Amerika’s beste gevechtstank, de M1 Abrams, is eindelijk aangekomen in Duitsland. Het Pentagon maakte maandag bekend dat de training van de Oekraïense tankbemanningen binnenkort zal beginnen, vier maanden nadat de VS hadden besloten 31 Abrams aan Kyiv te geven.
‘Goed gedaan’, twitterde de Amerikaanse admiraal b.d. James Stavridis, voormalig opperbevelhebber van de Navo. ‘Het voorjaarsoffensief kan beginnen.’ Er is alleen één groot probleem: de training gaat zeker tien weken duren en pas aan het begin van de herfst kunnen de Abrams naar het Oekraïense slagveld worden gestuurd.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
De afwezigheid van de Abrams bij het begin van het voorjaarsoffensief wekt al maanden bevreemding. Gaat Oekraïne over tot de belangrijkste slag van de oorlog tot nu toe, terwijl een van ’s werelds beste tanks schittert door afwezigheid? Of is de late levering, die het Pentagon steeds herhaalt, onderdeel van de psychologische oorlog om het Russische opperbevel zand in de ogen te strooien?
De wereld wacht al weken op het bevel dat president Volodymyr Zelensky aan zijn bevelhebber Valeri Zaloezjny zal geven om de aanval te openen op de ingegraven Russische invasiemacht. Tot nu toe zijn er geen tekenen dat het tegenoffensief elk moment kan beginnen. Er zijn geen uitgelekte berichten over grote Oekraïense troepenconcentraties langs de meer dan dan 1.200 kilometer lange frontlinie.
Massale artillerie-aanvallen, om de Russische soldaten zo hard mogelijk te treffen voor de grondaanval start, blijven ook uit. Zelensky en zijn ministers, die eerder over een tegenoffensief praten dan van een voorjaarsoffensief, spreken elkaar ook opvallend tegen. Wellicht bewust.
Zo wekte minister van Defensie Oleksii Reznikov eind maart de indruk dat de aanvalsmacht weleens snel de versterkte Russische linies zou gaan bestormen. ‘Het hangt ook af van het weer’, aldus Reznikov. ‘In het voorjaar is het erg nat. Alleen rupsvoertuigen kunnen dan worden gebruikt. Ik denk dat we ze in april of mei aan het werk zullen zien.’
Zes weken later is de strijd nog altijd nét zo statisch als de afgelopen maanden. Kyiv zegt zelfs nog niet helemaal gereed te zijn. ‘We moeten wachten’, zei Zelensky vorige week. ‘Wij hebben nog wat tijd nodig. Al het materieel is nog niet aangekomen.’ ‘Het wordt een heet lente-en zomerseizoen’, zei Zelensky’s adviseur Mychailo Podolyak zondag over een snel begin van het offensief.
Militaire deskundigen roepen dat ‘H-Hour’, het tijdstip van de aanval, nadert, maar moeten ook eerlijk bekennen dat ze niet weten hoe het geheime oorlogsplan van Zaloezjny er in grote lijnen zal uitzien. Mark Hertling, oud-commandant van de Amerikaanse landmacht in Europa, gaat er ook van uit dat het offensief op handen is. ‘Hoe snel?’, aldus de generaal b.d. dinsdag in een opiniestuk in de Washington Post. ‘Dat is onmogelijk te zeggen. Degenen die speculeren, moeten de complexe uitdaging begrijpen waarmee het Oekraïense leger wordt geconfronteerd.’
Terwijl Zaloezjny en zijn generaals zich al maanden over landkaarten buigen en twaalf gevechtsbrigades proberen te bewapenen, graven de Russen zich nog verder in. Elke dag dat D-Day wordt uitgesteld, biedt Moskou de gelegenheid om munitie, wapens, brandstof en extra soldaten aan te voeren. Opperbevelhebber Zaloezjny heeft slechts twee grote voordelen, aldus Hertling die in Irak een divisie leidde: hij kan het tijdstip én de plaats van de aanval kiezen.
Daarna moet de viersterrengeneraal maar hopen dat alles volgens plan verloopt en de Russen worden verrast. Hertling wijst op de Amerikaanse generaal Dwight Eisenhower die in 1944, op de dag vóór de landing op de Normandische kust, de troepen bezocht en wel degelijk rekening hield met een militair fiasco.
‘Zaloezjny weet dat nadat tienduizenden soldaten de aanval hebben geopend op het Russische leger – een strijdmacht die al maanden defensieve posities heeft opgebouwd – het onmogelijk is om ze terug te roepen’, aldus Hertling. Wat kan volgen is een bloedbad of een militaire doorbraak.
De Russen proberen aan de hand van Oekraïense troepenverplaatsingen en aanvallen erachter te komen waar Kyiv zal toeslaan. Zal dat over een breed front zijn of kiezen ze één plek, in de hoop snel door de Russische linies te breken? De voortdurende beschietingen van de Russische aanvoerlijnen in het zuiden wekken al weken de indruk dat Oekraïne zijn zinnen heeft gezet op een zuidelijk offensief.
Zo meldden de Russische bezettingsautoriteiten maandag aanvallen met Himars-raketten op onder andere de zuidelijke stad Melitopol. In deze stad zijn er al maanden geheimzinnige artillerie-aanvallen op belangrijke doelen, zoals bij spoorwegstations. Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst werken zo’n 150 duizend Russische soldaten in het zuiden met man en macht aan versterking van de verdediging, in de aanloop naar het tegenoffensief.
De vraag is alleen: wat als die ‘zuidelijke optie’ al maanden één grote afleidingsmanoeuvre van Kiyv is geweest en elders, zoals in het noorden bij Loehansk, het langverwachte voorjaarsoffensief van start gaat?
#Ukraine: A Russian T-72B3 tank was destroyed by the Ukrainian 56th Motorized Brigade near Dubovo-Vasylivka, #Donetsk Oblast, after running over an anti-tank mine and then being finished off by AT fire. pic.twitter.com/BoYU23QBM3
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden