N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Verantwoord ondernemen Als het aan het Europees Parlement ligt, gaat de zogeheten ‘duurzameketenwet’ gelden voor bedrijven met meer dan 250 werknemers.
Verplichte verantwoordelijkheid, verboden weg te kijken. Als het aan het Europees Parlement ligt, moeten Europese bedrijven schadelijke effecten op mens en milieu in hun hele aanvoerketen gaan onderzoeken én die voorkomen. Donderdag gaf een meerderheid van de parlementariërs steun voor een stevige positie van ‘Brussel’ in de onderhandelingen met de lidstaten over de zogeheten ‘duurzameketenwet’.
Als het aan het Europarlement ligt, worden bedrijven met meer dan 250 werknemers en ten minste 40 miljoen omzet straks verplicht hun hele aanvoerketen door te lichten – tot aan de laatste onderaannemer in het buitenland. Komen ze daarbij misstanden tegen, dan zijn ze verplicht te handelen. Als ze dit niet doen, kunnen ze daarvoor verantwoordelijk worden gehouden. In het uiterste geval volgen dan boetes tot 5 procent van hun wereldwijde jaaromzet.
De wet moet ervoor zorgen dat bedrijven die hun productie uitbesteden, niet meer kunnen wegkijken bij mogelijke misstanden. Daarmee is het voorstel onder meer een reactie op de ramp in de Rana Plaza-fabriek in Bangladesh waarbij in 2013 1.134 mensen omkwamen. In die textielfabriek werd kleding geproduceerd voor westerse ketens als Primark, Zara en Mango.
PvdA-Europarlementariër Lara Wolters, die hoofdonderhandelaar is op de wet, spreekt in een verklaring van een „keerpunt in het denken over de rol van bedrijven in de maatschappij”. De wet zorgt er volgens haar voor dat „de toekomst ligt bij bedrijven die op een gezonde manier omgaan met mens en milieu – niet bij bedrijven die een verdienmodel hebben gemaakt van milieuschade en uitbuiting”.
Met de stemming groeit de kans dat de Europese wetgeving strikt wordt en relatief snel kan worden ingevoerd. Dat is relevant voor Nederland, waar Tweede Kamerleden werken aan een vergelijkbaar voorstel. Critici van dat voorstel richten zich vaak op de oneerlijke benadeling van Nederlandse bedrijven bij zulke nieuwe, nationaal ingevoerde verplichtingen. Dat risico vervalt als er eerder een Europese wet komt. Tegelijk houden lidstaten wel de mogelijkheid eigen wetgeving strenger te maken – waarvoor ook Nederland kan kiezen.
De wet is in Brussel zwaar belobbyd en kreeg ook in Nederland felle kritiek van het bedrijfsleven. Onder meer baggeraar Boskalis zei te vrezen voor de nadelige effecten op het vestigingsklimaat. Vergelijkbare kritiek klinkt ook in Brussel, waar tot op het laatst spannend was hoe streng het EP de wet daadwerkelijk wilde maken. Deze week keerde een groot deel van de christen-democratische fractie zich onverwacht tegen de wet; die zou te veel bureaucratische last opleveren, terwijl Europese bedrijven het toch al zwaar hebben.
Het kon niet verhinderen dat het onderhandelingsmandaat is aangenomen. Daarmee kunnen volgende week de onderhandelingen starten met de EU-lidstaten, die vorig jaar december al hun positie bepaalden. Eenvoudig worden die gesprekken niet: EU-lidstaten willen de wet een stuk minder streng maken en onder meer de financiële sector helemaal uitsluiten.
Een definitief onderhandelingsresultaat wordt later dit jaar verwacht. De wet kan dan twee jaar later worden ingevoerd.
NieuwsbriefNRC Economie
Krijg elke werkdag om 12 uur een persoonlijke selectie van het economische nieuws van de dag van een van onze redacteuren.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC