Erna Aarsen kreeg haar eerste hulphond halverwege de jaren tachtig, toen ze te maken kreeg met een auto-immuunziekte en daardoor in een rolstoel belandde. Boris heette hij, een wat stoïcijnse labrador-retriever, die haar teruggaf wat ze door haar ziekte was kwijtgeraakt: zelfstandigheid.
Aarsen leefde volgens het adagium: ‘Als het leven je laat struikelen, dan maak je er maar een koprol van.’ En dan ook écht, zegt haar persoonlijk instructeur van Stichting Hulphond, Monique Egbers: ‘Ze was iemand die niet keek naar wat ze níet meer kon, maar wat nog wel mogelijk was.’ Anderen grapten weleens dat ze ‘ongeneeslijk positief’ was.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Na Boris, behorend tot de eerste honderd hulphonden in Nederland volgden Flip, Kaiko, Nanoe en Borre. Stuk voor stuk wonderen op vier poten. Ze haalden de was uit de droger, trokken het deksel van de koffiebus en konden haar, door middel van het duwen met hun neus, helpen met een spuit geven. ‘Butler, maatje en verpleegkundige ineen’, zei Aarsen soms gekscherend.
Borre had daarbij wat ze bij Stichting Hulphond ‘het extra cadeautje’ noemden; hij voorvoelde precies wanneer zijn baasje te veel hooi op haar vork had genomen of te veel spanning ervoer. Op die momenten pakte Borre het rode kleedje en legde dat op haar bed, waarmee hij het signaal ‘rust’ gaf. Egbers: ‘Dat vond Erna weleens moeilijk. Ze wilde door, leek haast te hebben om alles uit het leven te halen.’
Als ambassadeur legde ze in haar elektrische rolstoel eens 750 kilometer af om geld in te zamelen om veteranen met ptss aan een hulphond te helpen. Ook gaf ze talloze lezingen en presentaties, en hield ze een blog bij over haar leven met de honden.
Eigenlijk had Aarsen, geboren in Harlingen, zendelingenwerk in Suriname willen doen, samen met haar verloofde. Maar zijn dood, als gevolg van een auto-ongeluk, zette bruut een streep door die plannen. Daarop besloot ze kleuterleidster te worden. Dat deed ze tot sclerodermie bij haar werd vastgesteld, een aandoening die leidt tot verharding van het bindweefsel waardoor ze in een rolstoel terechtkwam.
Haar achtergrond als kleuterleider kwam goed van pas als ze basisscholen bezocht met één van haar honden. Egbers: ‘Ze wist precies hoe ze kinderen erbij moest betrekken. Dan zei ze: deze hond doet heus niet alleen maar lieve dingen hoor. Hij is ook ondeugend.’ En dan vertelde ze over Borre die weleens een koekje had proberen af te pakken, en Flip die graag bommetjes in het water maakte.
De hulphonden gaven haar niet alleen haar zelfstandigheid terug, ze werd er ook een halve BN’er door, nadat ze had geschitterd in de documentaire Buddy, waarvoor Kaiko speciaal voor de première een strik om kreeg. Geregeld werd ze daarna in Haarlem op straat aangesproken. ‘Zeg bent u niet die van...’ Zo gaven de honden haar ook een sociaal leven.
Door al haar inzet voor goede doelen werd ze van diverse kanten voorgedragen voor een onderscheiding. Die kreeg ze. Egbers: ‘Zonder lintje had ze het ook allemaal gedaan, maar het vervulde haar wel met trots.’
De laatste twee namen haar fysieke klachten toe. Toen duidelijk werd dat ze niet lang meer te leven had, nam ze vroegtijdig afscheid van Borre ‘Typisch Erna’, zegt Egbers. ‘Altijd denken aan een ander. Ze wilde niet dat hij haar overlijden zou meemaken. Dat was te zwaar voor hem.’
Een paar dagen voordat ze naar het hospice vertrok, kwam het gastgezin Borre ophalen. Hij sprong op haar bed, iets wat hij anders nooit deed en leek bewust afscheid te nemen. Het was goed zo. Daarna ging hij mee met het gastgezin, zonder dat hij nog omkeek bij het weggaan.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden