Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie, VVD) schreef woensdag nog aan de Tweede Kamer dat hij verwachtte minstens een week langer nodig te hebben om de rest van het kabinet te overtuigen. ‘We hebben gisteravond en vanochtend goede stappen met elkaar kunnen zetten’, zei Van der Burg vrijdag na de ministerraad. ‘Waarom zouden we wachten tot volgende week, als het toch opeens allemaal vandaag rond blijkt te kunnen komen?’
De discussie ging over de ‘onderliggende regelgeving’ bij de wet, die vooral betrekking heeft op uitvoeringsaspecten. Deze algemene maatregelen van bestuur (amvb) hadden eigenlijk de dag voor Hemelvaart al uit de ministerraad moeten komen.
Alle betrokken maatschappelijke partijen, zoals gemeenten, provincies en het Veiligheidsberaad, hebben gewaarschuwd dat de Spreidingswet te ingewikkeld is en niet bevorderlijk voor de solidariteit tussen gemeenten. Het kabinet besloot eerder al die kritiek naast zich neer te leggen en volhardt daar nu in.
‘Je komt niet aan uitvoering toe als je geen wet hebt om uit te voeren’, zei Van der Burg. ‘Bovendien kijken wij anders aan tegen de geuite kritiek. Dat zal ik ook uitleggen als de wet in de Tweede Kamer wordt behandeld.’ Dat zal niet meer voor de zomer gebeuren. Wel kan een voorbereidend rondetafelgesprek van de diverse bestuurlijke gremia met de Kamer, over de complexiteit van de wet, volgende week alsnog plaatsvinden. Zo’n gesprek werd donderdag nog afgelast.
Van der Burg wilde niet zeggen waar de politieke meningsverschillen hebben gezeten. ‘Die discussie blijft in de ministerraad.’ Hij beaamde wel dat de overeenstemming binnen de coalitie over asiel broos is. ‘We doen het op z’n egeltjes. Dat kost tijd. Het moest allemaal net even wat preciezer worden opgeschreven.’
Volgens de Spreidingswet stelt de staatssecretaris aan het begin van een kalenderjaar vast hoeveel opvangplekken er nodig zijn. Op dit moment zijn dat er 77 duizend. Het aantal structureel beschikbare plekken wordt daarvan afgetrokken. Voor de resterende plekken kunnen gemeenten, via de commissaris van de koning in de eigen provincie, hun hand opsteken. Zij krijgen daarvoor een financiële beloning (2.500 euro per asielzoeker). Blijft er daarna een tekort aan plekken, dan legt de staatssecretaris gemeenten een verplichting op.
Van der Burg verwacht dat zijn eigen rol klein zal zijn, ondanks het feit dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) voor maximaal 41 duizend structurele plekken wordt gefinancierd. ‘Voordat ik over zal gaan tot een aanwijzing, gaan we uiteraard eerst nog in gesprek met gemeenten.’
De staatssecretaris stelt het politieke compromis boven de bezwaren van bestuurlijk Nederland. Provincies en gemeenten vinden een financiële bonus pas in het uiterste geval wenselijk. ‘Die mensen krijgen niet hun zin. Ik kan niet met de amvb een wettekst veranderen. Bovendien ben ik dan de meerderheid in de Kamer kwijt. Veel gemeenten zullen zeggen dat ze liever een andere wet hadden gehad. Maar ik heb liever een wet die door de Tweede en Eerste Kamer komt. Een wet die iedereen fantastisch vindt, maar niet door de Tweede Kamer komt, haalt überhaupt de Eerste Kamer niet.’
Dat de Eerste Kamer binnenkort drastisch van samenstelling verandert, baart Van der Burg nog geen zorgen. ‘Ik ga ervan uit dat ook mensen die de kritiek delen, uiteindelijk zeggen: beter nu een wet die niet zo mooi is als ik had gewild, dan geen wet en over drie of vier jaar alsnog een andere wet.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden