‘Als kinderen deze geur ruiken, dan kijken ze weg van hun mobiel.’ Aan het woord is ‘geurjockey’ Erich Berghammer, artiestennaam Odo7. Met een verstuiver in elke hand sproeit hij parfum in twee grote ventilators die een zoete, warme geur door de zaal verspreiden. Kardemom en sandelhout, erg lekker. Geuren laten zich moeilijk omschrijven. Misschien kan je ze beter verklanken, zoals cellist Maya Fridman tracht te doen.
Met optredens als dit ‘geurconcert’ spreekt het Oranjewoud Festival bezoekers aan die benieuwd zijn naar nieuwe ervaringen. Fridman speelt en zingt stemmige stukken met galmende elektroklanken van eigen hand en van onder anderen Bryce Dessner en Karen Tanaka, terwijl Berghammer via de neus een Fins woud (bloemen, molm) of een Griekse heuvel (wierook, laurier) oproept.
Over de auteur
Jenny Camilleri schrijft sinds 2020 voor de Volkskrant over opera.
Eigenlijk zou je de walm en de haast rituele muziek in het donker moeten beleven, en niet in de centrale ruimte met glazen gevels van Museum Belvédère. Op deze zonnige zaterdag tijdens het Pinksterweekend ziet het Friese parkgebied Oranjewoud er te schilderachtig en ongevaarlijk uit, afgezet tegen de enigmatische klanken. Maar de prikkelende koppeling van gehoor en reukzin is zonder meer geslaagd.
Een avontuurlijke inborst is voor Oranjewoud echter niet vereist. Het festivalprogramma is heel duidelijk in drie smaken opgedeeld, elk met een eigen zone op het terrein: conventioneel, speels en verkennend (zoals het geurconcert). Er is ook een gedeelte met ‘doe-dingen’ en voorstellingen voor kinderen, en tussen de oudere klassieke muziekliefhebbers lopen veel jonge ouders met picknicktassen en kleuters op blote voeten.
In de gezellig drukke ‘proeftuin’ kun je op een terras de hele dag aan je koffie nippen en naar miniconcerten luisteren, maar wie echt van de muziek wil genieten, reserveert kaartjes voor een of meerdere optredens.
Op naar de ‘play zone’, waar we crossover, humor en verrassende combinaties mogen verwachten. Singer-songwriter Pitou deelt het podium met het Matangi Quartet en het saxofoonkwartet Artvark. Allemaal fijne Nederlandse artiesten die hun verschillende werelden — pop, klassiek en jazz — samen proberen te brengen in eigen liedjes van Pitou, maar ook in Babooshka van Kate Bush. Dat komt erop neer dat de twee ensembles Pitou begeleiden in weinig spannende arrangementen. De nummers waarin iedereen afzonderlijk optreedt zijn veel sterker: Pitou zichzelf begeleidend op gitaar, Matangi met Philip Glass en Artvark met hun improvisaties.
Echt speels wordt het tijdens het concert van The ThreeX, twee violisten en een pianist die met oneerbiedige brille Beethoven en Ennio Morricone door elkaar schudden en een stukje uit Mozarts Requiem midden in een Hongaarse csardas gooien. Rimski-Korsakovs razende Vlucht van de hommel, met vliegenmepper en al, is een kolfje naar hun hand. Vioolstokjes vliegen door de lucht, er wordt gestreken met in elkaar gehaakte ellebogen en af en toe wordt er vreselijk gekrast. Concierto de Aranjuez, het Zwanenmeer, Skyfall, Johann Strauss en de Beatles volgen elkaar in rap tempo op. Ondertussen zit je naar drie echte virtuozen te luisteren.
Voor ‘gewone’ klassieke concerten ga je naar de ‘comfort zone’. In het Tweede pianokwintet van Fauré blijven de opvattingen van het Chianti Ensemble onduidelijk, maar ze spelen vurig en doelgericht in Erich Korngolds Pianokwintet, een boeiend stuk dat best vaker op de lessenaars mag. In de namiddag klinkt Bach op de bandoneon door het Isabelle van Keulen Ensemble, dat gespecialiseerd is in nuevo tango, met als klapstuk de Suite del Ángel van Astor Piazzolla.
Buitengewoon is het avondconcert van het Franse Quatuor Ébène. Wat een beheersing en vloeiende eensgezindheid in Ligeti’s neurotische Métamorphoses nocturnes en Ravels Strijkkwartet. Deze musici ademen als één organisme, en dat terwijl de Nederlander Matthijs Broersma vandaag hun vaste cellist vervangt.
Wie vroeg begon, was waarschijnlijk tegen de schemering klaar om naar huis te gaan. Toch was het de moeite waard om te wachten tot het helemaal donker werd in het park; de verlichte bomen en hun evenbeelden kleurden in het water onnatuurlijk paars en blauwgroen. En wie houdt er niet van een sprookjesbos?
Klassiek
★★★★☆
Oranjewoud Festival (26 t/m 29/mei). 27/5, Parklandschap Oranjewoud bij Heerenveen. De concerten van het Chianti Ensemble, het Isabelle van Keulen Ensemble en het Quatuor Ébène worden op 4/6 uitgezonden in het Avondconcert op npoklassiek.nl.
Veel concerten tijdens het Oranjewoud Festival vinden plaats in en om Museum Belvédère. Dit jaar waren ook muziekinstallaties te bewonderen, zowel in het langwerpige museumgebouw dat als een brug over een kanaal ligt, als in het omliggende landschap. Miranda Driessen liet festivalartiesten musiceren met Sanctuary of Sound, haar 72 uur durende compositie voor acht windharpen. De grillige wind is de harpist, maar stemmen (vijftig keer) gebeurt met de hand. Jurjen Alkema en Andrea Dröes hingen tientallen eikenhouten kastjes aan boomstronken die flitsende lichtjes en klakkende geluiden produceren. Hun kunstwerk Tik had een betoverend en tegelijk verontrustend effect, alsof een mechanisch brein een leger dwaallichten aan het exerceren was.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden