Doof voor geluid/ maar krachtig vanbinnen
Geluidloos voortbewegend/ zonder zinnen
Toegankelijkheid als ons eeuwig streven
In stilte vinden we ons eigen leven
Dit korte gedicht is te lezen als vier regels tekst, maar op de foto’s hierboven wordt het gedicht van Sam Onclin voorgedragen zoals het werkelijk bedoeld is, namelijk in gebarentaal. Sam Onclin is een dove dichter die poëzie maakt in de Nederlandse Gebarentaal, sinds 2021 erkend als officiële taal.
Onclin is aangesloten bij het collectief Kitchens Light, waarmee zij poëziefestival Poetry International adviseerde bij het samenstellen van een dag die in het teken staat van dove en slechthorende dichters. In Rotterdam komen zondag 11 juni dichters uit binnen- en buitenland samen om op te treden, er zijn lezingen en openbare interviews, allemaal via gebarentaal.
‘Qua publiek is de dag bedoeld voor dove en slechthorende mensen, maar óók voor horende mensen.’ Onclin zit op een zonnig terras in Woerden, waar ze via een tolk Nederlandse Gebarentaal het interview geeft. Ze benadrukt dat de dag in Rotterdam voor iedereen toegankelijk is: ‘Veel horende mensen weten niet dat dit bestaat. We willen deze vorm van performance zichtbaarder maken. Dat mensen gaan denken: o dove mensen kunnen op het podium staan, die kunnen performen, hun poëzie voordragen. En dan dus wel in een andere taal, namelijk gebarentaal.’
Over de auteur
Joris Henquet is theaterrecensent van de Volkskrant. Hij schrijft over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Kitchens Light is een collectief van dove en slechthorende dichters, waar de 31-jarige Sam Onclin sinds de oprichting in 2019 deel van uitmaakt. ‘Het is ontstaan omdat er in Nederland geen podium was voor dove mensen om te performen, om iets te laten zien aan het publiek. We zijn in het begin gecoacht door de spokenwordartiest Elten Kiene. Elten is horend en wist helemaal niets van doofheid of gebarentaal. Maar samen met Elten zijn de leden van Kitchens Light gaan onderzoeken hoe je als doof persoon je talent kunt gebruiken op het podium. We hebben een eerste optreden met elkaar gedaan. Dat sloeg zo aan dat we sindsdien continu worden gevraagd om op te treden.’
De naam Kitchens Light verwijst naar een stukje dovencultuur, vertelt Sam. ‘Dove mensen zijn graag in het licht, want dat heb je nodig voor communicatie. Op feestjes bijvoorbeeld moet je gewoon bij het licht zitten om elkaar te kunnen zien. In de keuken is vaak de lamp aan, dus je ziet dat op feestjes de dove mensen vaak in de keuken zitten aan de keukentafel.’
Voor de dag op Poetry International zijn er op advies van Onclin grote namen uit het buitenland gehaald op het vlak van visual vernacular, een specifieke vorm van storytelling die bestaat uit bijzondere handgebaren en gezichtsexpressie. Te gast zijn de Amerikaan Justin Perez en de The Deaf Twins, oftewel de Zweedse zusjes Amina en Jamila Ouahid. Sam: ‘Justin is een groot talent, een virtuoze vertolker van visual vernacular. Hij kan met zijn handen, zijn mimiek, zijn lichaam een heel verhaal vertellen.’
‘Net zoals The Deaf Twins, dat zijn dove performers die een duoshow geven. Zij hebben een prachtige samenwerking, in wat ze doen met hun handen, hun verhaal, hun visuele performance. Waar je in gesproken taal veel kunt doen met intonatie, ritme en rijm, laten The Deaf Twins zien wat je allemaal kunt doen met handvormen: heel snel of juist langzaam, heel groot of klein. Daar komt hun mimiek nog bij, waarmee je de emotie kunt laten zien, blij of verdrietig bijvoorbeeld. Bij The Deaf Twins zit er ook vaak een boodschap in.’
Poetry in sign language, zondag 11 juni op Poetry International Festival in Theater Lantaren/Venster, Rotterdam.
Voor de 53ste editie van het Poetry International Festival, van 9 t/m 11 juni in Rotterdam, komen dichters uit binnen- en buitenland samen om gedichten in hun eigen taal voor te dragen. Een grote naam dit jaar is de Amerikaanse Claudia Rankine, bekend om haar antiracismeklassiekers. Verder optredens van o.a. de Poolse Radoslaw Jurczak, de Amerikaanse Ada Limón en de Vietnamees-Amerikaanse transgenderdichter Paul Tran. Ook de Nederlandse dichters Ingmar Heytze en Simone Atangana Bekono zijn te gast.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden