Het bindend studieadvies (bsa) wordt versoepeld, als het aan minister Dijkgraaf ligt. Met het bsa hebben universiteiten en hogescholen de mogelijkheid om studenten die te weinig tentamens halen na het eerste jaar weg te sturen. Bij de meeste universiteiten ligt de grens om te mogen blijven op 40 à 45 van de 60 studiepunten: de studenten die bij meer dan eenderde van de vakken beide tentamenkansen niet gehaald hebben moeten weg. De minister wil de grens verlagen naar 30 punten met als redenering dat de huidige grens tot stress bij studenten leidt.
Dit is een curieus voorstel om meerdere redenen. Ten eerste lost het geen stressprobleem op: docenten worden nu met stress opgezadeld. Op dit moment krijgt zo’n 10 procent een negatief advies, bij een grens op 30 punten is dit veel minder. Dan heb je dus veel meer tweedejaarsstudenten. Lesgeven aan studenten met flink wat hiaten in hun verwachte kennis kost extra werk. Er komt geen extra geld bij. Dijkgraaf heeft meermalen aangegeven dat de werkdruk op universiteiten veel te hoog is, maar draagt met dit plan helaas zelf bij aan het probleem.
Ten tweede: geen enkele wetenschappelijke studie heeft een causaal verband laten zien tussen de hoogte van de bsa-norm en studentenstress. Wat wel bekend is – en recent benadrukt in de Staat van het Onderwijs – is dat een verlaging van de bsa-norm leidt tot extra studie-uitval. Een studieschuld zonder diploma, dát is pas stressvol.
Het is ook nagenoeg onmogelijk om causaal te meten of het bsa stress veroorzaakt. Verschillende studies hebben het stressniveau van studenten voor en na een bsa-verhoging gemeten en een verschil gezien. Maar een verschil betekent nog geen causaal verschil. Sinds de BBB de provinciale verkiezingen won heeft Nederland alleen nog maar dramatisch gepresteerd op het songfestival; ook dit is niet zomaar een causaal verband.
Je kan niet meten of er een causaal verband is, maar je kan studenten wel gewoon vragen wat ze van het bsa vinden. En dat is precies wat Dijkgraafs eigen ministerie vorig jaar nog uitgebreid gedaan heeft in de monitor beleidsmaatregelen hoger onderwijs. En die monitor is duidelijk: ‘Eenmaal begonnen aan de studie vinden studenten vaker dat het bsa vooral een positieve invloed heeft op hun studiegedrag (stimulans) dan dat het vooral een negatieve invloed heeft (stress).’ En die groep is ongeveer drie keer zo groot als de groep bsa-tegenstanders.
Het voorstel haalt ook de mogelijkheid weg om maatwerk te leveren. Uit eigen onderzoek in Groningen weet ik dat er enorm verschil is tussen opleidingen. Bij opleidingen als geneeskunde is strenge selectie aan de poort en dan blijkt extra selectie na een eerste jaar weinig toe te voegen. Bij andere opleidingen is dit anders.
De oplossing is simpel: laat universiteiten en hogescholen zelf, desgewenst per opleiding of faculteit, bepalen hoe streng je bent en betrek de medezeggenschap bij dit besluit. Als een instituut voor 30 punten kiest: prima, maar laat de keuze bij de studenten en docenten.
Source: Volkskrant