‘We hebben het nu veel over de rente, maar de eerste gesprekken begonnen al in 2008, toen de rente nog op niveau was. Het huidige pensioenstelsel is geënt op carrières van veertig jaar bij één werkgever of één pensioenfonds. Die heeft bijna niemand meer. Mensen wisselen van werkgever en sector, nemen langdurig verlof op of werken tijdelijk korter. Later kwamen daar de ongelooflijk lage rentes bij, waardoor de pensioenen niet omhoog konden.
‘Critici van het nieuwe stelsel zeggen nu: de rente staat op 3 procent en de pensioenfondsen staan er goed voor, dus die hervorming is niet meer nodig. Maar de fondsen staan er nog steeds niet zo goed voor dat de pensioenen omhoog kunnen. Bovendien waarschuwt het IMF al dat de rente terug kan zakken naar het extreem lage niveau van voor corona. Met het huidige stelsel is dat geen prettig vooruitzicht.’
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘In 2010 was er al een akkoord tussen werkgevers en werknemers. Dat stuitte echter op verzet binnen vakbond FNV, en is kapot gelobbyd onder de noemer ‘casinopensioen’. De tegenstanders maakten zich zorgen dat de hoogte van het pensioen afhankelijker zou worden van beleggingen. Maar dat is in het huidige stelsel ook al zo. Dat akkoord is van tafel verdwenen bij het Lenteakkoord na de val van Rutte I in 2012.
‘Mariëtte Hamer heeft als voorzitter van de Sociaal-Economische Raad iedereen daarna weer aan tafel gekregen. Toch heeft het jaren geduurd voordat iedereen over de pijn en schrik heen was.
‘Na het nieuwe akkoord tussen werkgevers en werknemers hebben tegenstanders opnieuw geprobeerd om het met kreten als ‘casinopensioen’ en ‘onteigening’ te blokkeren. Maar dat is allemaal beeldvorming. Er wordt gedaan alsof het akkoord erdoorheen gejast is, maar dat kun je aan de behandeling niet aflezen. De Tweede Kamer heeft het uitputtend behandeld, zelfs artikelsgewijs, en ook de senaat is er al sinds januari mee bezig.’
‘Dat was in het najaar van 2018, toen er gesprekssessies plaatsvonden tussen vakbeweging en werkgevers op het ministerie van Sociale Zaken. Daar was premier Mark Rutte ook bij. Die gesprekken zijn mislukt.
‘Toen was het wachten op de Provinciale Statenverkiezingen van het volgende voorjaar. Daarna waren GroenLinks en PvdA nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Zij konden daardoor de FNV rugdekking geven om extra toezeggingen binnen te halen, zoals een betere regeling voor zware beroepen. Vervolgens committeerden GroenLinks en PvdA zich aan het akkoord. Dankzij dat verbond was de behandeling in de Tweede Kamer ook minder spannend.’
‘Nee, hierna begint het pas. De nieuwe regels moeten nu worden ingevoerd. Het is nog spannend of dat overal lukt en goed gaat. Minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) zal als een bok op de haverkist moeten zitten om de praktische uitwerking goed te laten verlopen. Allerlei andere instanties moeten ook scherp opletten, en er komen klachtenregelingen. Er volgen ongetwijfeld aanpassingen aan de wet.
‘Zelfs als het in 90 of 95 procent van de gevallen goed gaat, zal de oppositie alle aandacht richten op de gevallen waar dat niet zo is. Natuurlijk verdient dat aandacht, maar een perfecte wet bestaat niet. In de Tweede Kamer zeiden zowel Senna Maatoug van GroenLinks als Pieter Omtzigt dat het akkoord uit 2010 beter was dan wat er nu ligt. Maar dat akkoord ligt niet meer op tafel. Maatoug neemt genoegen met het nieuwe voorstel, Omtzigt niet.’
‘Dit is de kernpolder: overleg tussen arbeid en kapitaal, tussen vakbonden en werkgevers. Het pensioen is een arbeidsvoorwaarde, waarbij de regering de spelregels opstelt. Dus de rolverdeling is duidelijk en iedereen ziet het belang van een akkoord.
‘In de politiek is er trouwens veel wantrouwen gekweekt over de hervorming, alsof die met kwade bedoelingen is bedacht. 50Plus-senator Martin van Rooijen twittert over ‘pensioenredders’ en ‘pensioenverraders’, en spreekt over onteigening van pensioenen. Dat is onzin, maar het tekent hoe men naar elkaar kijkt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden