Van ‘brwww’ tot ‘bababa’ tot het eerste woordje: alle baby’s produceren brabbelgeluiden, maar in hun eerste levensjaar doen jongetjes dat meer dan meisjes. Meisjes maken juist meer geluid aan het einde van hun tweede levensjaar. Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers woensdag in het vakblad iScience.
De resultaten zijn verrassend, want meisjes tot 2,5 jaar zijn gemiddeld genomen sneller met hun taalontwikkeling dan jongens. Ze hebben bijvoorbeeld een grotere woordenschat en praten meer dan jongens van dezelfde leeftijd.
Bijna zesduizend baby’s uit de Verenigde Staten deden mee aan het onderzoek. Ze droegen speciaal ontwikkelde kleding met een kleine audiorecorder op hun borst. Dat leverde meer dan 450 duizend uur aan geluidsopnamen op, die de onderzoekers automatisch analyseerden om te bepalen hoe vaak de kinderen geluid maakten.
De onderzoekers vermoeden dat jongetjes zo spraakzaam zijn vanwege een eeuwenlang evolutionair proces. Jongetjes lopen een groter risico om in hun eerste levensjaar te sterven dan meisjes. Daarom zou het voor hen extra belangrijk zijn om geluid te maken. Zo zouden de ouders, bewust of onbewust, meer geneigd zijn om goed voor hun zoon te zorgen, wat zijn overlevingskansen vergroot.
Vanaf het tweede levensjaar daalt het sterftecijfer van zowel jongens als meisjes scherp. Daarmee vervalt de extra druk op jongens, denken de onderzoekers, waarna meisjes evenveel en later zelfs meer geluid maken.
Een interessante bevinding, aldus Paula Fikkert, hoogleraar eerste taalverwerving aan de Radboud Universiteit Nijmegen. ‘Ik had geen verschillen verwacht tussen jongens en meisjes.’ Tegelijkertijd wijst ze erop dat de verschillen niet heel groot zijn.
Dat jongens meer geluiden maken als baby, zegt niets over de taalontwikkeling, aldus Fikkert. ‘De geluidjes in de eerste maanden zijn geen voorlopers van taal. Waarschijnlijk ontdekken de baby’s gewoon wat hun lichaam allemaal kan en welke geluiden ze kunnen maken.’
In het verleden gebruikte Fikkert dezelfde audiorecorders en analyseprogramma’s voor haar eigen onderzoek. ‘Het is een mooie techniek om een grof idee te krijgen van hoeveel een kind praat en hoort. Maar om de resultaten beter te interpreteren zou je ook een kwalitatieve analyse moeten doen: in welke context maakt een kind geluid?’
De evolutionaire verklaring van de auteurs noemt Fikkert ‘te voorbarig’. ‘Ik zou het eerder in sociale en culturele verschillen zoeken.’ Ouders geven bijvoorbeeld verschillend speelgoed aan jongetjes en meisjes en dat gaat gepaard met ander taalgebruik. Zo stellen ouders meer vragen tijdens een verzorgend spel, maar maken ze meer levendige geluiden tijdens een actiespel.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden