De discussie rond het nieuwe beeld in Rotterdam doet denken aan die rond het Stedelijk na de docu White Balls on Walls. ‘Hoezo is deze doodgewone zwarte Rotterdamse geen heldin?’
Daar staat ze, pal voor Rotterdam Centraal, neus in de lucht. Vier meter brons, vier meter ze mag er wezen. Of niet?
Er is weinig dat mensen zo kwaad kan maken als kunst in de openbare ruimte. Zelf stoor ik me eerder aan muziek in de openbare ruimte. Of bepaalde geuren. Maar goed, Moments Contained is een groot kunstwerk en het staat buiten en dus vielen er sommige mensen over. O ja, en het stelt een jonge zwarte vrouw voor.
In NRC werd het kunstwerk ‘een belediging’ genoemd, het beeld zou symbool én voorbeeld zijn van doorgeslagen positieve discriminatie in de kunst. ‘Waarom verdient ze dat standbeeld?’ wilde columnist Rosanne Hertzberger weten.
Volkskrant-columnist Harriet Duurvoort zag iets heel anders, zo schreef ze op Twitter, ‘een doodgewone zwarte Rotterdamse. Die buffelt in de zorg, haar kinderen grootbrengt, toeslagenslachtoffer is. Nazaat is van een geschiedenis vol uitbuiting. En nooit gezien, gehoord of geëerd wordt. Hoezo is ze geen heldin?’
Vrouwen worden zelden in de openbare ruimte verbeeld, tenzij ze (half)naakt zijn, zo bleek uit recent onderzoek van de Volkskrant. Mensen van kleur zijn nog veel minder vaak te zien. Moments Contained speelt met de verwachtingen van de voorbijganger, zoals goede kunst in de openbare ruimte hoort te doen.
Want het valt zeker op, een alledaagse jonge zwarte vrouw, die als vanzelfsprekend zo veel ruimte inneemt, uitvergroot tot epische proporties. Sommige delen met hulp van een 3D-scanner hyperrealistisch (die schoenen!), andere kenmerken bewust vager. Ze is een ‘everywoman’ volgens kunstenaar Thomas J. Price, gemodelleerd naar meerdere vrouwen.
Natuurlijk doet zo’n loeigroot beeld denken aan een standbeeld, al ontbreekt de sokkel. Wat je vervolgens ziet, eerbetoon of belediging, zegt waarschijnlijk vooral iets over jezelf.
Er woedt nu nog een andere discussie over positieve discriminatie in de kunst, met als mikpunt het Stedelijk Museum Amsterdam. De fascinerende documentaire White Balls on Walls, die achter de schermen kijkt naar het diversiteitsbeleid van het museum, had al heel wat toetsenborden weten te beroeren (‘Het Stedelijk wordt bestierd door moraalridders’). Vorige week sloot de laatste groep (hoop ik) beroepsverontwaardigden en hobbyisten zich aan, de docu was op tv.
Hier speelt ook het bondscoacheffect: iedereen die niet bij het museum werkt weet het beter. Velen ontpopten zich vanaf de zijlijn als emancipatie- en/of kunstspecialist. Soms tenenkrommend, soms grappig, zoals de 76-jarige Max Pam die museumdirecteur Rein Wolfs een ‘erg witte ouwe man’ noemde.
Ook NRC-columnist Hertzberger weet het beter. Zij vond het kunstwerk van Price, dat door de prestigieuze galerie Hauser en Wirth werd aangeboden op topkunstbeurs Art Basel, ‘saai en onoprecht’.
Het deert de vrouw van brons niet. Het beeld is gewoon ijzersterk (bronssterk). Haar vuisten waren al gebald in haar zakken, Price heeft zo subtiel spanning in het kunstwerk gebracht. Twee vriendinnen (een uit Suriname, de ander uit Curaçao) gaan iets na de ochtendspits met de bronzen reuzin op de foto. Zij zien ‘een prachtige sterke vrouw, die staat stevig in haar schoenen staat, zo van: kom maar op, ik ben er klaar voor.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden