Kort nadat de Turkse staatszenders iets na 8 uur lokale tijd hadden gemeld dat Erdogan was herkozen, verscheen hij in Istanbul op het dak van een bus, samen met zijn echtgenote Emine, om zijn toegestroomde aanhangers triomfantelijk toe te spreken.
De president begon met het zingen van een lied, en zei: ‘Vandaag schrijven we opnieuw geschiedenis. We zullen de eenheid van het land bewaren en al onze beloften nakomen.’ De leider van de AK-partij heeft het land twintig jaar lang geleid, eerst als premier, vervolgens als president. Met zijn herverkiezing voegt hij daar nog eens vijf jaar aan toe.
De Turkse tv-zenders lieten beelden zien van Erdogan-aanhangers in Istanbul die juichend en met Turkse vlaggen zwaaiend de straat op waren gegaan. Tegenkandidaat Kemal Kiliçdaroglu had op dat moment zijn nederlaag nog niet toegegeven.
Volgens Anadolu stond hij op bijna 48 procent, ruim 2,1 miljoen stemmen minder dan die voor Erdogan. In de eerste ronde, twee weken geleden, kreeg Erdogan 49,5 procent van de stemmen. Kiliçadaroglu 44,9 procent.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent Turkije en Iran voor de Volkskrant. Hij woont in Istanbul. Daarvoor werkte hij op de buitenlandredactie, waar hij zich specialiseerde in mensenrechten, Zuid-Azië en het Midden-Oosten. Onlangs verscheen van hem het boek Een heidens karwei - Erdogan en de mislukte islamisering van Turkije.
Woordvoerder Faik Öztrak van de CHP, Kiliçdaroglu’s partij, zei iets eerder op de avond op een persconferentie dat het lijkt op een nek-aan-nekrace. Het was volgens hem te vroeg al een overwinnaar aan te wijzen. Hij riep de kandidaten op ‘nog niet naar het balkon te gaan’.
Dat was een verwijzing naar president Erdogan, die twee weken geleden kort na middernacht met zijn echtgenote op een balkon verscheen om zijn aanhangers toe te zwaaien, overigens zonder al de overwinning te claimen. Anderhalf uur na Öztraks mededeling zondagavond verscheen Erdogan op de bus in Istanbul.
De grote vraag was zondag wat de kiezers zouden doen die twee weken geleden op de derde kandidaat hebben gestemd, de rechtse nationalist Sinan Ogan. Om deze rechtse kiezers naar zijn kamp te lokken, maakte Kiliçdaroglu vorige week een opmerkelijke draai. Hij maakte een anti-vluchtelingenstandpunt tot speerpunt van zijn campagne. Overal in het land kwamen CHP-posters te hangen met het portret van Kiliçdaroglu met de tekst SURIYELILER GI-DE-CEK!, ‘de Syriërs zullen weggaan!’.
Ook keerde hij zich nadrukkelijk tegen het terrorisme, een reactie op de propaganda van het Erdogan-kamp in de eerste ronde. Kiliçdaroglu werd er toen van beschuldigd samen te werken met terroristen, omdat de linkse, Koerdisch gezinde partij HDP zich achter zijn kandidatuur had geschaard. Kiliçdaroglu-posters met TERREUR ZAL STOPPEN! verschenen overal in het straatbeeld.
Woensdag deed Kiliçdaroglu nog een schepje bovenop in zijn pogingen de nationalistische kiezers te verleiden. Hij verscheen met Ümit Özdag, leider van de rechts-xenofobe Overwinningspartij, op een persconferentie waar Özdag zijn steun voor Kiliçdaroglu bekendmaakte. ‘Als je wilt dat onze vrouwen en dochters veilig over straat kunnen’, zei Özdag, ‘als je wilt dat Turkije geen Göçmenistan (Migrantenstan - red.) wordt, stem dan zondag Kiliçdaroglu.’ De kandidaat stond er tevreden glimlachend naast.
Volgens analisten van de (niet-regeringsgezinde) tv-zender Sözcü heeft hij daarmee aanhangers van de HDP van zich vervreemd. De partij deed twee weken geleden aan de presidentsverkiezingen mee onder de vlag van Yesil Sol (Groen Links). In de zuidelijke provincie Hatay, waar veel Syrische vluchtelingen wonen, heeft zijn recente xenofobe toon Kiliçdaroglu volgens de analisten juist stemmen opgeleverd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden