De Europese Unie heeft sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in Oekraïne al meer dan 200 miljard euro aan tegoeden van de Nationale Centrale Bank van Rusland bevroren. Dat blijkt uit cijfers van de Europese Commissie, op basis van rapportages van de afzonderlijke lidstaten.
Kort na de inval verbood de Europese Commissie alle transacties met de Russische Centrale Bank. Daarmee wilde de Commissie het moeilijker maken voor Rusland om in Europa gestalde reserves aan te wenden. De maatregel was onderdeel van een sanctiepakket dat moest voorkomen dat Rusland de oorlog in Oekraïne ongemoeid kon blijven financieren.
De EU zette ook 24,1 miljard euro aan tegoeden vast van personen die op haar sanctielijst voorkomen. Nederland bevroor ongeveer 640 miljoen euro aan financiële tegoeden van Russen, bleek begin april uit de laatste update van het ministerie van Financiën.
De Europese Commissie hoopt nog steeds het Russische geld in de toekomst te kunnen gebruiken voor de wederopbouw van Oekraïne. De EU zoekt momenteel naar ‘manieren om bevroren en vastgezette Russische tegoeden daarvoor aan te wenden’, aldus een woordvoerder van de Commissie.
Pepijn de Lange
Op het Leidseplein in Amsterdam staat sinds vanmiddag een beschadigde Russische tank tentoongesteld. Debatcentrum De Balie, dat de tank naar de hoofdstad liet brengen, wil voorbijgangers wijzen op ‘de kwetsbaarheid en veerkracht van de democratie in Europa’.
Het gaat om een T-72-tank, ooit de modernste van de Sovjet-Unie. In maart vorig jaar, ruim een maand na het begin van de grootschalige invasie, wisten Oekraïense soldaten dit exemplaar buit te maken. Dat gebeurde in de strijd om de Oekraïense hoofdstad Kyiv.
Het is niet de eerste keer dat de oorlog in Oekraïne in het Nederlandse straatbeeld zichtbaar wordt gemaakt. Begin dit jaar maakte een met kogels doorzeefde ambulance uit Oekraïne een rondgang door Nederland. De tank die nu in Amsterdam te zien is, stond eerder bij het Vrijheidsmuseum in Groesbeek en in het centrum van Berlijn. In Amsterdam blijft de tank tot en met zondag 4 juni te bezichtigen.
Pepijn de Lange
Lees ook dit artikel van defensieredacteur Stieven Ramdharie over hoe het Oekraïense slagveld de begraafplaats werd van het Russische ‘militaire beest’: de T-72-tank.
Rusland heeft bij een gevangenenruil 106 Oekraïense soldaten vrijgelaten die bij de Oost-Oekraïense stad Bachmoet hebben gevochten. Dat meldt de stafchef van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, Andri Jermak, op Twitter. Het gaat om acht officieren en 98 soldaten en sergeanten.
Het Russische en het Oekraïense leger wisselen vaker gevangenen uit. Volgens Oekraïense informatie zijn sinds het begin van de Russische invasie op die manier 2.430 Oekraïners vrijgekomen, onder wie 139 burgers. Hoeveel Russische gevangenen het Oekraïense leger bij de ruil van vandaag heeft laten gaan, is niet bekend.
Voordat de vandaag vrijgekomen militairen gevangengenomen werden, hebben ze zich volgens Jermak ingezet om een Russische opmars naar het oosten te voorkomen. ‘Ieder van hen is een held’, aldus Jermak. Volgens de stafchef is het vrij krijgen van krijgsgevangenen een van de hoogste prioriteiten van de Oekraïense regering.
Pepijn de Lange
Oekraïne kan ook het komende jaar zonder last van invoerheffingen of quota’s goederen exporteren naar de Europese Unie. De Europese Raad heeft vandaag bekend gemaakt dat de maatregelen daarvoor, die een jaar geleden werden ingevoerd, zijn verlengd. Die maatregelen zijn een belangrijke steun in de rug voor de Oekraïense economie in tijden van oorlog.
De maatregelen betekenen in de praktijk dat Oekraïne zonder belemmeringen kan exporteren naar de EU. Dat is gunstig voor het land, maar leidde in een aantal buurlanden tot problemen op de voedselmarkt. Goedkope Oekraïense landbouwproducten kwamen in die landen terecht, omdat ze niet via de gebruikelijke route via de Zwarte Zee konden worden geëxporteerd. Dat leidde tot grote onvrede onder boeren.
Eind april sloten de vijf getroffen landen (Polen, Hongarije, Slowakije, Bulgarije en Roemenië) een akkoord met de EU om de problemen op te lossen. Daarmee was de weg vrij voor een verlenging van de maatregelen. De hernieuwde maatregelen ‘zullen Oekraïne ondubbelzinnig steunen en bieden de EU tegelijkertijd een middel om de interne markt zo nodig te beschermen tegen een aanzienlijke toename van de invoer van bepaalde landbouwproducten’, aldus eurocommissaris Johan Forssell (Buitenlandse Handel).
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt op Twitter zijn dankbaarheid uit over de verlenging. ‘Op onze weg richting EU-lidmaatschap moet deze tijdelijke liberalisering permanent worden – zonder uitzonderingen of beperkingen.’
Maarten Albers
Lees ook: Voor de Poolse boer is Oekraïens graan de pest: ‘We zullen bankroet gaan’
De Oekraïense onderminister van Defensie Hanna Maljar schrijft in een bericht op Telegram dat huurlingen van Wagner zich terugtrekken uit Bachmoet. ‘In de buitenwijken van Bachmoet heeft de vijand Wagners eenheden vervangen door reguliere legereenheden’, schrijft ze. Ze zegt dat er nog wel enige Wagnerstrijders in de stad zijn.
Maljar bevestigt daarmee uitspraken van Jevgeni Prigozjin, baas van het huurlingenleger, die eerder vandaag zei dat zijn eenheden hun posities zouden overdragen aan het Russische leger. Prigozjin zei afgelopen zaterdag dat heel Bachmoet is veroverd en dat zijn strijders na het aanleggen van verdedigende stellingen zouden vertrekken. Oekraïne zegt dat een paar verdedigers nog stand houden in de stad.
Serhi Tsjerevaty, woordvoerder van het Oekraïense leger, zegt het aantal Russische aanvallen in Bachmoet sterk is afgenomen. In de afgelopen 24 uur zouden er twee gevechten zijn geweest, en in de twee dagen daarvoor telkens drie. Dat is ‘zeer ongebruikelijk voor dit deel van de frontlinie’, aldus Tsjerevaty. ‘Mogelijk houdt het verband met hun hergroepering. Het is duidelijk dat we ze zware verliezen hebben toegebracht en dat ze moeten hergroeperen.’
Maljar schrijft op Telegram dat ook rond Bachmoet de strijd doorgaat. In de afgelopen weken was Oekraïne er daar in geslaagd om enig gebied te heroveren. Volgens Maljar probeert Rusland Russen de Oekraïense opmars nu met artillerievuur af te stoppen, en versterkt Rusland de flanken.
Maarten Albers
Lees ook: Oekraïne zal Bachmoet verliezen, maar wint tijd, en daarmee mogelijk de oorlog
Het Zweedse consulaat in St.-Petersburg zal op last van Moskou worden gesloten. Dat maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken donderdag bekend. De uitzonderlijke maatregel tekent de verslechterde relaties tussen Rusland en Zweden.
Jeroen Visser
Rusland en Belarus hebben vandaag een akkoord gesloten over de plaatsing van Russische kleine kernwapens in Belarus. De Russische president Vladimir Poetin kondigde het plan al aan in maart. De Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe zegt dat het akkoord is gesloten ‘in de context van een extreem zware escalatie van dreigingen aan de westelijke grenzen van Rusland en Belarus’.
Rusland zegt dat het zich bedreigd voelt door de Navo, hoewel dat een defensief bondgenootschap is. Sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne heeft Poetin meermaals met het gebruik van kernwapens gedreigd. Plaatsing van die wapens in Belarus is de eerste concrete wijziging in de Russische omgang met de wapens. De Navo noemde Poetins kernwapenretoriek in maart ‘gevaarlijk en onverantwoordelijk’, maar zag geen reden om het eigen kernwapenbeleid te wijzigen.
Sjojgoe zei vandaag bij de ondertekening van het akkoord dat de wapens in beheer blijven van Moskou, en dat daar ook zeggenschap ligt over het gebruik van de wapens. De Belarussische strijdkrachten hebben ballistische raketten gekregen die kernkoppen kunnen dragen. Tevens zijn een aantal gevechtsvliegtuigen aangepast voor het gebruik van kernwapens.
‘Belarussische militairen hebben de nodige opleiding gekregen in Russische opleidingscentra’, aldus Sjojgoe. In het akkoord staan volgens hem ook afspraken over het opzetten van een ‘speciale opslagfaciliteit voor k Source: Volkskrant