Crisisnoodopvanglocaties zijn de meest tijdelijke en soberste vorm van opvang die de overheid inricht bij rampen en crises. Het gaat om plekken in sporthallen, kazernes en congrescentra. In de zomer van 2022 liep de druk op de asielopvang zo hoog op, dat staatssecretaris Van der Burg (asiel, VVD) met de 25 veiligheidsregio’s overeenkwam dat zij elk tijdelijk 450 bedden voor crisisnoodopvang zouden organiseren. Het gaat in totaal om circa 11 duizend opvangplekken.
Aanvankelijk werd afgesproken dat de noodlocaties op 1 januari zouden worden overgedragen aan het COA, dat verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers. Het Veiligheidsberaad stelde bij monde van voorzitter Hubert Bruls zelfs een ultimatum: per 1 april zouden de veiligheidsregio's stoppen met crisisnoodopvang.
Asielopvang is een taak van het Rijk, is het principiële standpunt van de veiligheidsregio’s en gemeenten. Ook was het Veiligheidsberaad ontevreden over het uitblijven van de spreidingswet. ‘Als die wet er niet komt, hebben we een serieus probleem’, zette Bruls zijn deadline kracht bij.
Geconfronteerd met een nijpend tekort aan opvangplekken vroeg staatssecretaris Van der Burg de veiligheidsregio’s de locaties eerst open te houden tot 1 april, en vervolgens tot 1 juli. Nu blijkt dat crisisnoodopvanglocaties die na 1 juli daadwerkelijk sluiten een uitzondering zijn.
In Drenthe bijvoorbeeld is besloten alle zeven crisisnoodopvanglocaties in de provincie (331 bedden) in elk geval dit jaar open te houden. ‘Om een bijdrage te leveren aan de asielopvangproblematiek’, licht een woordvoerder van de Veiligheidsregio Drenthe toe. In Noord-Brabant-Noord is hetzelfde besluit genomen.
Het Veiligheidsberaad spreekt dinsdagavond met Van der Burg. De overdracht van crisisnoodopvangslocaties aan het COA is een van de agendapunten. ‘De vraag die dinsdag voorligt, is of wij onze rol kunnen afronden’, aldus de woordvoerder van het Veiligheidsberaad.
De contracten van de opvanglocaties zijn inmiddels vaak overgedragen aan gemeenten. De kosten komen voor rekening van het COA. Het langer openhouden van locaties is een eigenstandig besluit van gemeenten of veiligheidsregio’s, aldus een woordvoerder van het Veiligheidsberaad. ‘Het staat ze natuurlijk vrij om dat te doen.’
Zo besloot de gemeenteraad van Smallingerland vorige maand op verzoek van het COA de crisisnoodopvanglocatie in het Fries Congrescentrum in Drachten (225 plekken) te verlengen tot 1 september 2024. ‘Het college ziet de humanitaire noodzaak om ons in te spannen’, verklaarde burgemeester Jan Rijpstra. De overlast bleek beperkt en het draagvlak voor verlenging groot. ‘Daar zijn we trots op’.
De Brabantse gemeente Woensdrecht verlengde de crisisnoodopvang in Putte zelfs tot mei 2025. ‘In het kader van de aangekondigde spreidingswet’, schreef de gemeente in een brief aan omwonenden. De 95 crisisbedden die nu in het oude kantoorpand staan, is precies de hoeveelheid die de gemeente straks volgens die wet moeten leveren. Bovendien loopt de opvang goed.
De crisisnoodopvanglocatie voor vijftig asielzoekers in een kantoorpand in Bleskensgraaf blijft open tot maart 2024, als het aan het gemeentebestuur van Molenlanden ligt. ‘Wij willen voorkomen dat situaties zoals afgelopen zomer in Ter Apel zich weer voordoen.’ In onder meer Papendrecht, Petten, Enschede, Doetinchem, Harlingen en Sluis blijven boten, gymzalen, terminals en wooncontainers langer beschikbaar.
Vluchtenlingenwerk Nederland - dat een rechtszaak won over de tekortschietende kwaliteit van asielopvanglocaties - heeft gemengde gevoelens bij het langer openhouden van de crisisnoodopvanglocaties, omdat de locaties niet geschikt zijn voor langdurige opvang. ‘Er is geen privacy, gebrekkige medische zorg en kinderen gaan niet naar school.’ Tegelijkertijd is Vluchtelingenwerk blij dat gemeenten verantwoordelijkheid nemen. ‘Helaas is het nodig totdat er nieuwe vaste locaties komen waar de opvang wèl goed geregeld kan worden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden