Is het leven, net zoals een schilderij, ooit voltooid?
Als levenseinde counselor sprak ik de afgelopen twaalf jaar met vele mensen, jong en oud. Zij hadden het over de wens tot een waardig levenseinde, omdat het leven door allerlei kwalen en mankementen voor hen niet meer leefbaar was.
De kracht die nodig is om te beslissen het leven te beëindigen, is groot. Het zou van medemenselijkheid getuigen iemand waardig uit het leven te laten stappen, waarbij de zelfbeschikking over de manier en tijd waarop dit plaatsvindt, bij de persoon zelf te laten.
Voor mijn vader was het leven niet meer de moeite waard toen hij de kwaliteit daarvan op een 4 schatte. Niet meer kunnen fietsen, autorijden, zijn tinnitus en doofheid waren tot daaraan toe. Maar toen hij een artikel uit de krant niet meer kon vatten, was dat voor hem te veel inboeten aan kwaliteit en koos hij voor een waardig levenseinde. Met meer kwaliteit van leven had hij wel 102 jaar willen worden.
Marijke Mulder, Assen
De serie over fitte 100-plussers wordt hier altijd met veel belangstelling, respect en ontzag gelezen. Ook het postuum over de inmiddels overleden Jan van der Zouwen was ontroerend, maar leverde ook een grote glimlach op. Want hij werd omschreven als één van de ruim tweeduizend 100-plussers in Nederland die nog wonderbaarlijk vitaal zijn.’
Wat een heerlijk vooruitzicht dat er, hopelijk, nog veel mooie artikelen in deze serie zullen volgen. Ik verheug me er nu al op.
Tineke Jorissen-Wedzinga, Amsterdam
Wethouder Esmah Lahlah voor Bestaanszekerheid, Kansengelijkheid en Talentontwikkeling uit Tilburg heeft in samenwerking met het Kansfonds en de Hogeschool van Amsterdam geregeld dat 150 bijstandsgezinnen in Tilburg gedurende twee jaar ‘gewoon 150 euro’ krijgen zonder voorwaarden.
De verwachtingen zijn hooggespannen. Lahlah hoopt dat gezinnen hun leven structureel anders in kunnen richten door deze gift, of moet ik zeggen ‘fooi’ (dat klinkt wat realistischer dan het in het artikel gekozen woord ‘douceurtje’). De beschrijving van de armen en de woordkeuze in dit artikel zijn buitengewoon denigrerend, ondanks enig voortschrijdend inzicht bij de makers van het nieuwe armoedebeleid.
Armen budgetteren niet slecht, maar hebben gewoon te weinig geld. Ze weten best zelf hoe ze de 150 euro moeten besteden. Onderzoek moet uitwijzen of de betreffende gift nieuwe inzichten over bestaanszekerheid oplevert. De vraag of geld gelukkig maakt ontwijkt de wethouder strategisch, want de inzet is ‘het bieden van perspectief’.
Zonder nader onderzoek durf ik wel te beweren dat die 150 euro te veel is om dood te gaan en te weinig is om van te leven. Het nieuwe armoedebeleid moet de overheid natuurlijk niet te veel gaan kosten. Stel je voor dat de armen volwaardig in onze maatschappij gaan participeren, dan moeten de rijken hun leven gaan veranderen en daar zit het echt armoedeprobleem.
Martin van den Berg, Utrecht
Harriët Duurvoort beweert ten onrechte dat, wat betreft de behandeling van een autisme spectrum stoornis (ASS), de wetenschap heeft gefaald.
ASS is een aangeboren ontwikkelingsstoornis van de hersenen met levenslange gevolgen voor het psychosociaal en fysiek functioneren waarvoor geen genezing bestaat. Applied Behavioral Analysis (ABA) wordt door toonaangevende universitaire centra en wetenschappelijke tijdschriften beschouwd als een evidence based therapie.
Fysieke en mentale afstraffing van ongewenst gedrag zoals door Duurvoort beschreven, is beslist geen onderdeel van deze therapie. ABA is niet geschikt voor patiënten met een ernstige ASS die de oorzaken en de gevolgen van hun ongewenste gedrag niet kunnen begrijpen of daarover niet kunnen communiceren. ABA werd in de beschreven gevallen waarschijnlijk verkeerd of ten onrechte toegepast en leidde tot mishandeling.
In plaats van met haar column het vertrouwen in de wetenschap te ondermijnen, had Duurvoort beter de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kunnen vragen een bezoek te brengen aan deze ‘therapeuten’.
Ronald Simonis, Gouda
In aanvulling op het informatieve stukje over de hit Annabel van Hans de Booij wil ik erop wijzen dat de componist van het liedje, Boudewijn de Groot, het nummer zelf ook opnam en uitbracht. Die versie onderstreept nog eens hoe briljant zang, tekst, timbre en ritme samenvallen in de uitvoering van Hans de Booij. Daarmee vergeleken is De Groots versie een carnavalsliedje.
Reindert Brongers, Utrecht
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans de krant te halen. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks halen ongeveer vijftig brieven de krant. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden