N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
De grote meren krimpen. De helft van de bijna tweeduizend grootste natuurlijke meren en waterreservoirs verloor de afgelopen 28 jaar „significante hoeveelheden water”, melden onderzoekers donderdag in wetenschappelijk tijdschrift Science. Ze hebben satellietmetingen gecombineerd met statistieken over klimaat en omgeving om een beeld te krijgen van de totale inhoud van de meren en de oorzaken van veranderingen. Alles bij elkaar gingen de meren jaarlijks met ruim 21 gigaton water achteruit.
Als het om natuurlijke meren gaat, spelen klimaatverandering en „directe menselijke activiteiten” een grote rol, schrijven de onderzoekers. Met name in droge gebieden verliezen meren meer water dan er binnenkomt, onder meer door verdamping en uit de hand gelopen waterafname. Reservoirs slibben vaak dicht met sediment zoals zand dat op de bodem neerdaalt.
Groeiende meren bestaan ook, veelal in gebieden waar veel stuwdammen worden gebouwd. Bestaande stuwmeren hebben weliswaar water verloren, maar door de aanleg van nieuwe dammen is de totale waterhoeveelheid van stuwmeren toegenomen. In andere gevallen speelt klimaatverandering mee, bijvoorbeeld in de vorm van ontdooiende permafrost, smeltende gletsjers of toegenomen neerslag. Die watermassa’s liggen vaak in dunbevolkte gebieden, terwijl 25 procent van de wereldbevolking naar schatting leeft in het gebied dat afstroomt in een krimpend meer.
Goud-e-Zareh, een zout meer in Afghanistan, is opgedroogd. De Science-onderzoekers wijten dit aan toegenomen verdamping, maar een conflict tussen Afghanistan en Iran over het water uit de Helmand-rivier speelt ook mee. Foto Wikipedia
De Kaspische zee is op zichzelf goed voor het grootste deel van het waterverlies van de natuurlijke meren, schatten de Science-onderzoekers. Vooral het ondiepe noordelijke deel slinkt hard door toegenomen verdamping. Een verdere verlaging van het waterniveau zou de lokale ecosystemen volgens andere wetenschappers „ernstig aantasten”. Foto NASA
Het Aralmeer op de grens van Kazachstan en Oezbekistan was ooit het op drie na grootste meer ter wereld, maar daar is nog weinig van over. Links een satellietfoto uit 2000, rechts uit 2018. De waterintensieve katoenteelt veroorzaakte een ecologische ramp. Foto NASA Earth Observatory via AP
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC