‘Dertig Navo-militairen gewond in Kosovo’, meldden de internationale persbureaus eerder deze week. Heel veel aandacht kreeg dat nieuws nog niet – er is veel tegelijk aan de hand in de wereld – maar dat verdient het wel: 24 jaar nadat de Navo met luchtaanvallen de terugtrekking van het Servische leger uit Kosovo afdwong, lopen de etnische spanningen weer zo hoog op dat de internationale vredesmacht de controle dreigt te verliezen. Dinsdag zond het Navo-bondgenootschap 700 extra militairen, een ander bataljon kreeg opdracht zich gereed te maken.
De oprisping van agressie herinnert de internationale gemeenschap ruw aan het feit dat de grenzen op de Balkan nog altijd niet naar ieders tevredenheid zijn getrokken. Voor wie het Kosovo-conflict na 1999 uit het oog is verloren: al deze hele eeuw ijvert Kosovo, met z’n overgrote meerderheid van etnische Albanezen, voor onafhankelijkheid. Die werd in 2008 ook eenzijdig uitgeroepen. En erkend, door 101 landen inmiddels, maar niet door sleutelspelers als Rusland en China. En al helemaal niet door grote buur Servië, dat Kosovo beschouwt als de bakermat van de Servische cultuur en zich met hart en ziel verbonden voelt met de Servische minderheid daar.
Dat leidt al vijftien jaar tot een aanhoudende precaire situatie, die schreeuwt om uiterst behoedzame stuurmanskunst van de Kosovaarse regering van premier Albin Kurti. En van de Servische president Aleksandar Vucic. Eerder dit voorjaar leken zij daar ook van doordrongen, toen ze na bemiddeling door de EU afspraken dat ze hun onderlinge verhouding zouden ‘normaliseren’.
Niet veel later echter liet Kurti de lokale verkiezingen in de noordelijke steden totaal ontsporen: hoewel de Servische Kosovaren, die daar wél veruit in de meerderheid zijn, de verkiezingen boycotten, gingen ze toch door en kregen de etnische Albanezen de controle over de gemeentebesturen. Dit ondanks een minuscule opkomst van nog geen 3,5 procent van het electoraat. Dringende oproepen van de EU en de VS om de burgemeesters niet te installeren, werden door de Kosovaarse regering genegeerd.
Sindsdien is het mis en dreigt het geweld te escaleren. Het Servische leger is in de hoogste staat van paraatheid gebracht en heeft zich dichter naar de Kosovaarse grens verplaatst. Dat de impact die van een regionaal conflict ver overstijgt, mag blijken uit de reactie van Rusland dat zich pal achter de ‘wanhopige Serviërs’ schaarde. China volgde niet veel later. Kosovo is niet alleen een smeulende lont in het kruitvat van de Balkan, maar ook een nieuwe splijtzwam in de toch al zo gespannen internationale verhoudingen.
De behoedzame stuurmanskunst die Kurti niet kon opbrengen, mag daarom nu worden gevraagd van de EU- en Navo-hoofdkwartieren. Deëscalatie is de enige denkbare optie. De kortste weg daarnaartoe loopt via de Kosovaarse regering, die militair en economisch volledig afhankelijk is van het Westen en vorig jaar het EU-lidmaatschap aanvroeg. Daar liggen kansen voor de EU om de druk op te voeren. Kurti overhalen tot heroverweging van de mislukte burgemeestersverkiezingen zou nu, om te beginnen, de belangrijkste ambitie moeten zijn.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden