Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper (en ex-cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: de peukenprullenbak.
Het kabinet gaat de strijd aan met rondslingerende sigarettenpeuken, zo las ik in de Volkskrant. Niet triviaal, want zo’n 16 procent van de rommel in zee en op het land bestaat uit sigarettenpeuken, aldus ecotoxicoloog Tinka Murk in NRC. Het duurt naar schatting tien à twaalf jaar tot een op straat gegooide sigarettenpeuk verteerd is en ondertussen lekken de in het filter opgeslagen kankerverwekkende stoffen de natuur in en vervalt het plastic filter tot microplasticdeeltjes.
Het kabinet heeft een aantal maatregelen overwogen waaronder – komt-ie – statiegeld op peuken. Wat een heerlijk idee. Het sneuvelde, onder andere ‘omdat er nog geen statiegeldautomaten zijn voor sigarettenpeuken’. Ik vond dat gerook op de stoep of in een achtstehandsbushokje al een vrij trieste bedoening, maar als je daarna ook nog je opgerookte peukjes in een statiegeldautomaat moet mikken, is dat wel next-levelontmoedigingsbeleid. Laten we om het stoppen nog wat meer aan te moedigen dan ook nog zo’n donatieknop erbij doen: ‘Wilt u een statiegeldbon of een donatie doen aan KWF Kankerbestrijding en het Longfonds?’
Het kabinet kwam uiteindelijk tot de conclusie dat het afschaffen van de filters de beste oplossing is. Maar dat kan niet alleen in Nederland zelf, dat zou Europabreed moeten worden ingevoerd. Kortom, het kabinet gaat de strijd aan met sigarettenpeuken door te hopen dat de EU iets doet.
Tot die tijd zijn we dus aangewezen op andere oplossingen, zoals straatmeubilair. Mensen willen – terecht – hun sigaret niet smeulend in een prullenbak gooien. Dan wil je hem eerst uitdrukken, en voor alle zekerheid het liefst in een apart bakje mikken. De uitdruksporen op de kap van sommige prullenbakken en de kring van peuken eromheen zijn de getuigen van deze gebruikersbehoeften. Er zijn ook prullenbakken met ingebouwde uitdrukvlakken en peukweggooibakjes.
‘Hoe moeilijk kan het zijn?’-lezer Dries liep in Landgraaf tegen een nogal contraproductieve vuilnisbak met ingebouwd uitdrukvlak aan. Naast de weggooi-opening zit een uitdrukvlakje dat enigszins schuin zit. Niet zó schuin dat de uitgedrukte peuken direct op de grond zouden vallen als je ze erop zou laten liggen en ze dan dus maar weggooit in de prullenbak, maar ook weer niet zo recht en diep dat de peuken blijven liggen als je ze erop laat liggen. Als je bij het zien van dat vlakje een béétje nadenkt, dan weet je: hier blijft die peuk niet liggen. Maar helaas is mens-productinteractie niet altijd even bewust, we laten ons erg sturen door de gebruikshints die een product of interface ons geeft. Dus drukken mensen de peuken uit, laten die liggen op het niet heel schuine uitdrukvlakje en vallen ze bij iets van een windvlaag alsnog op straat.
Tijd dat de gemeente Landgraaf in navolging van het kabinet keihard de strijd aangaat met sigarettenpeuken door te hopen dat de EU langskomt. Of een veegwagentje.
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper. Hij doet onderzoek naar, onderwijst in en communiceert over (gebruiksgericht) ontwerpen. @jaspervankuijk@mastodon.social
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden