In de fabriekshal van Solarge in Weert toont Huib van den Heuvel een paneel van een meter of twee lang. ‘Til maar eens op’, zegt hij. Dat lukt makkelijk. De commercieel directeur glundert. ‘Dit is het begin van een revival van de Europese zonnepanelenindustrie.’
Die industrie floreerde ooit op het oude continent, maar toen China de potentie zag en Beijing zijn eigen fabrieken massaal ging ondersteunen, was het in vijftien jaar gedaan met de Europese hegemonie. Inmiddels zijn ongeveer acht op de tien zonnepanelen Chinees en heeft het land de complete keten in handen: van de grondstoffen tot de productie tot de robots die nodig zijn om de panelen te maken. Europa zag zijn zonnige toekomst in rook opgaan.
De opening van de fabriek van Solarge moet het kerend tij markeren; Europa is bezig de verloren zonne-industrie terug te halen. Dit verlangen bestond al langer, en werd noodzaak toen Rusland Oekraïne binnenviel.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
Door het afsluiten van een groot deel van de toevoer van Russisch aardgas, leerde Europa een harde les: het continent was te afhankelijk geworden van goedkope Russische energie. En van goedkope Chinese producten.
Ook voor Brussel waren de druiven zuur: Europa produceert nauwelijks zelf energie en is volledig afhankelijk van andere landen, die niet altijd onze vrienden blijken. Het REPowerEU-programma, precies een jaar oud, moest daarin verandering brengen. Europa moet zelf zijn duurzame energie gaan opwekken, met wind en zon, om minder afhankelijk te worden.
Dus moest de zonne-industrie weer opgetuigd. Maar hoe krijg je een verloren industrie terug? Door slimmer te produceren. Zoals Van den Heuvel en zijn medeoprichters van Solarge pogen te doen.
Solarge maakt zonnepanelen, maar niet de panelen die Europeanen gewend zijn op hun daken te plaatsen. De panelen van het Weertse bedrijf zijn dankzij hun kunststofconstructie de helft lichter. Dat is belangrijk, omdat ze dan op daken kunnen liggen waar dat tot nu toe niet kan. Denk aan bedrijfsgebouwen en distributiecentra. De dakconstructie van deze anonieme dozen op industrieterreinen langs de rand van de stad is meestal niet berekend op het dragen van het gewicht van al die zonnepanelen.
‘Als je met een helikopter over Nederland vliegt, zie je ze daar nauwelijks’, zegt Van den Heuvel. Nog maar 1 procent van deze daken heeft ze, zegt hij. En dat moet beter. Ook van minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie, die wil dat nieuwe gebouwen met een groot dakoppervlak vanaf 2025 zonnepanelen krijgen.
Er is dus veel braakliggend dak, waarvan de helft de panelen van Solarge wel kan dragen: volgens Van den Heuvel zomaar 250 vierkante kilometer, in Nederland alleen.
Dat is een mooi idee, maar is Jetten niet bang dat al die panelen hem meteen tegen een volgend probleem laat botsen? Het stroomnet kraakt nu al in zijn voegen en veel ondernemers kunnen geen grotere aansluiting krijgen. Hoe moet al die extra zonnestroom straks geabsorbeerd worden?
‘We werken hard aan het uitbreiden van de infrastructuur’, zegt Jetten, die met niemand minder dan Eurocommissaris voor energie Kadri Simson naar Weert is afgereisd voor de fabrieksopening. De minister wijst richting de buurman van Solarge, die zoutbatterijen produceert waarin overtollige elektriciteit kan worden bewaard.
Van den Heuvel ziet nog een pluspunt: fabrieken kunnen straks hun eigen stroom direct gebruiken. ‘Er wordt immers meestal overdag gewerkt, precies als de zon schijnt’, zegt hij. Die groene elektriciteit hoeft dus niet het stroomnet op, maar kan direct de machines in die onder de daken staan.
De panelen van Solarge zijn niet alleen licht, maar vergen veel minder energie bij de productie, waardoor de CO2-uitstoot uiteindelijk 80 procent lager ligt, stelt het bedrijf. Ze zijn vrij van het schadelijke PFAS en ook nog eens recyclebaar. Alle componenten kunnen na een leven van minimaal een kwarteeuw volledig worden hergebruikt, zegt Jan Vesseur, de ceo van Solarge.
De panelen brengen iets minder op dan de bestaande varianten met glasplaat, doordat het licht wat meer verstrooid raakt door de kunststof toplaag. En aanvankelijk zullen ze 20 tot 25 procent duurder zijn. Maar als de productie op stoom is, zullen de kosten dalen tot een vergelijkbaar niveau, belooft Vesseur.
De kosten worden gedrukt doordat de fabricage grotendeels is geautomatiseerd. Tussen de assemblagelijnen, bakovens en robotarmen loopt straks een handjevol technici die het proces sturen. Meer dan vijftien medewerkers per ploeg zijn er niet nodig. Dan rolt er elke 90 seconden een paneel van de band.
Eerst zal de jaarproductie 100 megawatt vermogen zijn, uiteindelijk moet ze groeien naar 400 megawatt. Een druppel op de gloeiende plaat: vorig jaar kwam er in Europa ruim 40 gigawatt aan zonvermogen bij, bijna honderd keer zoveel.
Maar het is een begin, en een van de hoopgevende soort, vinden ze in Weert. De gebruikte zonnecellen zijn trouwens nog wel afkomstig uit China (Vesseur: ‘Zonder dwangarbeid, zegt onze leverancier’), net als de robotarmen en een flink deel van de gebruikte machines. ‘Dit laat zien dat China echt de hele keten in handen heeft.’ En precies daar wil Solarge een einde aan maken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden