Het gebied, waar veel Armeniërs wonen, maakte zich begin jaren negentig met steun van het Armeense leger los van Azerbeidzjan, nadat daar bloedige rellen tegen de Armeense bevolking waren uitgebroken. Bij de afscheidingsoorlog verdreven de Armeniërs honderdduizenden Azerbeidzjanen uit het gebied. Ruim twee jaar geleden vochten de twee landen opnieuw een bloedige oorlog uit over het gebied, waarbij Azerbeidzjan grote delen op de Armeniërs heroverde.
Die oorlog eindigde met een wapenstilstand, waarbij Armenië, Azerbeidzjan en Rusland afspraken dat Russische militairen de Latsjin-corridor zouden bewaken, de enige toegangsweg tot Nagorno-Karabach vanuit Armenië. Maar sinds bijna een half jaar blokkeren de Azerbeidzjanen vrijwel permanent het verkeer door de smalle corridor, ondanks een bevel van het Internationaal Gerechtshof de blokkade op te heffen.
De ongeveer 120 duizend Armeniërs die in Nagorno-Karabach zijn achtergebleven, zijn sindsdien voornamelijk aangewezen op hulpkonvooien van de VN met voedsel en medicijnen.
De Europese Unie, Frankrijk, de Verenigde Staten én Rusland proberen de twee partijen bij elkaar te brengen, maar tot nog toe hebben die gesprekken nog niet veel opgeleverd. De verklaring van Pasjinjan van afgelopen maandag opent de kans op een doorbraak, maar de kloof tussen de twee partijen is nog groot.
Azerbeidzjan weigert speciale garanties af te geven voor de Armeense bevolking in Nagorno-Karabach. Volgens de regering in Bakoe zullen zij dezelfde rechten genieten als alle Azerbeidzjaanse burgers. Ondanks de lopende onderhandelingen vestigde Azerbeidzjan eind vorige maand een controlepost aan het begin van de Latsjin-corridor, zodat het alle verkeer kan inspecteren.
Dat druist in tegen de afspraken die bij de wapenstilstand werden gemaakt, maar volgens Armenië hebben de Russen het gelaten bij een protest. In de praktijk hebben de Russische troepen in de Latsjin-corridor de Azerbeidzjanen geen strobreed in de weg gelegd.
De positie van Armenië is flink verzwakt nu Rusland te veel in beslag wordt genomen door de moeizaam verlopende oorlog tegen Oekraïne. Daarbij komt dat het moet toezien hoe de militaire kracht van Azerbeidzjan steeds verder toeneemt, dankzij de inkomsten uit de olie- en gasvoorraden waarover het land beschikt.
Andersom is het zelfvertrouwen van Azerbeidzjan alleen maar gegroeid sinds de gevechten in 2020, waarbij het steun kreeg van Turkije. Armenië merkte juist dat het weinig had aan bondgenoot Rusland, zolang de gevechten zich beperkten tot Nagorno-Karabach en niet tegen Armenië zelf gericht waren.
De druk op Pasjinjan om een akkoord te bereiken met Azerbeidzjan wordt nog groter doordat de afspraken die een einde maakten aan de oorlog in 2020 al over twee jaar verlopen. Dan dreigt een nieuw offensief waarbij Azerbeidzjan mogelijk de rest van Nagorno-Karabach onder de voet zal lopen.
Maar tegelijk staat Pasjinjan ook vanuit eigen land onder zware druk. Voor veel Armeniërs is Nagorno-Karabach een emotionele zaak. Bovendien vrezen zij dat het op een bloedbad onder de Armeense bevolking zal uitlopen als Azerbeidzjan weer de controle over het gebied krijgt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden