Tennis was altijd een één-tegen-ééngevecht, zonder bemoeienis van coaches. Maar dat verandert langzaam. Op Roland Garros zijn aanwijzingen vanaf de tribune toegestaan, met alle risico’s van dien. ‘Je kunt een speler onbedoeld in vertwijfeling brengen.’
Als de Noor Casper Ruud dinsdag de service van de Zweedse Elias Ymer een paar keer niet goed retourneert, gebeurt er iets dat tot voor kort strikt verboden was. Casper Ruud kijkt vragend naar zijn spelersbox, waar zijn vader en coach Christian zit. De oud-tennisser roept een paar korte zinnen in het Noors. Met een klein knikje bevestigt de nummer vier van de wereld dat hij de boodschap heeft begrepen.
‘Ik wilde weten of ik naar voren of achteren moest bewegen bij mijn return’, zegt Ruud ruim een uur na zijn overwinning in drie sets tijdens de persconferentie. Hij is blij dat coachen vanaf de tribune tegenwoordig is toegestaan. ‘Soms kan het handig zijn om wat opbeurende woorden of kleine aanwijzingen te krijgen, zonder dat je bang hoeft te zijn voor een waarschuwing of strafpunt.’
Over de auteur
Guus Peters schrijft sinds 2014 over voetbal en tennis voor de Volkskrant.
Afgelopen zomer voerde de ATP (de mannelijke tennisbond) de regelwijziging door die een flinke breuk betekent met het verleden. Tennis was altijd een van de weinige sporten waarin de spelers het helemaal alleen moesten uitzoeken. Officieel dan: stiekem werden er met gebaren veel aanwijzingen gegeven. Roland Garros is het derde grandslamtoernooi waar coaches verbaal aanwijzingen mogen geven. Daarmee volgde de ATP het voorbeeld van de WTA (de vrouwenbond), die het al drie jaar goedkeurt.
De voorwaarden waaronder een coach zijn pupil van tips of bemoedigende woorden mag voorzien, zijn strikt: enkel in de 25 seconden tussen de punten door, en wanneer de speler aan de kant van de baan staat waar de coach zit. In de keurige tennissport is het niet de bedoeling dat er over de baan wordt geschreeuwd.
De 24-jarige Ruud, die vorig jaar op Roland Garros de finale verloor van Rafael Nadal, is een voorstander van de nieuwe regel. Toch zijn er ook spelers die minder voelen voor de verruiming van de verbale communicatie. ‘Ik vind het juist mooi om tijdens een wedstrijd zelf naar oplossingen te zoeken’, aldus de Britse Cameron Norrie.
De Britse nummer dertien van de wereld won zijn partij maandag in vijf sets, nadat hij een 2-1 achterstand in sets had weggepoetst. ‘Mijn coach heeft eigenlijk niet zoveel gezegd, dus ik maak me niet zo druk om de nieuwe regel. Maar ik vind het prima als andere spelers er gebruik van maken.’
Kristof Vliegen snapt wel dat er verdeeldheid heerst over de nieuwe regel. De 40-jarige Belgische coach van Tallon Griekspoor was zelf tien jaar actief als speler. ‘Ik genoot van het één-tegen-ééngevecht met mijn tegenstander. Dat was voor mij de charme van het tennis.’
Aan de andere kant voelt het voor Vliegen gek dat tennis lange tijd de enige sport was waar spelers niet gecoacht mochten worden tijdens een wedstrijd. ‘Nu het wel is toegestaan, moet je als coach goed nadenken wat je wel en niet zegt en op welk moment. Je kunt je speler ook onbedoeld in vertwijfeling brengen.’
De coach trok zondag op de openingsdag van Roland Garros de aandacht door in de derde set weg te lopen bij de wedstrijd van Griekspoor. Op het moment dat de Nederlandse tennisser het moeilijk had, riep hij naar Vliegen dat die beter kon vertrekken als hij toch niks zei. Vliegen pakte zijn tas en stond op.
‘Ik wilde een klein shockeffect creëren en hem laten weten dat hij het dan maar zelf moest oplossen’, aldus Vliegen, die ergens op het park op zijn telefoon zag hoe Griekspoor de wedstrijd alsnog won. Vanmiddag zit hij gewoon op de tribune als Griekspoor het in de tweede ronde opneemt tegen de Pool Hubert Hurkacz. ‘En dan coach ik ook gewoon weer als dat nodig is.’
De tennisbonden voerden de wijziging door omdat ze merkten dat de regel toch al niet gevolgd werd. Coaches en spelers ontwikkelden hun eigen gebarentaal om toch met elkaar te kunnen communiceren. ‘Als mijn coach na een punt drie keer klapte, wist ik dat ik agressiever moest gaan spelen’, zegt Vliegen. ‘Vijf keer klappen was juist het teken om een meer afwachtende houding aan te nemen.’
Dat aanwijzingen tijdens de wedstrijd effectief kunnen zijn, bewees de excentrieke Fabio Fognini. De Italiaanse nummer 130 van de wereld elimineerde met Félix Auger-Aliassime de eerste top-10 speler op Roland Garros. ‘Ik speelde mijn beste tennis als ik aan de kant stond waar mijn coach zat.’
Die fluisterde Fognini in waar in zijn ogen in bepaalde situaties de meeste ruimte lag. ‘Het verandert niet meteen heel je spel of tactiek, maar het kan wel nuttig zijn. Vanaf de tribune ziet mijn coach dingen vanuit een ander perspectief dan ik op de baan’, aldus Fognini. ‘Dan is het nog steeds aan mij om te bepalen of ik er iets mee doe.’
Ook Ruud benadrukt dat het om subtiele aanwijzingen gaat. ‘Het is niet zo dat mijn coach zegt dat ik twee cross forehands moet slaan, dan naar het net moet bewegen en de rally vervolgens met een dropshot moet beëindigen. Dat is echt te ingewikkeld.’
Source: Volkskrant