In de aanloop naar de kroning van Charles in Londen stond één klassieke componist weer volop in de belangstelling. Een componist die door de Engelsen wordt geclaimd, in Westminster Abbey begraven ligt, maar die een etnische Duitser was. Georg Friedrich Händel (1685-1759) schreef in 1727 zijn Coronation Anthems, en sindsdien is het traditie dat Händels muziek bij de kroningen klinkt.
Händel was een van de grootheden van de barok. Hij werd geboren in Halle, was maar een maand ouder dan Johann Sebastian Bach. Maar waar Bach in zijn tijd slechts een lokale held was van wie nauwelijks muziek in druk verscheen, werd Händel een internationale beroemdheid. Als man van de wereld reisde hij naar Italië en naar Londen, waar hij als George Frideric Handel door het leven zou gaan.
De rollen zijn nu omgedraaid: nu staat Händel in de schaduw van Bach. Alleen in het Verenigd Koninkrijk gelden ze nog als gelijken. Tip voor wie naar Londen gaat: in Brook Street is onlangs zijn gerenoveerde woonhuis heropend. In het huis ernaast zou een paar eeuwen later een andere muziekheld komen te wonen: Jimi Hendrix.
Mijn eigen favoriete Händel-koorstuk is een vroeg werk: Dixit Dominus, psalm 110. Hij schreef het nadat hij door Italië had gereisd, waar hij de nieuwste inzichten uit de opera had opgedaan. Het is een buitengewoon expressieve zetting van een tekst die aardig gruwelijk is, over de onderwerping van de heidenen. Een contrastrijk, bezwerend adrenalinestuk in acht delen, van een 22-jarige die wilde laten zien waartoe hij in staat was.
Dat stuk dat altijd in Westminster Abbey klinkt, een van die Coronation Anthems, heet Zadok the Priest. Oudtestamentische stof, maar voor die tijd zeer nieuwerwetse noten. Het toont Händels gevoel voor climaxwerking. Akkoordomspelingen in een stuwend ritme, een harmonische ontwikkeling die om een groots antwoord vraagt, dat aanvankelijk uitblijft. En dan die entree van het koor, uit volle borst: heel lekker.
Het kan zijn dat de muziek je nog aan iets anders doet denken. De hymne van de Champions League is op Zadok gebaseerd. Dus nu horen de spelers van Feyenoord volgend seizoen ten minste zes keer een stukje Händel.
Anders dan Bach schreef Händel opera’s, 42 in totaal. In Londen had hij een booming business met zijn Italiaanstalige drama’s. Hij was iemand die zich altijd wist aan te passen aan de vraag en de smaak van zijn tijd; toen de Italiaanse opera uit de mode raakte, stortte Händel zich op oratoria, koorstukken in het Engels op Bijbelse thema’s.
Eén favoriete opera-aria dan, waar alles in zit: het beklemmende Scherza infida uit Ariodante (1735), een opera over intriges aan het hof van Schotland. Het is geschreven vanuit het perspectief van een man (de aria werd gezongen door een castraat) die denkt dat zijn verloofde, een koningsdochter, een ander heeft. In de aria toont Händel hoe hij harmonisch kan schuren, hoe hij kan spelen met verwachting, hoe hij de ernst kan aanzetten met stekelige nootjes. De held lijkt toch niet helemaal zeker van zijn zaak.
Alle afspeellijsten van deze rubriek zijn terug te vinden op volkskrant.nl/deklassieker
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden