Bert Wagendorp stelt voor dat boeren zich laten omscholen naar zorg en onderwijs. Daar zijn zeker meer mensen nodig, maar boeren kan anders. 32 jaar geleden trokken mijn vrouw en ik ons deels terug uit het landbouwakkoord: kochten voortaan alleen biologische producten. Anderhalf keer duurder, maar het stelt onszelf, boeren en milieu niet bloot aan bestrijdingsmiddelen.
Sinds vorig jaar kopen we geen groenten en eieren meer, maar halen die van eigen boerderij, die we samen met 498 anderen bekostigen en bewerken. Naast kippen zijn er varkens en koeien: 255 deelnemers zijn ‘vleesafnemer’. De kippen en varkens eten het groenteafval op en hun mest gaat terug op het land. Dit jaar komen er kasgroenten en fruit bij.
Onze 1,6 fte boeren in loondienst hoefden geen geld te investeren, werken niet met bestrijdingsmiddelen, kunnen op vakantie en zien wekelijks tientallen meewerkende deelnemers, zodat ze niet via een televisieprogramma een partner hoeven zoeken.
Momenteel zijn er zeventien draaiende ‘Herenboerderijen’. Iedere inwoner van Nederland kan zo worden gevoed: hiervoor is er genoeg landbouwgrond. Er blijft dan ook nog over voor export, maar niet zo belachelijk veel en vervuilend als nu. Als die monocultuurboeren nu hun land verpachten aan Herenboerderijen en daar comfortabel in loondienst gaan?
Cis Keizer, Limmen
Ik zie met lede ogen aan hoe makkelijk er weer wordt gesproken over miljarden gemeenschapsgeld die in het zogenoemde ‘landbouwakkoord’ moeten worden gepompt. Volgens mij gaat het niet om een landbouwakkoord, maar vooral om een veeteeltakkoord. Het is de mest van die vele miljoenen koeien en varkens die over Nederland wordt verspreid, die ons land, ons drinkwater en onze natuur dagelijks vergiftigt.
Als er al landbouw plaatsvindt, is het vooral om veevoer te produceren, waarbij enorme hoeveelheden mest over Nederland worden uitgereden. Mais en gras kunnen forse hoeveelheden mest aan, maar de landopbrengst is niet bedoeld voor mensen, maar uitsluitend voor dieren, die vervolgens weer mest produceren.
Ik stel voor om de term landbouwakkoord te vervangen door stront-, poep- of mestakkoord. Dat lijkt me een betere omschrijving.
Wim van Groningen, Arnhem
Net terug van een fietstochtje naar Amersfoort langs de Eem en boerenland. Roeiers op het water, lome koeien en schapen in de wei. Op zich al geweldig maar mijn eindbestemming maakte het helemaal top. Een prachtige winkel waar alleen maar lokale producten te koop zijn voor klanten uit de buurt. Melk, yoghurt, karnemelk, chocoladevla, kaas en nog veel meer van kleinschalige boeren die met liefde en aandacht voor land, dier en mens allerlei (biologisch) heerlijks maken. Alles voor eerlijke prijzen en geen kiloknaller, varkensflat of plofkip voor een ver buitenland te bekennen.
Ik werd en word hier zo blij van. Waren er in het hele land alleen maar zulke boeren. Wat zou er dan snel een landbouwakkoord zijn waar iedereen gelukkig van wordt.
Heleen den Beer Poortugael, Soest
‘Wie zaait zal oogsten’, bekend gezegde in veel boerenfamilies. Maar ook van toepassing op de achtereenvolgende kabinetten Rutte. Als overleven en doorschuiven hetgeen is dat je zaait, dan moet je niet vreemd opkijken dat de boerenorganisaties nu (ook) maximaal in de vertragende onderhandelingsstand gaan staan.
Boeren zijn gewend te onderhandelen en de tijd in hun voordeel te laten werken: er wordt eerst gezaaid en een tijd later geoogst. De overheid miste elk gevoel voor timing en momentum en schoof maar voor zich uit, bleef maar vertraging zaaien.
De natuur zit nu met de gebakken peren. En dus wij allemaal: ons leefklimaat holt achteruit, bouwen van huizen en noodzakelijke infrastructuur on hold. Die enorme pot met stikstofgeld gaat alleen maar groter moeten worden. Ons belastinggeld.
Jan Lantink, Nijmegen
Zolang er geen Landbouwakkoord ligt, duurt de ecocide voort, namelijk het bewust en stelselmatig vernietigen van onder meer het ondergrondse bodemleven, met funest gevolg voor het bovengrondse dierlijke leven. Bewust, omdat zowel de agro-industrie als de intensief telende boeren zelf heel goed weten wat het verwoestende effect is van het gebruik van pesticiden en overbemesting op de insectenstand. Stelselmatig, omdat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit onder druk van de boerenlobby het bij de Europese Commissie steeds weer voor elkaar heeft gekregen om voor de natuur schadelijk handelen voort te kunnen zetten.
Gelukkig is daarvan het einde in zicht, getuige de reacties uit Brussel. Maar landelijk leidt onze poldercultuur ook nu weer tot een onverantwoord lang overlegproces zonder uitzicht op een echt bevredigend resultaat voor het milieu. Het sparen van kool en geit lijkt na een half jaar onderhandelen niet te gaan lukken en vereist daarom van het kabinet, na jaren van uitstel, snel en doortastend ingrijpen. Om te beginnen met het uitvoeren van het regeerakkoord van 2021, waarin staat dat natuurherstel niet langer vrijblijvend is.
André van den Berg, Hengelo (Ov.)
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden