‘Rutte sprak hier in Moldavië met Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Italiaanse premier Georgia Meloni over de migratie uit Tunesië. Die is enorm toegenomen door de politieke chaos aldaar. De Europese Commissie werkt aan een deal en vraagt Tunesië in ruil voor financiële steun migranten beter tegen te houden.
‘Verder wil Rutte dat Europa zijn verantwoordelijk neemt en achter Oekraïne blijft staan en wapens blijft leveren. Hij probeert achter de schermen druk uit te oefenen op andere landen. Nederland en Denemarken nemen ook het voortouw in het opleiden van Oekraïners tot F16-piloten. Het is wel opvallend dat Rutte daarin zo vooroploopt en een leidende rol neemt.’
‘Nou, dat is natuurlijk ook wel onze focus. Maar hij heeft een goede reputatie in Europa, omdat hij al lang premier is. Hij wordt echt gerespecteerd, omdat hij altijd compromissen en geitenpaadjes weet te vinden. In Nederland storen we ons daar misschien soms aan, maar in Europa is dat heel handig.’
‘Het is een idee van de Franse president Emmanuel Macron. Volgens hem hebben Europese landen door de Russische aanval op Oekraïne gedeelde strategische belangen, en dat beperkt zich niet tot de Europese Unie. Dus er zitten ook landen bij die nog lid willen worden van de EU, zoals de Balkan-landen en Moldavië, maar ook landen die geen lid willen zijn, zoals het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Zwitserland.
‘De vorm is ook anders. Een EU-top is bijvoorbeeld veel concreter, met een ontwerp en conclusies die regeringsleiders moeten afhandelen. Deze EPG neemt geen concrete beslissingen. Er wordt heel breed over energie, connectiviteit en veiligheid gesproken. Er is veel ruimte voor bilateraal overleg. Rutte is enorm met migratie bezig omdat hij dat de VVD beloofd heeft, dus dan gebruikt hij die ruimte daarvoor.
‘Daar komt dan niet per se iets uit. Er is wel afgesproken eventueel met z’n drieën, met Meloni en Von der Leyen, naar Tunesië af te reizen. Pogingen om te bemiddelen tussen Kosovo en Servië of een vredesplan tussen Armenië en Azerbeidzjan zijn ook niet van de grond gekomen.’
‘De scepsis kwam hier precies uit voort: dat er geen concrete besluiten zouden worden genomen. Maar al na die eerste top bestond toch het idee dat het nuttig is elkaar te treffen. Er is ruimte voor een vorm van persoonlijke diplomatie.
‘Ik denk wel dat het moeilijker wordt dit soort bijeenkomsten vol te houden als de oorlog in Oekraïne voorbij is. Dan mis je urgentie. Het was bovendien donderdag een aderlating dat Erdogan er niet bij was. De aanwezigheid van zulke grote leiders geeft toch statuur.’
‘Nee, ik denk eigenlijk van niet. Hij is nu al zo vaak opgedoken. Natuurlijk is het indrukwekkend als je direct geconfronteerd wordt met de leider van het land in oorlog. Maar ik begreep dat op een Navo-bijeenkomst in Oslo Annalena Baerbock, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, direct zei dat een land in oorlog nooit lid van de Navo kan worden. De Navo-landen willen een directe confrontatie met Rusland vermijden.’
‘Er zijn extreme veiligheidsmaatregelen genomen. Het was op een kasteel buiten de hoofdstad Chisinau. Alle wegen ernaartoe waren gewoon afgesloten en konden alleen door de delegaties worden bereikt. Voor journalisten was er maar één manier om erheen te gaan, met drie speciaal georganiseerde treinritten. Voor anderen was het station afgesloten. Het is een heel klein land, maar ze hebben het gered. De top is goed verlopen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden