Na zijn reis door Europa is Zelensky op zoek naar steun in andere delen van de wereld. Zijn bezoek aan de Arabische Liga, op uitnodiging van de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman, past daar goed in, want veel Arabische landen onderhouden warme banden met Zelensky’s grootste vijand, de Russische president Poetin.
‘Helaas zijn er sommigen in de wereld, ook hier, onder u, die een oogje dichtknijpen voor Russische kooien (voor Oekraïense politiek gevangenen, red.) en voor illegale annexaties’, zei Zelensky vrijdag. Hij riep de Arabische landen op met ‘een eerlijke blik’ te kijken naar de oorlog en lichtte zijn vredesformule toe, die begint met de terugtrekking van Russische militairen uit Oekraïens grondgebied.
Over de auteurs
Jenne Jan Holtland is correspondent Midden-Oosten. Hij woont in Beiroet. Hiervoor was hij correspondent Centraal- en Oost-Europa. Tom Vennink schrijft over Rusland en de oorlog in Oekraïne, waar hij geregeld heen reist. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Voor de korte termijn hoopt Zelensky op andere steun, onder meer bij het organiseren van gevangenenruilen. Gastland Saoedi-Arabië en de naburige Verenigde Arabische Emiraten (VAE) doen ondanks Amerikaanse druk niet mee aan de sancties tegen Moskou, en stellen zich op als neutrale bemiddelaars.
Zelensky verwacht dat ze hem kunnen helpen om Oekraïners vrij te krijgen uit Russische gevangenissen. Het gaat met name om islamitische Oekraïners. Sinds de annexatie van de Krim, in 2014, heeft Rusland jarenlange gevangenisstraffen opgelegd aan meer dan honderd Krim-Tataren, een islamitische bevolkingsgroep die zich verzet tegen de bezetting van het schiereiland. Zelensky reist daarom samen met Moestafa Dzjemiljev, de gevluchte leider van de Krim-Tataren die in het Oekraïense parlement zit.
Saoedi-Arabië en de VAE hebben bewezen dat ze kunnen bemiddelen met Rusland. Een voorbeeld is de gevangenenruil, eind vorig jaar, tussen een Amerikaanse basketballer en een Russische wapenhandelaar. Diplomaten uit Riyad en Abu Dhabi hielpen bij de totstandkoming van die ruil en stelden neutraal terrein ter beschikking: het vliegveld van Abu Dhabi, waar de ruil volbracht kon worden.
Niet iedereen is overtuigd van de neutrale rol van met name de VAE. Tot ergernis van de Amerikanen stond de regering van Mohammed bin Zayed Al Nahyan toe dat Russische miljonairs hun vermogen in Dubai stalden, en zo de westerse sancties omzeilden. Wel ontving Oekraïne van beide Golfstaten enkele honderden miljoenen aan hulpgeld.
Door Zelensky uit te nodigen, willen de Golfstaten hun profiel als bemiddelaar verder oppoetsen. Het is met name een signaal aan Washington, zo denkt Abdulkhaleq Abdulla, emeritus hoogleraar politicologie in de VAE. ‘Dat signaal luidt: onze balanceeroefening betekent niet dat we de kant van Rusland kiezen.’
Saillant is wel dat Poetins grootste bondgenoot in het Midden-Oosten, de Syrische president Bashar al-Assad, er vrijdag ook bij was – voor het eerst sinds zijn verbanning uit de Liga, twaalf jaar geleden. Uit gelekte Amerikaanse documenten bleek onlangs dat de Oekraïense geheime dienst vorig jaar plannen smeedde om Russische doelen op Syrisch grondgebied aan te vallen. Zelensky blies de plannen in december af. Dit weekend vliegt hij door naar Japan, waar hij deelneemt aan een bijeenkomst van de G7 in Hiroshima.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden