Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek in de Monitor Brede Welvaart & Sustainable Development Goals 2023, die woensdagochtend op ‘Verantwoordingsdag’ is aangeboden aan de Tweede Kamer. Bij brede welvaart wordt verder gekeken dan het traditionele bruto binnenlands product (bbp), waarmee de economische groei wordt berekend.
Ook ‘gelukbepalende’ zaken als gezondheid, vrije tijd, kwaliteit van de leefomgeving en sociale contacten worden in acht genomen. Op basis van de duurzame doelen van de Verenigde Naties zijn indicatoren geformuleerd rond thema’s als wonen, samenleving, veiligheid en milieu.
Wat dat laatste betreft: de economie en het energiegebruik worden geleidelijk duurzamer, meldt het CBS, maar de kwaliteit van natuur en ecosystemen gaat achteruit. De biodiversiteit en de waterkwaliteit dalen. Met onder meer de fauna en de vogels gaat het ook minder. Dat verslechtert de uitgangspositie van toekomstige generaties, noteert het CBS. Zij teren in op het natuurlijk kapitaal.
Over de auteur
Wilco Dekker is economieverslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Volgens de woensdag gepresenteerde Monitor gaf 83 procent van de bevolking de kwaliteit van leven vorig jaar een 7 of meer. Maar die tevredenheid heeft een keerzijde: de psychische vermoeidheid door werk neemt toe, de zorgen over de eigen financiële toekomst groeien de laatste tijd en de tevredenheid met de hoeveelheid vrije tijd neemt af. Verder wordt wonen steeds duurder: bijna een kwart (23,9 procent) van het besteedbaar inkomen van huurder en kopers ging er vorig jaar aan op.
Bovendien is de brede welvaart wel hoog, maar niet gelijk verdeeld. Jongvolwassenen (25- tot 35-jarigen) scoren wat dat betreft lager dan mensen uit andere leeftijdsgroepen. Ook laagopgeleiden en mensen die niet in Nederland geboren zijn of waarvan tenminste één ouder niet in Nederland geboren is, hebben een lagere brede welvaart.
Jongvolwassen scoren vooral lager op het punt van tevredenheid. Ze zijn minder dan gemiddeld tevreden met hun werk, hoeveelheid vrije tijd, woning en het leven in het algemeen. Ook doen ze relatief weinig aan vrijwilligerswerk, hebben geen of weinig vermogen en zijn relatief vaak slachtoffer van criminaliteit. Op het gebied van gezondheid, arbeidsparticipatie en vertrouwen in andere mensen doet deze groep het wel goed.
Volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen heeft ruim twee jaar corona weinig tot geen invloed gehad op zaken als de natuurkwaliteit; daar is de trend al een tijdje dalende. Maar bij het lagere welbevinden van de jongvolwassenen sluit hij niet uit dat de pandemie wél een rol heeft gespeeld. Onder de 45- tot 55-jarigen en 55- tot 65-jarigen hebben de gunstige uitkomsten juist duidelijk de overhand.
Volgens de Monitor staat de samenleving er goed voor, maar er zijn wel ‘haarscheuren’ te zien. Bij contact met familie, vrienden of buren, deelname aan verenigingsactiviteiten en het doen van vrijwilligerswerk dalen de trends al geruime tijd. De laatste tijd is ook het vertrouwen in instituties, dat nog piekte tijdens corona , over de hele linie afgenomen. Het vertrouwen in de rechtsorde daalt en er wordt in Nederland meer corruptie ervaren.
Volgens Van Mulligen heeft corona ook hierbij wellicht een rol gespeeld. Tijdens de pandemie schoot het vertrouwen in de instituties omhoog, daarna daalde het weer. Bij de meeste instituties (politie, rechters, zorg) is het weer op pre-corona-niveau, maar niet bij de Tweede Kamer. In het laatste kwartaal van vorig jaar had maar een kwart van de 15-plussers vertrouwen in de Tweede Kamer, het laagste niveau sinds 2012, toen dit onderzoek voor het eerst werd uitgevoerd. Ook het vertrouwen in politici is met 21 procent aanzienlijk lager dan in eerdere jaren.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden