Als ze zondag in drie busjes naar huis rijden vanuit Frankfurt, nadat het Pinkstertoernooi is gestaakt vanwege geweld, verschijnt op de telefoons van de jeugdvoetballers van DRC uit Durgerdam een filmpje met Ajacied Steven Berghuis. Die slaat naar een supporter, na het duel met FC Twente.
‘Goed gedaan’, oordeelt een busje eerst. ‘Hij komt op voor een ploeggenoot’, hoewel de toedracht van Berghuis’ gedrag dan niet helemaal bekend is. Trainer Neal Petersen werpt tegen: ‘Geweld is nooit de oplossing. Echt nooit.’ In de auto ontstaat discussie.
Trainer en clubvoorzitter Alex Klusman heeft het thuisfront van ouders dan al op de hoogte gebracht van de vroegtijdige aftocht. Een Duitse jongen is neergeslagen. De 15-jarige Paul van JFC Berlin is (dan nog) in levensgevaar en zal drie dagen later overlijden, door een klap op het hoofd. Een jongen van 16 van Metz uit Frankrijk is opgepakt als mogelijke dader.
De jongens van Durgerdam zien het gebeuren. De winnaar van het duel is hun volgende tegenstander. Alles gaat zo snel. Onvriendelijkheid op het veld. Misschien wat provocaties. Een opstootje. En, apart van de meute, een klap ergens rond de middencirkel. De Duitser blijft roerloos liggen. Niemand weet wat hij moet doen. De organisatie is in shock.
‘Wij hebben parasols om hem heen gezet, want het was 27 graden’, zegt Petersen, terwijl hij in de kantine van DRC foto’s laat zien. ‘Later zijn we met doeken om hem heen gaan staan, zodat niemand van de toeschouwers kon zien wat er gebeurde. Verder deed niemand iets. Alex en ik hebben de poort nog geopend en de ingang vrijgehouden voor de ziekenauto.’
Op een gegeven moment ontstaat paniek rond de jongen, als die zijn polsslag verliest. Een moeder van een ploeggenoot die bij hem knielt roept om hulp. Als ziekenbroeders, die ongeveer na een kwartier arriveren, hem behandelen, wordt elders op het veld de mogelijke dader ingerekend door de politie. Het slachtoffer sterft later aan hersenletsel.
Geweld in het voetbal, verbaal en fysiek, is een terugkerend thema dit seizoen. Wangedrag van supporters, spelers en zeker ook van trainers – zoals van José Mourinho woensdag, wiens gedrag van voortdurende protesten en verbaal geweld na afloop van de Europese finale Sevilla - AS Roma alle perken te buiten ging.
Probeer, zeker met dergelijke voorbeelden, de jeugd maar eens in toom te houden. Jongens in de puberteit op een toernooi voor spelers tot 17 jaar in het buitenland. Klusman spreekt over de grote verantwoordelijkheid. ‘Drie volwassenen, op stap met achttien testosteronbommen.’
Op woensdag, voor de training, houdt DRC een voorlichtingsbijeenkomst over het incident, met iemand van Slachtofferhulp en vrijwel alle ouders. Het elftal is een gemengde ploeg, met kinderen van Afghaanse afkomst, zonen van rechters en advocaten, journalisten en meer. De 15-jarige middenvelder Dictus Boer zegt na de training dat er ook is gehamerd op wat ze zelf kunnen doen. De drie met elkaar afgesproken regels zijn: niks zeggen tegen scheidsrechter, tegenstander en mensen langs de kant. Wie één keer zondigt, wordt gewisseld. Wie in herhaling valt, mag naar huis.
Verder is het onwerkelijk, wat ze hebben gezien in Frankfurt. Boer: ‘Je gaat met zijn allen naar een toernooi met Pinksteren. Je hebt zin in de wedstrijden. En dan is het binnen een minuut klaar met het leven van een leeftijdsgenoot, die ook gewoon zin had om te voetballen.’
Petersen kwam tijdens de winterstop bij het team dat hem bijna lyrisch maakt, vanwege de saamhorigheid. Na het toernooi zat hij tot diep in de nacht aan de koffie bij de ouders van Afghaanse en Marokkaanse spelers. ‘Sommige jongens vroegen aan verslagen en huilende moeders van de Duitse ploeg of ze iets te drinken konden regelen. Dat gebaar vond ik zo lief.’
Petersen, met een Indische vader en een Ierse moeder, gooide als kind eens met zijn tennisracket. ‘Nog één keer en je hoeft nooit meer te gaan’, oordeelde zijn moeder. Vader bereidde hem, met zijn getinte huid, voor op discriminerende opmerkingen. Hij noemt zichzelf een bloedzuiger op het veld, al is hij wijzer tegenwoordig. ‘Als wij niet het goede voorbeeld geven, kunnen we het team ook niets verwijten.’
Bij DRC wijzen ze op overkoepelende problemen. De verschraling van het verenigingsleven, het gebrek aan vrijwilligers, ouders (drukdruk) die net naar hun schoenen kijken als ze de vraag krijgen of ze iets willen doen voor de club. Voorzitter Klusman: ‘Wij worden door de KNVB overstelpt met protocollen over sociale veiligheid en VOG’s (verklaringen omtrent gedrag) die we moeten regelen voor medewerkers. Maar de grootste sociale veiligheid is de situatie op het veld. Regel eens meer scheidsrechters. Heb je die niet? Betaal ze dan.’
Al het geweld is ook een gevolg van de afkalving van sociale voorzieningen, zegt Klusman: ‘Waar zijn de combifunctionarissen bij clubs? Wegbezuinigd. Voetbal is het grootste sociale netwerk van Nederland. We krijgen hier ook vragen: moeten we ons kind niet op hockey doen? Ja, en dan studeren, in het corps en werken op de Zuidas. Hun hele leven komen ze dan nooit meer uit hetzelfde kringetje.’
Klusman vertelt hoe hij voor de winterstop zelf is gemolesteerd in Almere. Hoe een klopjacht ontstond op een speler van zijn team die na een doelpunt de vinger over zijn lippen legde. Zo van: zwijg maar. Klusman sprong er tussen. Hij kwam op de grond te liggen, waarna ze met zijn allen begonnen te schoppen. ‘Ik ben gered door iemand van Almere, die als een soort brug over me heen ging staan. Na die wedstrijd ben ik via sociale media bedreigd. Nooit meer in Almere komen, was het advies.’
Maar wat hij dan mooi vindt en hoopgevend, is dat het eerste bericht dat hij kreeg na het voorval van deze week van de voorzitter uit Almere was. ‘Sterkte.’
Van het elftal van DRC had één jongen eens een cursus reanimatie gedaan. De spelers zeiden deze week tegen elkaar: ‘Zullen we met zijn allen zo’n cursus volgen?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden