Zadie Smith beschreef na het uitkomen van Tár – over een topdirigent wier carrière onder druk komt – hoe je in het begin van de film denkt dat hoofdrolspeler Cate Blanchett matig acteert. Als Tár geïnterviewd wordt op een podium, voelen al haar antwoorden gerepeteerd – zelfs de denkpauzes zijn bedacht. Ondertussen is wat Blanchett hier laat zien juist realistisch: iedereen die op een podium zit – of in een talkshow, of in een podcast – weet precies wat op dat moment en in die context van hem of haar wordt verwacht. Ze communiceren niet, ze produceren.
Door onze media-overconsumptie en eigen zichtbaarheid op een groeiend aantal platforms is mediatraining niet meer voorbehouden aan politici en beroemdheden – aan de Társ van deze wereld. Eigenlijk iedereen is constant, bewust of onbewust, aan het mediatrainen; jezelf profileren is een collectieve nevenactiviteit, als het niet gewoon je baan is. Toen televisiemaker Daan Boom twee jaar geleden te gast was in de interviewpodcast van Gijs Groenteman, gaf hij toe daarover al jaren te fantaseren – dit spontane, persoonlijke gesprek had hij eindeloos vaak geoefend.
Precies zo hebben de deelnemers van Million Dollar Island – het nieuwste realityformat van John de Mol, momenteel voor een tweede seizoen elke zondagavond op SBS6 – getraind voor hun deelname aan dit programma – letterlijk en figuurlijk. Vrijwel iedereen heeft een lichaam dat in een badmodecatalogus zou kunnen en alles wat ze zeggen – of het nou op het strand is, tegenover de confession cam, of tegen de kleine camera’s die ze zelf bedienen – voelt ingestudeerd. ‘Dit zijn tranen van geluk’, zegt een deelneemster als ze zichzelf huilend zit te filmen tijdens een zonsopgang. ‘Ik ben zo dankbaar.’ Waarvoor? Onduidelijk, maar dat is nou eenmaal wat je zegt op zo’n moment. Een mannelijke deelnemer vindt op een bepaald moment dat er ‘iets moet gebeuren’. Dat zegt hij dan ook drie keer. Eerst voor zich uit, dan tegen de groep, daarna tegen de confession cam. ‘Er moet iets gebeuren.’ Wat? Geen idee, maar zoiets zeg je als er even niets te zeggen is.
Million Dollar Island is een perfect voorbeeld bij de algehele Expeditie Robinsonisering van het medialandschap. Ooit, in 2000, deden aan Expeditie Robinson onbekende mensen mee die van niks wisten, een beetje rondliepen over het strand, wachtten op wat komen ging. De afgelopen twee decennia creëerde de populariteit van het programma een leercurve waardoor de show nu bevolkt wordt door BN’ers die in de boot richting het eiland al overspannen filosoferen over eilandraden, immuniteitskettingen en samensmelten.
Million Dollar Island-deelnemers weten dat ze op dit eiland niet zichzelf moeten zijn, maar een rol moeten spelen – de rol van deelnemer aan een realityshow. Wie dat het beste doet, wint een miljoen. In die zin is het programma niet heel anders dan het echte leven: een strijd om zichtbaarheid, met kapitaal als beloning. Wordt het toch nog reality op SBS6.
Source: Volkskrant