De rijksoverheid is daardoor niet goed bestand tegen nieuwe crises, meldt de Rekenkamer in een persbericht. Liefst tien van de twaalf ministeries kampen met tekortkomingen in hun financieel beheer. Over de hele linie telde de Rekenkamer dit jaar 23 tekortkomingen in het financieel beheer van het Rijk. Dat zijn er meer dan vorig jaar, ‘zorgelijk’ aldus de Rijksaccountant.
‘Regelmatig zijn fouten gemaakt bij aanbestedingen of ontbreekt de onderbouwing die aantoont dat het ministerie de goederen of diensten waarvoor is betaald daadwerkelijk heeft ontvangen’, schrijft de Rekenkamer. Op één belangrijk punt laat het Rijk trouwens wel verbetering zien: het aantal uitgaven waarvan de rechtmatigheid in twijfel werd getrokken is na een paar jaar stijging in 2022 eindelijk gedaald.
De Algemene Rekenkamer presenteert elk jaar op de derde woensdag van mei, Verantwoordingsdag, het financiële jaarverslag van de overheid. Daarin beoordeelt de controle-instantie of het kabinet de circa 350 miljard euro aan rijksuitgaven goed kan verantwoorden. De kernvraag voor de Rekenkamer is: krijgt de Nederlandse belastingbetaler waar voor zijn geld, of gooit het kabinet geld over de balk?
Een probleemdossier is de verantwoording van de coronasteun aan het bedrijfsleven. Veel financiële steun is verstrekt in de vorm van voorschotten. Het gaat om meer dan 94 miljard euro. Van bijna 6 procent van dat bedrag (5,6 miljard euro) kan achteraf niet meer worden vastgesteld of het terecht is uitgekeerd. ‘Regelmatig ontbreekt informatie, bijvoorbeeld doordat de afspraken die vanaf 2020 zijn gemaakt over de besteding van de voorschotten gebrekkig waren’, staat in het Verantwoordingsonderzoek.
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) laat hier de meeste steken vallen. Van 5,1 miljard euro dat het tijdens de coronacrisis heeft overgemaakt aan zorgverleners kan het ministerie niet aantonen dat de betaalde goederen en diensten ook daadwerkelijk geleverd zijn. VWS krijgt dan ook opnieuw het slechtste rapportcijfer van alle ministeries. Voor het derde jaar op rij kon het haar financiële jaarcijfers niet op tijd overhandigen aan de Rekenkamer.
Daardoor kon het controleorgaan niet goed nagaan of alle VWS-uitgaven rechtmatig waren. De Rekenkamer heeft hierover vorige maand vermanende brieven gestuurd naar zowel minister Ernst Kuipers als naar minister van Financiën Sigrid Kaag. Die laatste is wettelijk verantwoordelijk voor de coördinatie van het begrotingsbeheer.
Het ministerie voert aan dat het in de huidige krappe arbeidsmarkt niet lukt voldoende financieel specialisten te werven om de boel snel recht te trekken. Die verdediging gaat maar gedeeltelijk op, vindt de Rekenkamer. Volgens de controleur van de rijksfinanciën is op VWS ook sprake van een cultuurprobleem. De leiding van het ministerie vindt financieel beheer gewoon niet belangrijk genoeg, meent de Rekenkamer. Daarom krijgt het probleem te weinig aandacht.
De ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Economische Zaken (EZ) krijgen juist een pluim van de Rekenkamer, omdat zij de financiële verantwoording van coronasteunmaatregelen als de Tozo, TVL en NOW wél op orde hebben.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden