Laat ik deze recensie heel onbescheiden beginnen met een pitch voor alle tv-bonzen. Want wat als ik, een journalist die extréém geïnteresseerd is in dingen als ‘mensen’ en ‘culturen’, een half jaar op een elektrische step door de Verenigde Staten reis om Gewone Amerikanen te interviewen over de complexe ziel van hun complexe land? Dat móét wel boeiende televisie opleveren, toch?
In werkelijkheid worden we natuurlijk al jaren overspoeld met overzeese schoolreisjes van presentatoren, journalisten, acteurs en muzikanten met een fascinatie voor uiteenlopende facetten van de Amerikaanse Droom. Zo zagen we de laatste jaren Amerika-series van onder anderen Tijs van den Brink, Dionne Stax, Lauren Verster, Eelco Bosch van Rosenthal, Guus Meeuwis en Frank Lammers, Typhoon, Frans Bauer, Eva Jinek, Maarten van Rossem, Nick & Simon, Erik Mouthaan én Leo Blokhuis. In juni start een driedelige Videoland-serie waarin studievrienden Michiel Vos en Beau van Erven Dorens ‘de staat van Amerika anno 2023’ onderzoeken. Origineel concept!
Als Amerika het land is van de onbegrensde mogelijkheden, is Nederland het land van de onbegrensde mogelijkheden om daar televisie over te maken. Onze mediawereld heeft een overduidelijk Kuifje-overschot, met talloze avonturiers die alle ruimte krijgen om op avontuur te gaan.
Het was dan ook moeilijk om niet direct cynisch te worden van wéér een nieuw overzees reisprogramma: Ondersteboven van de Amerika’s, waarin acteur Waldemar Torenstra – een geboren Kuifje – op een motor door Noord- én Zuid-Amerika trekt om de geschiedenis van de inheemse bevolking te onderzoeken. Torenstra is geen historicus of journalist, maar een onwetende Europeaan die opgroeide met een sterk vertekend beeld van de Amerikaanse ontstaansgeschiedenis, die volgens veel geschiedenisboekjes begon met de ‘ontdekking’ door Christoffel Columbus in 1492.
Dat narratief ondermijnde het verhaal van de oorspronkelijke, inheemse bevolking, die er toen al eeuwenlang leefde. Maar voor de kolonisten waren die oorspronkelijke bewoners vooral een hindernis, die zo veel mogelijk ‘uitgewist’ dienden te worden. Een van de geïnterviewden in de serie vat het pijnlijk treffend samen: ‘Er is niets dat de Amerikaanse droom zo ondermijnt als ons bestaan.’
Torenstra wil vooral onderzoeken wat er nog over is van die inheemse cultuur, en hoezeer de gruwelijke geschiedenis doorwerkt in de hedendaagse levens van de inheemse volken. Dat laatste laat zich raden, want de gevolgen van het eeuwenlange uitwissen, uitbannen en uitmoorden zijn onvermijdelijk zichtbaar. Toch is het tegelijkertijd óók inspirerend om te zien hoe de inheemse volken hun cultuur tegen de stroom in overeind proberen te houden, en hoe zij proberen te bewerkstelligen dat het échte verhaal van ‘de Amerikaanse droom’ een plek krijgt in de geschiedenisboekjes.
Of het per se een nieuwsgierige Nederlandse acteur moet zijn die hun verhalen ophaalt, blijft de vraag, maar de indrukwekkende sprekers gaven de serie in ieder geval genoeg emotionele lading om een zoveelste Kuifje-reis te rechtvaardigen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden