Op de dag dat het besluit valt over zijn voortbestaan, staat bus 36 leeg te wachten bij de halte naast het station van het Groningse dorp Winsum. Buschauffeur Karel Nieborg heeft deze morgen al ‘heel lang niets gehad’, geen passagiers dus.
Bus 36 is een achtpersoonsbusje van Volkswagen, speciaal ontworpen voor vervoer in dunbevolkte streken. Chauffeur Nieborg wacht nog een minuut. Maar meer passagiers komen niet.
Dan rijdt hij weg, over een prachtig landweggetje naar Garnwerd. Vanuit de bus zie je de korenmolen, de brug over het blauwe Reitdiep, de kerk uit de 13de eeuw, café Hammingh. Bij de halte staat niemand. De bus blijft leeg.
Bus 36 rijdt overdag elk uur in 23 minuten van Winsum via Garnwerd, Feerwerd, Ezinge en Saaksum naar Oldehove en terug. Het is een bus in de gevarenzone. Exploitatiegraad 9 procent, dat kan niet uit. Het advies aan het Groningse provinciebestuur: deze bus alleen in de spits laten rijden of helemaal schrappen.
Passagiers zouden dan aangewezen zijn op een zogeheten ‘hubtaxi’ (iets waarvan de naam voorspelt dat het geen goed idee is), de fiets en op het uitgestrekte platteland vooral op ‘eigen vervoer’: de auto.
Het Middag-Humsterland is op zijn mooist. Vanuit de bus zie je in de verte de Reitdiepdijk. Vlakbij loopt het Oldehoofsch Kanaal, waar een toezichthouder in gele hes richting een visser beent. Akkers vol bloemen, nog even niet maaien. Andere weilanden zijn felgroen, vol zwart-witte koeien.
Karel Nieborg gaat bijna met pensioen. Hij reed jaren op een touringcar – Europa door, naar Spanje, alles gezien. Dat viel stil door corona. Zo kwam hij op deze bus. Op een werkdag rijdt hij dit traject 21 keer. Vervelen doet het nooit. De lucht, het land, het is elke keer anders en altijd prachtig.
Hij kent iedereen. Nu zijn de eindexamens geweest, daarom is het ongewoon rustig. Normaal heeft hij 25 tot 35 passagiers per dag. Maar de waarde van deze lijn laat zich niet in getallen omschrijven. Deze bus weg? ‘Dan wordt het platteland voor de zoveelste keer genaaid.’ Ja toch? ‘Er zijn zoveel die geen auto hebben.’
Tot zijn vaste klanten behoort een echtpaar uit Ezinge. Zij had kanker, ze kan niet ver fietsen. Met hem is ook veel aan de hand. Zo lossen ze het op: eerst nemen ze deze ‘kleine bus’ en dan in Winsum de ‘grote bus’ naar Groningen. ‘Dat pak je hun dan dus af.’
We rijden langs Feerwerd en Ezinge. Beide dorpen hebben een halte genaamd ‘Brug’. Dat is verwarrend. De bus trekt nogal wat dagjesmensen die naar het Wierdenmuseum gaan. Dan denken ze dat ze bij de Brug in Feerwerd moeten uitstappen. Alleen: het museum bevindt zich een Brug verderop, in Ezinge. Als Nieborg ziet dat mensen ‘niet hier wegkomen’, dan grijpt hij in.
In Ezinge zal de jonge, bevlogen museumdirecteur later uitleggen dat ze ‘stupéfait’ was over het plan om de bus te schrappen. Het museum is goedbezocht, de tentoonstelling van kunstschilder Matthijs Röling moet je echt even zien. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. En dan zou de bus weggaan terwijl er een halte voor de deur is. ‘Dat betekent minder bezoekers. En wat betekent het voor het dorp?’
Bus 36 arriveert in Oldehove – een rit zonder passagiers. Nieboer keert om, weer richting Winsum. Eenmaal terug in Ezinge stapt het echtpaar in dat Niedorp tot zijn vaste klanten rekent. Zij is vaak duizelig. Hij heeft geen rijbewijs. Ze gaan naar het ziekenhuis voor controle. ‘Hoe komen we daar zonder deze bus?’
‘Sneu voor zulke mensen als zo’n busje verdwijnt’, verzucht Nieborg als ze wankelend uitstappen. Terwijl hij zijn dienst vervolgt, stemt Provinciale Staten in Groningen voor een motie waarmee lijn 36 waarschijnlijk nog één jaar respijt krijgt. Het extra jaar wordt betaald uit een speciaal potje. Daarna moet een andere oplossing worden gevonden.
In Winsum stappen twee vrouwen met grijs haar in, ze zijn onderweg naar het Wierdenmuseum. Eentje heeft net een heupoperatie gehad. Fietsen lukt niet meer. ‘Goud dat de bus der is’, verzuchten de dames terwijl lijn 36 langs het kerkje van Garnwerd slingert.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden