultuur en gewoonten in het dagelijks leven.
Schreuder schreef een boek dat Ter plekke heet – ‘buitengewone verhalen van een sportjournalist’ luidt de onderkop. Sinds 2001 is hij een van de onvermijdelijkste sport- en vooral voetbalverslaggevers bij NOS Sport, in die hoedanigheid haast vanzelf opgescheept met een soort cultstatus.
Commentaar hebben op zijn interviewstijl, stem of toon (te amicaal, zalvend, zuigerig, suggestief, kleuterachtig, gelijkhebberig, betweterig, ijdel enzovoorts), of dáár weer iets van vinden (te makkelijk, zuur, laag-bij-de-gronds, geen recht doend aan zijn eigenzinnigheid en harde werken) is verworden tot een voorspelbaar onderdeel van het hele ouwehoeren over voetbalgeouwehoer waar Ter plekke deels kritiek op is. Schreuders punt: erbij zijn, registreren en bevragen is eindeloos veel boeiender dan meningen verkondigen in talkshows.
Zijn reportages en interviews hebben een duidelijke eigen sfeer en signatuur, met de verslaggever uit Breda bijna altijd zelf in beeld. In zijn contact met prominenten uit de voetbalwereld put hij geregeld uit informele onderonsjes op voornaambasis, met hier en daar een ontregelende zijpadobservatie of net-niet-on-topicvraag. In gesprek met Frenkie de Jong bijvoorbeeld, tijdens diens eerste seizoen bij FC Barcelona: ‘Zijn er barbecues? Is er een groepsapp? Wie is de beheerder van de groepsapp?’
Hoe Schreuder zichzelf introduceert op de site van de NOS: ‘Ik ben Joep Schreuder, ik heb geen enkele journalistieke opleiding gevolgd, toch werk ik bij NOS Studio Sport als verslaggever/presentator, waarbij ik de eredivisie nauw vanuit de catacomben en de diepste krochten volg.’ Schreuder was leraar op een school voor kinderen met een psychiatrische stoornis en richtte in 2001 de regionale Brabantse televisiezender TV&Co op. In hetzelfde jaar begon hij als sportverslaggever bij de NOS.
Meegaan met Joep Schreuder om te zien hoe hij zijn werk doet en welk genoegen hij erin schept, was het idee. ‘Je had erbij moeten zijn toen Feyenoord kampioen werd’, zegt hij onderweg naar Te Kloese nog eens – we hebben er al over geappt. ‘Kon niet vanwege jouw vakantie. Dat weten we nu wel. Dan is dit een redelijk alternatief.’ Het interview met Te Kloese is ‘niet dynamisch’, stuurde hij eerder, maar het is iets.
Ter plekke staat cameraman Paul-Jochem Vegter zijn spullen in een bolderkar te laden. Schreuder: ‘Ik zie het boek ook als een ode aan de vaste cameramensen met wie ik werk. Paul-Jochem en ik kunnen lezen en schrijven met elkaar.’
Zijn boek ligt vanaf vandaag in de winkel, meldt hij. Is het dan geen dag om taart te eten, vraag ik. Vegter moet lachen: ‘Joep eet geen taart.’ Nooit? Nooit. Schreuder, resoluut: ‘En ik hoef ook geen felicitaties.’
Bij de ingang, tegen de receptionist in de intercom: ‘Dag juffrouw, ik ben van de NOS, Joep Schreuder.’
Zij: ‘Ik hoor het! Kom binnen.’
Schreuder: ‘Heeft u koffie? Melk en suiker?’
Hij heeft ‘geen enkele illusie’ dat het interview met Te Kloese deze donderdag een nieuwtje gaat opleveren. Het gesprek heeft geen actuele aanleiding, zo een paar weken na het kampioensfeest.
‘Ik ben van de langetermijnrelaties. We hebben Te Kloese nog niet zo vaak gesproken. Hij lijkt altijd een beetje een stijve man, dus ik zie dit interview vooral als een manier om hem een beetje te leren kennen. We kunnen hem wel proberen te teasen, een iets beter beeld van hem proberen te krijgen: wie is Te Kloese? Ik begin bijvoorbeeld met: Van der Sar, die is er klaar mee hè, die is doodmoe. Is híj nooit doodmoe?’
Als de Feyenoord-directeur, die jarenlang voor de Mexicaanse voetbalbond werkte, binnenkomt, begroet Schreuder hem in het Spaans. ‘Hola señor.’ Te Kloese: ‘Hoe is het?’ Schreuder: ‘Si, bien. Tu?’ Te Kloese: ‘Bueno, gracias.’
Hij formuleert zijn eerste vraag, spiekbriefje op schoot, uiteindelijk net iets anders: ‘Meneer Te Kloese, voetballers en trainers zijn best wel moe na een voetbalseizoen. Hoe zit dat eigenlijk met een algemeen directeur?’ Als Te Kloese antwoordt dat hij niet zo veel ruimte heeft voor vermoeidheid: ‘Ik zou ermee oppassen.’
Schreuder is tevreden met het interview, zegt hij na afloop. Er zat toch nieuws in. Geen groot nieuws, maar nieuws: Te Kloese heeft voor het eerst op camera bevestigd dat Feyenoord-trainer Arne Slot met zowel Tottenham Hotspur als Chelsea sprak.
‘Het zou kunnen dat hij zich prettig voelde. Het zou kunnen dat het er wat hem betreft niet meer toe doet, nu Slot bij Feyenoord blijft. Maar laat ik het zo zeggen: als hij zich niet prettig voelde, had hij het niet op camera gezegd. Prettig een ruimte binnenkomen, jij die hem een hand geeft, het gevoel krijgen dat je serieus wordt genomen: het helpt, denk ik. Stel nu dat Te Kloese over vier maanden Slot moet laten gaan naar Bayern München, dan verwacht ik dat de perscoördinator van Feyenoord aan mij denkt als er een interview wordt gegeven.’
Het nieuwtje zal snel op de NOS-site staan en zich verder verspreiden. Schreuder hoopt dat er ruimte is voor een iets groter portret van de directeur in het Sportjournaal, vanavond of komend weekend, al is er vanmiddag een persmoment bij Ajax aangekondigd dat vermoedelijk groter nieuws oplevert.
‘In een portret van Te Kloese kunnen we laten zien: hij trekt als algemeen directeur veel technische zaken naar zich toe, staat altijd aan en werkt wat te hard. Als dat maar goed gaat thuis.’
Vegter: ‘Joep staat ook altijd aan.’
Schreuder komt zelden op wat hij in zijn boek ‘de vierde verdieping’ noemt: de redactie van NOS Sport op het Mediapark in Hilversum. Hij bedenkt en monteert zijn items voor het grootste deel zelf en heeft het over ‘buiten’ en ‘binnen’, waarbij Schreuder buiten is en de redactie binnen. Buiten en binnen overleggen vooral telefonisch.
Terug in de auto brengt Schreuder drie collega’s op de hoogte van het gesprek met Te Kloese. ‘Hoi Mark! Ik weet dat er vanmiddag ook iets bekend wordt gemaakt bij Ajax, waarschijnlijk over Heitinga, maar ik heb net een heel goed gesprek met Te Kloese gehad waarin ook nieuws zit.’
Tegen mij, terwijl we in de zon de snelweg opdraaien en het navigatiesysteem door hem heen praat: ‘Wat is het mooi hè, buiten. Het is een frisse wereld nu. Het is mooi, het is prachtig.’
Dan: ‘Ga je ook opschrijven dat ik aan het bellen ben zonder carkit? Er komt een nieuwe leaseauto, dit is een tijdelijke tussenauto. Ik ben ouderwets, ik begrijp niet hoe ik dat ding moet instellen. Kun je wel wat met het verhaal tot nu toe? Je stelt mij weinig vragen. Maar als het goed is volg jij, observeer jij, beschrijf jij.’
Pauze op de parkeerplaats van tankstation De Andel, langs de A12. ‘Ben expert in benzinepompen’, aldus Schreuder in een eerder appje. Ik haal een iced latte voor hem. Hij rookt tussen de vrachtwagens op een picknickbank en wacht tot radio-dj Annemieke Schollaardt hem belt voor een kort interview over Ter plekke op Radio 2.
Tegen de fotograaf: ‘Ik ga niet de hele tijd met die peuk op de foto.’ Op verzoek poseert hij zonder peuk als de emoji die hij telkens gebruikt op WhatsApp bij wijze van ‘doei’: het zwaaiende mannetje.
De wachtmuziek van Radio 2 klinkt blikkerig door de luidspreker van zijn telefoon. ‘Als ik die redacteur was die mij net in de wacht heeft gezet, had ik nog even met mij gesproken. Dan had hij geweten dat ik nieuws kan vertellen: ik was net bij Feyenoord, bij Te Kloese, en die zei dit en dit.’
Hij vertelt het even later alsnog, uit zichzelf. Het gaat op Radio 2 ook over AS Roma-coach José Mourinho, die in april na het gewonnen duel tegen Feyenoord in de kwartfinales van de Europa League tijdens een persconferentie opstond om Schreuder een sleutelhanger van de Conference League te overhandigen. Het was een verwijzing naar een gesprek van Schreuder met Mourinho een week eerder, toen Feyenoord zijn club in Rotterdam had verslagen.
Er ging nog iets anders aan dat sleutelhangermoment vooraf, zei Schreuder daarnet ook al tegen ons. De dag voor de uitwedstrijd in Rome besloten hij en Paul-Jochem Vegter niet in hun hotel te blijven hangen, maar ’s middags een Uber te pakken naar het trainingscomplex van AS Roma, 35 kilometer buiten de stad. Daar was een persconferentie met een zaal vol Italiaanse pers. ‘Zag hij wéér ons, weer die Nederlandse journalist. Source: Volkskrant