‘This is fucking Defcon 1’, zegt Kendall Roy (Jeremy Strong) over de aandeelhoudersvergadering waar zo veel op het spel staat: gaat de deal met de Zweed Lukas Matsson (Alexander Skarsgård) van techbedrijf GoJo door of grijpen de broertjes Roy alsnog de macht? Al was het maar om zich dan eindelijk, al is het postuum, te bewijzen tegenover hun vader. En waarom zou je dan niet de vergelijking met de hoogste nucleaire dreiging gebruiken?
With Open Eyes is de titel van de tiende en laatste aflevering van het slotseizoen, een kleine anderhalf uur lang, geschreven door showrunner Jesse Armstrong en geregisseerd door Mark Mylod, een van de vaste regisseurs. Het is een subliem slotakkoord, dat zich in de beste Succession-traditie rond een beslissende bijeenkomst afspeelt. Het bestuur moet besluiten of genoemde deal doorgaat of niet. In dat laatste geval komt het bedrijf in handen van de kinderen – in welke samenstelling zij zich ook aandienen na hun levenslange vetes en de strijd om de erkenning van hun vader, de emotionele ruggengraat van de serie.
Dus tikt er wéér een klok en is er wéér een race om loyaliteit en stemmen te verzamelen, in een gezelschap dat opportunisme tot kunstvorm heeft verheven. Wie van de kinderen heeft eigenlijk recht op de troon, geheel los van de vraag wie een geschikte leider zou zijn?
In de slotaflevering memoreren de drie kinderen de eerdere aan hen persoonlijk gedane beloften van hun vader, waaraan ze zich wanhopig vasthouden. Terwijl wij natuurlijk langzamerhand weten dat dat allemaal onderdeel was van een wreed spel; in het beste geval een strategie om als het erop aankomt de sterkste overeind te laten staan. Maar goed, dan is er ook nog wat Logan Roy in het begin van dit laatste seizoen tegen zijn kinderen zei: ‘ik hou van jullie, maar jullie zijn geen belangrijke mensen.’
We zitten langzamerhand zo diep in de wereld van Succession, dat in veel stukken alleen nog maar de namen van de personages worden genoemd, alsof er niet een aantal sublieme acteurs is, die ons al die jaren heeft meegesleept. Weliswaar over de rand van een afgrond, maar toch. Jeremy Strong (Kendall Roy) was altijd degene die het meest te verliezen had. ‘Ik ben de oudste!’, roept hij op een gegeven moment uit. Het onvergetelijke slotbeeld hoort hem toe.
Kieran Culkin (Roman Roy) gaf het slotseizoen, inclusief de laatste aflevering, een aantal van de fraaiste ineenstortingen, altijd op die bijzonder ongemakkelijke grens tussen drama en komedie, waar de acteur zich zo thuis voelde. En Sarah Snook (Shiv Roy), wat moeten we over haar zeggen? We gaan haar het meest missen. Ze droeg een aantal van de beste scènes uit het slotseizoen, van haar reactie op de dood van haar vader tot aan de gruwelijke ruzie met man Tom aan de vooravond van de verkiezingen. En alleen al in de laatste aflevering neemt ze een aantal dramatische beslissingen, die ze een vanzelfsprekende emotionele waarheid meegeeft.
Zou het slijten? Dat je bij een nieuwsgebeurtenis al snel denkt aan de mogelijke Succession-variant. Een gouverneur op een anti-woke kruistocht maakt bekend dat hij presidentskandidaat is op het haperende platform van een excentrieke techbiljonair. Of een 92-jarige mediatycoon kondigt zijn vijfde huwelijk aan, waarbij bekend wordt dat hij zijn vierde echtgenote via Whatsapp heeft weggestuurd. We bedoelen maar: hoe Waystar Royco wil je het hebben? Het geeft aan hoe Succession en de werkelijkheid waarop de serie zo formidabel commentaar geeft sinds die eerste aflevering (3 juni 2018) steeds meer verweven zijn geraakt.
Het heeft iets superieurs dat Succession er op een hoogtepunt mee ophoudt. En met een slotseizoen dat zeker, nog los van die laatste aflevering, een aantal episoden voor de eeuwigheid bevat. Connor's Wedding (aflevering 3) natuurlijk, met die titel als een heel geniepig dwaalspoor, waarbij de kinderen Roy net zo verrast worden als de kijkers, wanneer hun vader aan boord van zijn zakenjet op een haast terloopse manier ertussenuit knijpt.
America Decides (aflevering 8), waarin de Roys op een oververhitte verkiezingsavond hun ziel aan de duivel (de fascistische kandidaat) verkopen. Want democratie en zaken doen heeft maar weinig met elkaar te maken. En dan moet Logan Roy nog altijd begraven worden. Dat gebeurt in de negende aflevering: Church and State is een subliem ensemblespel geschreven door showrunner Jesse Armstrong zelf, die de immense cast uit heden en verleden nog even de kans geeft de beste en slechtste kant van zichzelf te laten zien.
Zo wordt een reeks subliem gespeelde begrafenistoespraken tegelijk een strijd om de ziel van Waystar Royco, en uiteindelijk om de postume erkenning van de grote Logan Roy zelf, afwezig, maar ook, al was het in een kist, zo áánwezig.
Daar moeten we maar mee eindigen: Brian Cox, de acteur die van Logan Roy zo'n formidabele figuur heeft gemaakt. Sterk genoeg om ook dit laatste seizoen, in de zeven afleveringen dat hij er niet meer is, ieders kompas te zijn. En sterk genoeg om uiteindelijk toch zijn gelijk te halen.
Succession, seizoen 4, aflevering 10
★★★★★
Geschreven door Jesse Armstrong
Met Jeremy Strong, Sarah Snook, Kieran Culkin, Brian Cox
Te zien op HBO Max.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden