De ontvangst in de arrestantenbus was opvallend hartelijk. ‘Ik wil mijn waardering uitspreken voor jullie inspanningen voor het milieu,’ waren de eerste woorden van de hoofdagent tegen de opgepakte klimaatactvisten. Het typeerde de gemoedelijke sfeer in de volgepropte bus, zeggen Dik van der Meulen (60) en Mariëtte Baarda (56), als ze zaterdag weer terugkeren op het Malieveld, nadat ze kortstondig waren afgevoerd door de politie. ‘De agenten waren uitgesproken vriendelijk,’ zegt Baarda. ‘De grappen vlogen over en weer, zowel van hun als onze kant.’
Ze zijn 2 van de 1579 arrestanten die zaterdagmiddag zittend op het wegdek in Den Haag zijn aangehouden bij een demonstratie van Extinction Rebellion. Voor de zevende keer ging de activistische klimaatbeweging over tot een bezetting van het begin van de snelweg A12. Het aantal aanhoudingen is bijzonder hoog, en aanzienlijk meer dan bij eerdere demonstraties van Extinction Rebellion: in januari waren het er 768 en in maart 700. ‘Ons doel was om de blokkade van de A12 op te heffen en dat doel is bereikt,’ aldus Hilda Vijverberg, perswoordvoerder van de politie Den Haag. ‘Bovendien is dit snel en effectief gebeurd.’
Op veertig gevallen na - personen die worden verdacht van vernieling of belediging - besluit het Openbaar Ministerie zaterdag niemand te vervolgen voor strafbare feiten. ‘We zijn afgezet bij het ADO-stadion’, zegt Van der Meulen. ‘We zijn gelopen naar station Ypenburg en hebben als een soort aalscholvers onze kleding staan drogen in de zon.’ Omdat zijn blouse compleet doorweekt was door het waterkanon, kreeg hij van een vrouwelijke demonstrant haar droge shirtje aangereikt. Het toont de camaraderie onder de activisten. ‘Er is echt een soort verbroedering,’ zegt Baarda.
Onder de politieagenten, die vanuit het hele land waren opgetrommeld voor de breed aangekondigde protestactie, ontstond na afloop frustratie over het geringe aantal aanklachten. ‘Als je als politie massaal gaat aanhouden omdat er tal van strafbare feiten worden begaan, en er daarna automatisch voor bijna alle zaken seponering volgt, is dat niet bepaald goed voor de motivatie’, zei Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond, tegen persbureau ANP Het OM stelt daar tegenover dat er in de meeste gevallen sprake is van een ‘gering feit’ waarvoor het geen hoge straffen zal eisen en de rechter die dus ook niet zal opleggen. ‘Dan staat het voeren van honderden zaken in geen verhouding meer tot wat het zal opleveren,’ aldus de persofficier in de verklaring.
Beer (64) uit Amsterdam was een van de activisten die gehaakt in de armen van zijn buurvrouw op de Utrechtsebaan was gaan zitten. Hij was al twee keer eerder aanwezig bij de demonstratie als supporter langs de kant van de weg, maar dit keer heeft hij besloten mee te doen aan de blokkade. De aanleiding was de arrestatie van zes leden van Extinction Rebellion in januari begin dit jaar: het had hem woedend gemaakt. ‘Zij zijn opgepakt op basis van een vermoeden. Dat gebeurde vroeger ook met mijn grootvader toen hij werd opgepakt door de Sicherheitsdienst. Dat kan echt niet.’
Waar de politie bij vorige demonstraties vrij lang wachtte met optreden, had ze daar dit keer weinig trek in. Direct na de bestorming van de weg rond het middaguur werden de van Duitsland gehuurde waterkanonnen tevoorschijn gehaald. Gedurende het hele protest werden de demonstranten hiermee nat gespoten. Rond de klok van twee begon de politie met het oppakken van de eerste demonstranten, die zich intussen in rijen op het asfalt hadden gepositioneerd. Vergezeld door opbeurend gezang, gedans, gespeech en getrommel werden activisten aan de lopende band weggesleept. Dit was het beeld tot even na 17 uur, toen de weg weer leeg was.
Niet iedereen was bereid zich te laten arresteren. Een groot deel van de naar schatting van de organisatie zesduizend aanwezigen behoorde tot de supportersgroep. Zij laten zich niet oppakken, maar bieden mentale ondersteuning van de demonstranten die op het asfalt zitten. ‘You are not alone!,’ klinkt er uit hun kelen als de politie weer eens een poging doet om de benen en armen van de zittende activisten te ontwarren.
Michiel (55), directeur van een machinebouwbedrijf en pianist in een bigband is er als supporter. Zijn vrouw en drie zoons hebben besloten thuis te blijven. ‘Het besef dat er iets moet gebeuren, is er wel bij hen, maar het gevoel van urgentie is minder. Er heerst meer gelatenheid.’ Bij hemzelf zijn de zorgen over de opwarming van de aarde groot. ‘Ik heb mijn zoon geadviseerd in Scandinavië te gaan studeren, dat is de enige plek in Europa waar het straks nog uit te houden is.’
Als Van der Meulen en Baarda een uur na hun arrestatie weer terug zijn bij de demonstratie heeft de politie bijna alle activisten van het asfalt verwijderd. ‘Jammer dat er al zoveel mensen weg zijn,’ zegt Baarda licht teleurgesteld. Het mag het enthousiasme voor het protest niet drukken, volgende keer zijn ze er gewoon weer bij, zegt Van der Meulen. ‘Het is immers een zaak van leven of dood.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden