Wie zich veel op internet begeeft, krijgt vroeg of laat de vraag om te bewijzen dat je geen robot bent, door een vakje aan te vinken. Of, als je pech hebt, om alle afbeeldingen met Amerikaanse brandweerkranen aan te klikken, tot er na vijftien keer klikken (dit is geen verzonnen voorbeeld) echt helemaal geen enkele afbeelding meer met een rode Amerikaanse brandweerkraan te zien is. Waarom is dat zo?
Om mensen te onderscheiden van computers, is het korte antwoord. Het idee daarvoor ontstond op internetfora waar hackers met elkaar praatten. Software let op dergelijke fora op woorden die niet door de beugel kunnen, zoals ‘ass’. Gebruikt iemand zo’n woord? Dan wordt zijn bericht niet geplaatst. Om toch te praten over illegale of vulgaire onderwerpen, schreven forumgebruikers die woorden anders, en met gebruik van symbolen: ‘@$$’ herkende de censorsoftware niet, mensen wel.
Eind jaren negentig werd dat concept door computerbeveiligers omarmd voor een systeem dat ze CAPTCHA doopten: ‘Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart’ (Volledig geautomatiseerde Turing-test om computers en mensen uit elkaar te houden). De Turing-test is de naam voor de opgave die computerwetenschapper Alan Turing in de jaren vijftig al bedacht: een test om te zien of een computer zich geloofwaardig kon voordoen als een mens.
Die CAPTCHA was nodig om geautomatiseerde software te weren van het snelgroeiende wereldwijde web. Software bijvoorbeeld die met gelekte inloggegevens steeds probeert in te loggen op tal van websites.
De vroege CAPTCHA-beveiliging bestond uit woorden in een afbeelding, die voor software niet te herkennen waren, maar voor mensen wel. Woorden golfden, of elke letter stond in een ander lettertype, of ze waren doorgestreept. Computers ‘herkennen’ de karakters niet, het menselijk oog wel.
Inmiddels analyseert CAPTCHA het gedrag van de gebruiker als je op ‘Ik ben geen robot’ klikt: hoe lang je erover doet, wat je gedrag op de webwinkel daarna is, enzovoort. Een samenspel van mens en computer, dus. U vertelt aan een machine dat u een mens bent, en een machine stelt daarna vast dat u zich gedraagt als een mens.
Is dit allemaal onoverkomelijk? Nee. Je kunt als je kwade bedoelingen hebt voor weinig geld een puzzel laten oplossen door een mens. Vooral in Azië bestaan zogeheten clickfarms, klikboerderijen. Daar zitten onderbetaalde mensen een computer de hele dag te vertellen dat ze mens zijn. En de software wordt weer beter gemaakt in het herkennen van mensen.
Dit is de laatste aflevering van De Servicedesk.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden