Na zijn overwinning in de presidentsverkiezingen van afgelopen zondag, lijkt de economie Erdogans belangrijkste uitdaging te worden in zijn zesde termijn aan het roer in Turkije. Sinds het najaar van 2021 heeft de centrale bank onder druk van Erdogan meermaals de rente verlaagd. Zo wil de Turkse president de economie aanwakkeren. Hij zegt dat op termijn ook de inflatie zal dalen, maar dat gaat lijnrecht in tegen de economische wetenschap. Buitenlandse handelaren hoopten op een overwinning van Erdogans rivaal Kemal Kiliçdaroğlu, die had beloofd de rente weer te verhogen.
Sinds de overwinning van Erdogan zondag is de lira ruim 3 procent van zijn waarde ten opzichte van de dollar verloren. Met name op dinsdag, toen de valutahandel in Londen na een vrije dag werd hervat, ging de koers flink onderuit. Mede door Erdogans eigenzinnige rentebeleid is de koers van de lira in de afgelopen twee jaar met bijna 60 procent gedaald.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Die koersval maakt de import van allerlei producten aanzienlijk duurder, wat grote gevolgen heeft voor de kosten van levensonderhoud voor veel Turken. De inflatie in het land bedroeg vorig jaar volgens officiële cijfers maar liefst 72 procent, en staat momenteel nog steeds op ruim 43 procent.
‘Het wegnemen van prijsstijgingen door inflatie en het verlies van welvaart zijn de meest urgente zaken van de komende dagen’, aldus Erdogan in zijn overwinningstoespraak. Economen zien renteverhogingen als een belangrijk middel om inflatie te beteugelen. Een hoge rente maakt het namelijk aantrekkelijk om geld te sparen, waardoor de vraag naar goederen en diensten daalt en de prijs ervan ook. Maar Erdogan zei juist dat hij zijn beleid van rentedalingen zal voortzetten. ‘Jullie zullen zien dat de inflatie ook gaat dalen.’
Economen van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley voorspelden zondag dat de lira bij ongewijzigd beleid tegen het einde van dit jaar 29 procent van zijn waarde kan verliezen. Maar economen betwijfelen hoe lang Erdogan kan doorgaan met zijn lagerentebeleid. De centrale bank heeft dit jaar bijna eenderde van zijn buitenlandse valuta ingeruild om de koers van de lira te stutten. De nettoreserves van de centrale bank, waarin schulden en van lokale banken geleende dollars worden meegerekend, staan volgens JPMorgan zelfs diep in het rood.
Bijkomend probleem zijn speciale spaarrekeningen, waarop Turken sinds 2021 hun geld waardevast kunnen stallen. Bij een koersval van de lira compenseert de Turkse regering het verschil uit eigen zak. De waarde van het geld op die rekeningen is dit jaar met bijna 60 procent gestegen. Hoe verder de lirakoers daalt, hoe zwaarder die kosten gaan drukken op de begroting. Die stond al onder druk door douceurtjes die Erdogan uitdeelde tijdens de verkiezingscampagne, zoals een verhoging van het minimumloon en een maand gratis gas voor alle Turkse huishoudens.
Een lichtpuntje voor Erdogan is dat de beurskoersen na zijn herverkiezing wel zijn gestegen. De invloedrijke BIST 100-index staat sinds afgelopen weekend 8 procent in de plus. Buitenlandse handelaren hebben hun aandelen in Turkije in de afgelopen jaren massaal van de hand gedaan, en lokale investeerders zijn tegenwoordig de belangrijkste partij op de aandelenbeurs.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden