Moskou was dinsdag het doelwit van een grootscheepse droneaanval. De meeste drones werden uit de lucht geschoten, maar zeker drie kwamen neer op woonflats. De Amerikaanse regering liet het daarop bij een korte verklaring: ‘Wij hebben het nieuws gezien en verzamelen nog steeds informatie over wat er is gebeurd’, aldus een woordvoerder van president Bidens Nationale Veiligheidsraad. ‘Over het algemeen steunen wij geen aanvallen in Rusland.’ Ook andere westerse landen hielden zich op de vlakte.
De zuinige reactie van het Witte Huis was voor de Russische ambassadeur in de VS reden voor een felle aanval. ‘Wat zijn deze pogingen om zich te verschuilen achter de opmerking dat ze ‘informatie verzamelen’’, aldus Anatoly Antonov in een verklaring. ‘Dit is een aanmoediging van Oekraïense terroristen.’
De drones in Moskou, woensdag gevolgd door diverse aanvallen vanuit Oekraïne op twee Russische grensregio’s, brengen het Witte Huis in een steeds lastiger parket. Washington wil Kyiv, dat overigens elke betrokkenheid ontkent, niet openlijk afvallen. Maar de VS vrezen al sinds het begin van de Russische invasie voor een escalatie van de oorlog, waarbij president Poetin in de verleiding zou kunnen komen om hard terug te slaan, mogelijk met tactische kernwapens.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Vanwege deze vrees hield president Biden steeds de boot af als het ging om de leverantie van wapens die zo’n escalatie in gang konden zetten. Zo weigert Washington nog altijd raketten te leveren met een bereik van zo’n 300 kilometer, de Atacms. Biden is bang dat Oekraïne, als het de beschikking krijgt over dit wapen, in de verleiding komt om ook Russisch gebied aan te vallen. Maar nu moeten de Amerikanen toezien dat die aanvallen toch plaatsvinden, zelfs tot bij het Kremlin.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontkent steeds iedere betrokkenheid van het leger. Maar vorige week werd duidelijk dat ook de Amerikanen er nu van uitgaan dat de Oekraïners niet helemaal brandschoon zijn. De Amerikaanse inlichtingendiensten houden het nu voor mogelijk dat de droneaanval eerder deze maand op het Kremlin het werk was van een Oekraïense groep. En dat de aanval dus niet deel uitmaakte, zoals in het Westen werd geopperd, van een ‘false flag’-operatie van de Russen om Kyiv in een kwaad daglicht te stellen.
De spionagediensten, zo meldde CNN op basis van vertrouwelijke bronnen, zouden na de aanval gesprekken hebben opgepikt tussen Oekraïense militairen en inlichtingenfunctionarissen, die elkaar beschuldigden achter de aanval te zitten. Ook speculeerden ze dat een commandogroep de spectaculaire actie had uitgevoerd. De spionagediensten zeggen nog wel dat het onwaarschijnlijk is dat Zelensky of andere topfiguren opdracht hebben gegeven voor de droneaanval, of ervan wisten.
De droneaanvallen van dinsdag in Moskou, die veel groter van opzet waren, moeten de vrees hebben aangewakkerd in Washington dat er wederom een link is met Oekraïne. Als dat zo is, hoever zullen de Oekraïense acties dan gaan? En veel belangrijker, gezien de vrees in het Witte Huis voor een escalatie van de oorlog: hoe gaat het Kremlin de aanvallen vergelden en wat zijn de grenzen van Poetins reactie?
Opvallend is dat een andere belangrijke militaire bondgenoot van Kyiv, het Verenigd Koninkrijk, iets verder lijkt op te schuiven en Oekraïense acties op militaire doelen in Rusland inmiddels geen probleem meer vindt. ‘Oekraïne heeft het legitieme recht om zichzelf te verdedigen’, zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken James Cleverly dinsdag. ‘Legitieme militaire doelen buiten de eigen grens maken deel uit van de zelfverdediging van Oekraïne. En dat moeten we erkennen.’
Als het gaat om wapenleveranties, gaat Londen ook steeds verder dan de Amerikanen. Zo hebben de Britten Kyiv deze maand de Storm Shadow geleverd, de kruisraket die met meer dan 250 kilometer verder reikt dan de raketten die de VS tot nu toe hebben gegeven. Sindsdien wordt de raket met groot succes gebruikt door het Oekraïense leger om belangrijke strategische doelwitten van de Russen te vernietigen: van hoofdkwartieren tot munitie- en benzinedepots.
Met deze stap, die ongetwijfeld goed gecoördineerd is met de VS, lijkt Londen Washington uit de brand te hebben geholpen. Want als de Atacms-raket was geleverd, zou de Russische reactie op de Amerikaanse stap aanzienlijk feller zijn geweest. Ook zou de oud-president Dmitri Medvedev, bondgenoot van Poetin, dan voor de zoveelste keer hebben gedreigd met Ruslands kernwapenarsenaal.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden