‘Gerrit Hiemstra stopt als weerman: voor sommigen ging zijn klimaatactivisme te ver’, kopte De Telegraaf deze week toen het nieuws bekend werd dat Gerrit Hiemstra na 24 jaar stopt als weerman.
Dit lijkt me een goed moment om te bekennen dat ik al pakweg 24 jaar een heimelijk zwak heb voor Gerrit Hiemstra. Vanaf 1998 keek ik vele avonden naar het NOS Journaal in de hoop dat hij het weerbericht zou presenteren. Toen ik in 2002 in Amerika studeerde, maakte mijn moeder voor mijn verjaardag een filmpje waarin zij en mijn stiefvader ‘Lang zal je leven’ zongen naast beelden van Gerrit Hiemstra die het weerbericht presenteerde. Ze had zelfs een feesthoedje voor Gerrit op de televisie geplakt. (Had ik hier al eens geschreven hoe fantastisch mijn moeder was en hoezeer ik haar mis?)
Vorig jaar ontmoette ik Gerrit Hiemstra in het echt. Ik mocht naast hem zitten tijdens een paneldiscussie over de relatie tussen wetenschap en samenleving. Ik was zo zenuwachtig dat ik er bij de koffie vooraf uit flapte dat ik vroeger een beetje verliefd op hem was. Hiemstra reageerde zeer elegant en gaf me vervolgens tijdens die paneldiscussie een paar keer een fijn voorzetje. Dat had ik wel nodig. Een collega die in de zaal zat, vertelde na afloop dat ze aan mijn glimmende gezicht kon zien dat ik de hele middag alleen maar dacht ‘Ik zit naast Gerrit Hiemstra’.
Goed, tot zover mijn bakvissengedweep. Nu over naar klimaatactivisme. Hiemstra was de afgelopen 24 jaar natuurlijk veel meer dan een weerman. Hij sprak zich in de loop der jaren steeds meer uit over de gevaren van klimaatverandering. ‘In klare taal kruist hij de degens met klimaatsceptici uit binnen- en buitenland’, schreef de jury die hem in 2021 de Machiavelliprijs toekende voor ‘zijn onvermoeibare en onverschrokken strijd tegen onzin’. Een meteoroloog en weerman die op basis van wetenschappelijke inzichten waarschuwt voor de gevaren van klimaatverandering: vervelend activistisch vinden sommige mensen dat.
Klimaatactivisme was vorige week in Utrecht een belangrijk thema bij de oratie van Erik van Sebille, hoogleraar oceanografie en public engagement. Van Sebille vroeg zich af hoe activistisch wetenschappers kunnen zijn. Verrassend genoeg bepleitte hij dat zelfs een onderzoeksvoorstel indienen eigenlijk al activistisch is: daarmee probeer je te beïnvloeden naar welk onderzoek belastinggeld moet gaan – en waarnaar dus niet. Van Sebille denkt dat klimaatwetenschappers veel meer moeten doen dan onderzoeksvoorstellen indienen: ‘Ik werk vanuit de hypothese dat het algemene publiek verwacht dat ik en mijn collega-klimaatwetenschappers zo hard mogelijk schreeuwen als we in onze gegevens iets zien waarover de samenleving zich zorgen moet maken.’
Gerrit Hiemstra gaat iets doen dat nog veel activistischer is dan alleen maar waarschuwen, hij gaat zich richten op klimaatneutraal bouwen. Zoals hij zelf zei: ‘Tot nu toe heb ik vooral veel verteld en gesproken over klimaatverandering, maar nu wil ik er ook echt iets aan gaan dóén.’
Over de auteur
Ionica Smeets is hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de Universiteit Leiden. Ze is wiskundige en schrijft sinds 2009 columns voor de Volkskrant.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden