Terwijl alle ogen gericht zijn op de oorlog in Oekraïne, voltrekt zich in Afghanistan een humanitaire ramp die zijn weerga niet kent. Tweederde van de bevolking worstelt om te overleven, voor miljoenen burgers dreigt hongersnood. Dagloners, verkopers en bedelaars dolen doelloos over de straten; niemand in het land heeft nog geld om hen te betalen. De economie is praktisch tot stilstand gekomen.
Bijna twee jaar na de machtsovername door de Taliban en de chaotische terugtrekking van de westerse troepen, zijn de 40 miljoen burgers in het land aan hun lot overgelaten. De misère is onvoorstelbaar en toch komt slechts een fractie van de benodigde hulp het land in. Dit is een rechtstreeks gevolg van de hopeloze patstelling die is ontstaan na de invoering van westerse sancties, bedoeld om de Taliban op de knieën te dwingen.
De streng islamitische Taliban geven echter geen strobreed toe. Zelfs als de bevolking crepeert, zijn ze niet van plan toe te geven aan de belangrijkste eis van de internationale gemeenschap: geef vrouwen hun rechten terug. En dus blijft het politiek en economisch isolement van Afghanistan voortbestaan met een steeds verergerende humanitaire ramp als gevolg.
De grote vraag is wie als eerste moet buigen. Steeds meer landen neigen ernaar de Taliban hun felbegeerde erkenning te geven, zodat de economie weer op gang kan worden geholpen. Maar voor andere landen, waaronder de VS en Nederland, ligt de vernederende aftocht na een vergeefse militaire interventie van twintig jaar nog te vers in het geheugen om open te staan voor een pragmatische koerswijziging.
De terugkeer van de vrouwonvriendelijke aartsconservatieve Taliban is bijna niet te verteren, zeker niet voor de Afghaanse vrouwen zelf, die dankzij de westerse inspanningen hebben mogen profiteren van modern onderwijs en een arbeidzaam leven. Maar nu miljoenen burgers met hongersnood en bittere armoede worden geconfronteerd en de Taliban geen millimeter bewegen, moeten sancties als pressiemiddel worden heroverwogen.
In een brandbrief dit voorjaar hielp de Norwegian Refugee Council eraan herinneren dat ‘niet de Afghaanse bevolking zelf onderwerp van sancties is’. De internationale donorgemeenschap en de financiële instellingen zouden volgens de hulporganisatie veel inventiever met de sancties om kunnen gaan zodat hulpgoederen het land in kunnen komen en de private sector zich kan herstellen.
Ongetwijfeld is hier veel winst te behalen, maar dan zullen ook de internationale donoren zich opnieuw moeten beraden op hun principiële weigering hulp te verlenen zolang de Taliban hulporganisaties verbiedt om vrouwelijke hulpverleners in te zetten.
Als sancties hun doel voorbijschieten en alleen de bevolking aan de bedelstaf brengen, dan zullen er andere oplossingen moeten worden gezocht. Duidelijk is dat de Afghaanse bevolking nooit in staat zal zijn om zich van binnenuit te verzetten tegen het Taliban-regime zolang ze alleen maar bezig is met overleven of massaal het land is ontvlucht.
De – gedeeltelijke – erkenning van een vrouwonvriendelijk en repressief regime lijkt een onvermijdelijk offer om de Afghaanse bevolking van de ondergang te redden. Hopelijk kunnen de Taliban tot rede worden gebracht als zij uit hun isolement zijn bevrijd, en als ze willen meespelen op het wereldtoneel.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden