N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
The king of spin Sinds Brexit zit het VK vast, stelt ex-spindoctor Alastair Campbell, en Labour legt niet goed uit wat ze eraan wil doen. „Mensen moeten niet alleen Labour stemmen omdat ze de Tories haten.”
Heeft the king of spin meer macht en invloed dan twintig jaar geleden? Alastair Campbell, communicatieadviseur van Labour-premier Tony Blair tussen 1997 en 2003, haalt zijn schouders op. Hoe meet je zoiets? Hij weet het niet. En twintig jaar geleden wilde hij trouwens helemaal geen invloed hebben. „Ik werkte voor iemand die invloed had. Omdat hij de premier was, Tony Blair. Ja, we hebben nu veel aandacht, veel luisteraars. We kunnen in het publieke debat zeker aan wat knoppen draaien.”
Alastair Campbell (65) heeft slechtere tijden gekend. Persoonlijk dan, over de politiek is hij somber. Hij heeft samen met ex-Tory-minister Rory Stewart twee van de bestbeluisterde politieke en nieuwspodcasts van het Verenigd Koninkrijk: The Rest is Politics en Leading. Productiebedrijf Goalhanger, van ex-voetballer Gary Lineker, wil exacte cijfers niet geven, maar samen met The Rest is History gaat het om zestien miljoen downloads per maand. Met liveshows trekken Campbell en Stewart inmiddels uitverkochte zalen. En twee weken geleden kwam van Campbell het boek But What Can I do uit. De eerste zin: „Ik heb mijn hele leven in politiek en media gewerkt. Ik heb me over beide nog nooit zo wanhopig gevoeld.”
Alastair Campbell ziet zichzelf niet als journalist of als politicus, maar vooral als campagnevoerder. Met zijn boek wil hij jongeren overtuigen om de politiek in te gaan. Voorafgaand aan het interview met NRC werd Campbell in de theaterzaal geïnterviewd door het hoofd van een middelbare school in Londen. Hij vroeg de kinderen of ze politiek in willen. Een paar staken hun hand op. Campbell riep de jongeren op politiek actief te worden. Veel indruk leek het niet te maken. Hij vertelde ook over zijn mentale instorting in de jaren tachtig: dat je daar sterker uit kan komen.
Alastair Campbell (1957) begon, na kort te hebben lesgegeven en als roulettedealer te hebben gewerkt, zijn carrière als journalist bij de Tavistock Times. Daarna werkte hij als politiek redacteur bij de Daily Mirror en Today. In 1986 kwam hij mede door overmatig drankgebruik in een mentale crisis terecht.
In 1994 stapte hij over naar de Labour Party om de woordvoerder van Tony Blair te worden. Toen die in 1997 premier werd, ging Campbell met hem mee en werd hij hoofd communicatie op Downing Street 10. In 2003 kwam hij onder vuur te liggen na de inval van de VS en het VK in Irak, omdat informatie over de aanwezigheid van massavernietigingswapens overdreven zou zijn. Campbell trad af, maar keerde in 2005 terug als campagneleider bij Labour.
Daarna schreef hij diverse boeken en was hij bij tv-programma’s, de voetbalclub Burnley en campagnes betrokken. Sinds maart 2022 presenteert hij samen met ex-Tory-minister Rory Stewart de podcasts The Rest is Politics en Leading. Liveshows van The Rest is Politics sluit hij af met een nummer op een doedelzak.
U zei net tegen de leerlingen dat uw mentale breakdown het beste is wat u is overkomen. Hoezo?
„Omdat het een keerpunt was. Ik heb veel over mezelf geleerd. Ik heb mijn levensstijl veranderd. Dertien jaar niet gedronken. Ben gaan rennen en zwemmen. Ik heb af en toe nog steeds depressies, maar ik heb nooit meer zo’n psychose gehad. Als ik het even moeilijk heb, denk ik eraan hoe ik me toen voelde. Het heeft me zelfvertrouwen en veerkracht gegeven.”
U probeert jongeren te stimuleren politiek actief te worden maar u bent zelf somber en negatief over de politiek, vooral over het VK. Waarom?
„De politiek is hier zo slecht. Kijk, daar staat de Grenfell-toren [waar in 2017 bij een brand 72 bewoners omkwamen]. Die staat voor alles wat is misgegaan met de woningmarkt. Is er sindsdien iets gebeurd? Niks. En Brexit heeft zo veel kwaad gedaan. Het heeft ons 4 procent van de economie gekost. Enorm. De politici die dat gedaan hebben, worden er niet voor verantwoordelijk gehouden. Sterker, ze kunnen herkozen worden. Het is niet waarschijnlijk, maar het kan. Daarover ben ik somber. Ik maak me veel zorgen over het populisme en opkomend fascisme. Niet in de nabije toekomst in het VK, maar in de VS is het er al, in India, in Pakistan, in Turkije, in Rusland, in Oost-Europa. Wat er in Frankrijk gaat gebeuren is eng. Als Trump echt herkozen wordt, leven we in een donkere wereld.”
Een liveshow van The Rest is Politics in The Royal Hall in Harrogate, ten noorden van Leeds, twee dagen eerder. Alastair Campbell vraagt aan het publiek wie de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk wordt. Bijna iedereen steekt zijn hand op bij Labour-leider Keir Starmer. Bijna niemand gelooft hier dat de Conservatieve Partij met Rishi Sunak na landelijke verkiezingen over een maand of achttien aan de macht blijft. Wat zijn de vijf speerpunten van Starmer? Niemand steekt een hand op. Eén man roept wat over de economie en het onderwijs. Het blijkt een lokale Labour-politicus te zijn. „Keir heeft nog wat werk te doen”, concludeert Campbell. Medepresentator Rory Stewart, die onder Boris Johnson afscheid nam van de Conservatieve Partij, zegt dan dat Labour tot nu toe veel te defensief opereert.
In zijn tijd bij Tony Blair maakte Campbell naam als spindoctor, door de manier waarop hij het beleid van Labour verkocht en hoe hij met Blair verkiezingscampagnes won. Zonder terughoudendheid vat hij in zijn boek de resultaten van de laatste elf verkiezingen van Labour samen: lost, lost, lost, lost, Blair, Blair, Blair, lost, lost, lost, lost.
Maar in de Blair-tijd ging het voor hem ook mis. Campbell en Blair kwamen in 2003 zwaar onder vuur te liggen omdat ze bewijs van inlichtingendiensten dat Saddam Hussein massavernietigingswapens had, zouden hebben overdreven om samen met de VS Irak te kunnen binnenvallen.
Er kwamen bij de oorlog in Irak honderdduizenden mensen om het leven, onder wie 179 Britse soldaten. Campbell heeft het overdrijven van bewijs altijd ontkend en wijst naar diverse onderzoeksrapporten. Maar hij trad dat jaar wel terug, om later als campagneleider terug te keren.
Uw critici beginnen altijd over Irak. ‘Alastair Campbell? O ja, die verzon dingen met Irak’. Wat vindt u daarvan?
„Wel, ten eerste is het niet waar. Ja, er zijn mensen die dat nog steeds over mij denken. En ook over Tony. Het enige wat ik kan doen, wat ik al duizendmiljoen keer heb gedaan, is alle vragen beantwoorden. Alleen als ik nabestaanden van omgekomen soldaten spreek, vind ik het moeilijk. Gelukkig zeggen sommigen van hen ook: we begrijpen wat de regering gedaan heeft. Maar er zijn ook mensen die het ons nooit zullen vergeven.”
U bent zo begaan met de politiek, maar voelt u zich niet verantwoordelijk voor dat het vertrouwen in de politiek is geschaad? Mensen blijven zeggen: ‘Ze hebben gelogen om een land binnen te vallen.’
„Wij hebben niks verkeerd gedaan. Daar blijf ik bij. Eerlijk gezegd hoor ik er steeds minder over. Het zijn vooral journalisten die er over beginnen, omdat ze anders van collega’s het verwijt krijgen dat ze hun werk niet goed hebben gedaan. Sommige mensen blijven denken dat we hebben gelogen omdat ze het steeds weer horen. Natuurlijk heb ik een genuanceerdere mening gekregen of het verstandig was om Irak binnen te vallen. Het is niet zwart-wit. Wat was er gebeurd als Saddam er langer had gezeten? Het zou kunnen dat dat gevaarlijker was geweest.”
Als je wilt stoppen met stront in de zeeën te gooien, dan ben je ben conservatief
Uw podcast met Rory Stewart heeft als motto om het ‘aangenaam oneens’ te zijn. U bepleit het politieke debat op een rustiger toon te voeren. Toch ging u vorige week in het programma Newsnight helemaal los op een politica die pro-Brexit is en u beschuldigde de BBC-presentator ervan dat ze mensen uitnodigen die onzin praten.
„Ik kan niet tegen domme mensen die zich voordoen als intelligent. Ik heb er spijt van hoe ik tegen de presentator tekeer ging. Maar ik heb wel een punt dat de BBC deze politieke acteurs niet moet behandelen als onafhankelijke commentatoren.”
Je zou denken: die komt er voorlopig bij de BBC niet meer in. Maar twee dagen later zat u weer in een ander programma.
„Ze vonden het geweldig, want het ging viral. De presentator was boos, achteraf ook nog, maar de BBC vond het geweldig. Het was drie dagen trending op Twitter. Ik was er zelf niet blij mee, want in mijn boek en in de podcasts bepleit ik inderdaad een beschaafder politiek debat en dat jongeren politiek actief worden. Maar passie en woede horen er soms bij.”
Labour staat nu nog dik voor in de peilingen. En bij de lokale verkiezingen onlangs in Engeland waren ze winnaar. U wilt dat ze weer aan de macht komen. Voorziet u niet een nieuwe tijd?
„Ik hoop het. Maar je weet het nooit. Iedereen dacht dat Neil Kinnock van John Major zou winnen [in 1992]. Het gebeurde niet. Keir Starmer is standvastig. Maar het is wel zorgelijk dat zelfs ons publiek niet weet wat Labour wil. Elke Labour-politicus zou nu moeten kunnen opdreunen wat de strategie met de economie wordt, met het onderwijs, met de gezondhei Source: NRC