‘Spreekt dat niet voor zich?’ Harrison Ford – 80 jaar – grijnst als de pers hem vraagt of hij nu echt stopt als Indiana Jones. ‘Ik moet nodig gaan zitten en wat rusten. Ik hou van werken, ik hou van dit personage. Maar het is niet zo dat ik nu omzie en denk: goh, ik zou die gast wel weer willen zijn. Ik ben tevreden met mijn leeftijd. Jong zijn was geweldig, maar ik had ook al dood kunnen zijn. En ik werk nog steeds.’
Indiana Jones and the Dial of Destiny, het vijfde avontuur van de door George Lucas verzonnen reeks, beleefde donderdagavond zijn wereldpremière in Cannes. Een dag later zit Ford in het festivalpaleis naast medespeler Mads Mikkelsen en regisseur James Mangold, die de Indiana-regiestok overnam van Steven Spielberg. Het eerste half uur van hun film speelt in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog, als Jones de nazi’s hindert bij de roof van allerlei archeologische vondsten.
Voor deze scènes werd Ford werd digitaal verjongd, met speciaal hiervoor door Lucasfilm – onderdeel van de bij Disney-studio – ontwikkelde software. Op basis van ongebruikt filmmateriaal van de ster, al van decennia terug (onder meer uit eerdere Indiana Jones-delen), werden met artificiële intelligentie zo natuurlijk mogelijk uitziende ‘nieuwe’ beelden gemaakt, waarbij verse opnamen van Ford als ondersteuning dienden. Het resultaat: een opvallende verbetering vergeleken met Martin Scorsese’s maffiadrama The Irishman (2019), waarin de digitaal verjongde Robert De Niro plaatjesboek-achtig oogde en een tikje te stijf bewoog. Ford had vooraf geen fiducie in de techniek, maar was direct om toen hij de eerste bewerkte beelden zag. ‘Het is geen fotoshop-magie, zo zag ik er vijfendertig jaar geleden écht uit.’
Bor Beekman is sinds 2008 filmredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft recensies, interviews en langere verhalen over de filmwereld.
Het maakt de mogelijkheden ongekend: ook zonder dat Ford uit zijn stoel komt zou hij kunnen herintreden, over nog weer tien of twintig jaar. Gaan we niet doen, belooft Kathleen Kennedy, producent van de Indiana Jones-reeks. Dat Ford nog steeds ‘hot’ is, merkt een vrouwelijke journalist in de zaal op. In Indiana Jones and the Dial of Destiny verschijnt de ster – dan onverjongd – kortstondig zonder shirt in beeld; het oude en zonder opsmuk getoonde lijf is tanig, ja zelfs gespierd. ‘Thanks for noticing’, mompelt de acteur in zijn microfoon, quasi-zwoel.
De typische, droge sarcastische spot, bekend van Jones én Han Solo (uit Star Wars), die andere door hem gespeelde Lucas-schepping, is nooit ver te zoeken bij de echte Ford. Maar die oogt vandaag ook waarlijk ontroerd, door het ‘afscheid’ van de Indiana-reeks. Vochtige ogen, als iemand aan de lotsbestemming (destiny) uit de titel refereert: hoe de carrière van de acteur ook anders had kunnen uitpakken. Tom Selleck was Spielbergs eerste keus voor Raiders of the Lost Ark, het eerste Indiana-avontuur. De besnorde held van de tv-serie Magnum mocht uiteindelijk niet van studio CBS. ‘Er zijn zoveel mensen met talent die het nooit halen’, zegt Ford. ‘Zonde. Voor de meesten van ons is het geen makkelijke weg. Ik heb moeten wachten. En ik had het geluk dat ze me er niet uit trapten. Dat ik de kans kreeg, ook toen ik nog niet zo goed was als ik zelf wilde.’
Net als de kolossale hit Top Gun: Maverick, de spektakelfilm met Tom Cruise van de vorige Cannes-editie, leunt ook Indiana Jones and the Dial of Destiny op een mix van jarentachtigfilmnostalgie en een deels verfriste cast. Zo speelt Phoebe Waller-Bridge, bekend van haar BBC-serie Fleabag, de stiefdochter van Indiana Jones. Het grootste deel van de film voert naar de jaren zestig, als de bejaarde archeoloog – gepensioneerd, gescheiden – de hoed en zweep noodgedwongen weer oppakt: de nazi-dreiging blijkt tóch nog niet voorbij. Dit vanwege een antieke mechanische schijf van de Griekse wijsgeer Archimedes, die de vinder potentieel wereldbedreigende mathematische inzichten belooft.
Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, deel vier uit 2008, was de minste in de reeks: een overbodige aflevering waarin een buitenaardse kristallen schedel diende als MacGuffin, de Hollywoodbenaming van het vaak wat loze element dat fungeert om de plot in beweging te brengen. Het vijfde deel heeft meer flair en emotie, al worstelden de scenaristen wederom met die in de eerste drie films zo meesterlijk beheerste kunst om de actie te versnellen én te vertragen.
Ook de twee meter en achttien centimeter lange 33-jarige acteur en bodybuilder Olivier Richters (onder meer Black Widow), tevens bekend als the Dutch Giant, speelt een rol in de film. Als Hauke, de zwijgzame mannetjesputter die Mikkelsens nazi-wetenschapper bijstaat. Richters speelt verschillende knokscènes met Ford, maar kon niet in Cannes zijn voor de première. De Nederlander, aan de telefoon: ‘I quit, dat was het eerste wat Harrison tegen me zei, toen ik de set op liep om me voor te stellen.’ Aanvankelijk durfde Richters nog niet op volle snelheid uit te halen naar Ford, bang dat die niet op tijd zou wegduiken voor zijn mep, zoals de opname vereiste. ‘‘Hij bukt heus wel’, zei de regisseur. En dat was ook zo.’
Indiana Jones and the Dial of Destiny is vanaf 30 juni te zien in de bioscoop. Het Cannes filmfestival duurt nog tot en met zaterdag 27 mei.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden